Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Арнайы салыстырмалылық теориясына байланысты жарық сәулелерінің көрінетін бағытының өзгеруі
Change in apparent direction of light rays due to special relativity
Физикада, релятивистік аберрация – жарық аберрациясының релятивистік түрі, жарық жылдамдығына жақын жылдамдықпен қозғалатын бақылаушылар үшін маңызды болатын релятивистік түзетулерді қамтиды. Ол Эйнштейннің арнайы салыстырмалылық теориясымен сипатталады. Егер бақылаушының санақ жүйесінде, жарық шығарылған кезде көз v жылдамдығымен бақылаушыдан көзге бағытталған векторға қатысты белгілі бір бұрышпен қозғалса, онда 1905 жылы Эйнштейннің Лоренц түрлендіруінен шығарылған келесі формула бақылаушы өлшеген жарық көзінің аберрациясын сипаттайды:
In physics, relativistic aberration is the relativistic version of aberration of light, including relativistic corrections that become significant for observers who move with velocities close to the speed of light. It is described by Einstein's special theory of relativity. Suppose, in the reference frame of the observer, the source is moving with speed v at an angle relative to the vector from the observer to the source at the time when the light is emitted. Then the following formula, which was derived by Einstein in 1905 from the Lorentz transformation, describes the aberration of the light source, , measured by the observer:
Осы жағдайда, көзден бақылаушыға жететін жарық сәулелері көздің қозғалыс бағытына қарай (бақылаушыға қатысты) бұрылады. Бұл, қозғалатын дененің шығарған жарығы оның қозғалыс бағытына қарай конус тәрізді шоғырланғандай; бұл эффект релятивистік шоғырлану деп аталады. Сондай-ақ, қозғалатын дененің қабылдаған жарығы (мысалы, өте жылдам ғарыш кемесінен көрінетін көрініс) де оның қозғалыс бағытына қарай шоғырланған болып көрінеді.
In this circumstance, the rays of light from the source which reach the observer are tilted towards the direction of the source's motion (relative to the observer). It is as if light emitted by a moving object is concentrated conically, towards its direction of motion; an effect called relativistic beaming. Also, light received by a moving object (e. g. the view from a very fast spacecraft) also appears concentrated towards its direction of motion.
Прожектор эффектісі
Нәтижесінде, алдыңғы бақылаушы артқы бақылаушыға қарағанда объектінің жарығының үлкен бөлігін тоқтатуы тиіс; объектінің алға бағытындағы жарықтың осы шоғырлануы "іздеуші шам" немесе "фара" эффектісі деп аталады. Релятивистік жылдамдық артқан сайын, жарық көзінен шыққан жарық алға қарай бағытталып, Доплер эффектісіне ұшырайды.
A consequence is that a forward observer should normally be expected to intercept a greater proportion of the object's light than a rearward one; this concentration of light in the object's forward direction is referred to as the "searchlight" or "headlight" effect. Light from a relativistic source becomes more forward directed and Doppler shifted with increasing velocity .