Жанартаралық және ұрық түтікшелері арасындағы физиологиялық тосқауыл
Blood–testis barrier
Қан-тестіс бөгеті – жануарлардың тестісіндегі қан тамырлары мен ұрық түтікшелері арасындағы физикалық кедергі. Сертоли жасушалары қалыптастырады, ұрық жасушаларын қорғайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жануарлардың ұрық бездерінің қан тамырлары мен тұқым түтікшелері арасындағы физикалық тосқауыл.
Physical barrier between the blood vessels and the seminiferous tubules of animal testes
Қан-ұрық безі тосқауылы – жануарлардың ұрық бездерінің қан тамырлары мен тұқым түтікшелері арасындағы физикалық тосқауыл. "Қан-ұрық безі тосқауылы" деген атау шатастырады, себебі бұл қатаң мағынада қан мүшесі тосқауылы емес, тұқым түтікшелерінің Сертоли жасушалары арасында қалыптасады және дамып келе жатқан ұрық жасушаларын қаннан оқшаулайды. Дәлірек атау – Сертоли жасушалары тосқауылы (СЖТ).
The blood–testis barrier is a physical barrier between the blood vessels and the seminiferous tubules of the animal testes. The name "blood testis barrier" is misleading as it is not a blood organ barrier in a strict sense, but is formed between Sertoli cells of the seminiferous tubule and isolates the further developed stages of germ cells from the blood. A more correct term is the Sertoli cell barrier (SCB).
Құрылымы
Тұқым түтікшелерінің қабырғалары бастапқы ұрық қабаты жасушаларымен және Сертоли жасушаларымен астарланған. Бұл кедергі Сертоли жасушалары арасындағы тығыз байланыстар, жабысу байланыстар және аралық байланыстар арқылы қалыптасады. Сертоли жасушалары – тұқым түтікшелерінің тірек (қолдау) жасушалары – тұқым түтікшесін базальды бөлікке (түйістің сыртқы жағы, қан мен лимфамен жанасады) және эндолюминальды бөлікке (түйістің ішкі жағы, қан мен лимфадан оқшауланған) бөледі. Тығыз байланыстар жасушалар арасындағы клеткааралық жабысу молекулалары арқылы құрылады, олар жасушалар ішіндегі актин талшықтарына бекітілген. Тұқым түтікшелеріндегі актин талшықтарын көрсету үшін Sharma et al. жүргізген иммунофлюоресценциялық зерттеулерге қараңыз.
The walls of seminiferous tubules are lined with primitive germ layer cells and by Sertoli cells. The barrier is formed by tight junctions, adherens junctions and gap junctions between the Sertoli cells, which are sustentacular cells (supporting cells) of the seminiferous tubules, and divides the seminiferous tubule into a basal compartment (outer side of the tubule, in contact with blood and lymph) and an endoluminal compartment (inner side of the tubule, isolated from blood and lymph). The tight junctions are formed by intercellular adhesion molecules in between cells that are anchored to actin fibers within the cells. For the visualization of the actin fibers within the seminiferous tubules see Sharma et al. 's immunofluorescence studies.
Ескерту
Стеридтер кедергіні өткізеді. Кейбір ақуыздар Сертоли жасушаларынан Лейдиг жасушаларына паракриндік әдіспен жұмыс істеу үшін өтеді.
Steroids penetrate the barrier. Some proteins pass from Sertoli cells to Leydig cells to function in a paracrine fashion.
Аутоиммундық жауап
Қан-жауыншалар кедергісі жауыншаларға (соның ішінде бұрылу немесе соққы) тиген жарақаттан, хирургиялық араласынан немесе вазектомия салдарынан зақымдануы мүмкін. Қан-жауыншалар кедергісі бұзылғанда және сперма қан ағынына енгенде, иммундық жүйе спермаға қарсы аутоиммундық реакцияны тудырады, себебі иммундық жүйе осы жасушалар ғана өндіретін ерекше сперматозоид антигендеріне бейімделмеген. Иммундық жүйе жасаған антиспермалық антиденелер жауыншада дамып келе жатқан сперматозоидтардың бетіндегі түрлі антигендік орындарға байланыса алады. Егер олар басқа байланысса, сперматозоидтың жұмыртқаны ұрықтандыру мүмкіндігі төмендеуі мүмкін, ал егер олар құйрыққа байланысса, сперматозоидтың қозғалғыштығы азаюы мүмкін.
The blood–testes barrier can be damaged by trauma to the testes (including torsion or impact), by surgery or as a result of vasectomy. When the blood–testes barrier is breached, and sperm enters the bloodstream, the immune system mounts an autoimmune response against the sperm, since the immune system has not been tolerized against the unique sperm antigens that are only expressed by these cells. The anti sperm antibodies generated by the immune system can bind to various antigenic sites on the surface of the developing sperm within the testes. If they bind to the head, the sperm may be less able to fertilize an egg, and, if they bind to the tail, the motility of the sperm can be reduced.