Кіріспе

Жапондық киберпанк медиа франшизасы – жалпы медиа франшизасы.

"Ghost in the Shell" – Масамуне Широудың сол аттас сенен манга сериясына негізделген жапондық киберпанк медиа франшизасы. Манга алғаш рет 1989 жылы "Қойынның арбауы" деген қосымша атаумен жарияланды, кейіннен Коданса баспасы оны жеке танкобон томдары түрінде шығарды. Манга 21 ғасырдың ортасында Жапонияда өтетін, басты кейіпкер майор Мотоко Кусанаги басқаратын, ойдан туған кибертеррорға қарсы күресетін Қоғамдық қауіпсіздік 9-бөлімінің оқиғасын баяндайды. Production I. G анимация студиясы осы серияның бірнеше аниме адаптацияларын жасады. Оларға 1995 жылғы осы аттас фильм және 2004 жылғы "Ghost in the Shell 2: Innocence" жалғасы, 2002 жылғы "Ghost in the Shell: Stand Alone Complex" телесериалы және 2020 жылғы "Ghost in the Shell: SAC 2045" сериалы, сондай-ақ "Ghost in the Shell: Arise" түпнұсқа бейне анимациясы (OVA) сериясы кіреді. Бұған қоса, 2017 жылдың 31 наурызында американдық түсірілімдегі фильм шықты.

Атау

Бастапқы редактор Коичи Юри былай дейді: Алғашқыда "Шельдегі рух" Широудан туындады, бірақ Юри "көзге көрінерліктей нәрсені" сұрағанда, Широу Юри үшін "攻殻機動隊 Koukaku Kidou Tai (Shell Squad)" деген атауды ұсынды. Бірақ Широу "Ghost in the Shell" атауын кішкентай әріптермен де болса қосуды қалады.

Орнату

Негізінен жиырма бірінші ғасырдың ортасында, ойдан шығарылған жапондық Ниихама қаласында, Ниихама префектурасында (新浜県新浜市), әлдебір Жаңа порт қаласы (ニューポートシティ) деп белгілі манга және көптеген аниме адаптациялары, Қоғамдық қауіпсіздік 9-бөлімінің мүшелерін баяндайды – қылмысты шешу және алдын алуға білікті әртүрлі мамандардан құралған, көбінесе полиция тарихы бар арнайы топ. Саяси интригалар мен терроризмге қарсы операциялар 9-бөлім үшін қалыпты жағдай, бірақ әр сценарийдегі сыбайлас жемқор шенеуніктердің, компаниялардың және киберқылмыскерлердің әрекеттері ерекше және 9-бөлімнің қызметкерлерінің әртүрлі дағдыларын талап етеді, олар оқиғалардың одан әрі ушығуына жол бермес үшін. Бұл пост-киберпанк болашағында компьютерлік технологиялар осыншалық деңгейге жеткен, көптеген адамдар кибермиды бар, бұл технология оларға биологиялық миын түрлі желілермен байланыстыруға мүмкіндік береді. Киберлендіру деңгейі қарапайым минималды интерфейстерден бастап, ауыр жарақаттар салдарынан мидың кибернетикалық бөліктермен толық ауыстырылуына дейін жетеді. Бұл протездердің әртүрлі деңгейлерімен де үйлеседі, толық протездік денеге ие адам киборгқа айналуы мүмкін. "Қабылдағыдағы рух" (Ghost in the Shell) мангасының басты кейіпкері, майор Мотоко Кусанаги – осындай киборг, өйткені бала кезінде оған ауыр оқиға орын алып, оның кибермиын орналастыру үшін толық дене протезін пайдалану қажет болды. Дегенмен, мұндай жоғары киберлендіру миды өте білікті хакерлердің шабуылдарына ашады, ең қауіптілері – адамдарды өз қалауынша басқару үшін хакерлікке қолданатындар.

Бастапқы манга

Оригиналды «Ghost in the Shell» мангасы 1989 жылдың сәуірінен 1990 жылдың қарашасына дейін Жапонияда «Kodansha» баспасының «Young Magazine» манга антологиясында жарияланды және 1991 жылдың 5 қазанында танкобон түрінде шықты. «Ghost in the Shell 2: Man Machine Interface» 1997 жылы «Young Magazine» журналында 9 нөмірге дейін жарық көрді және 2000 жылдың 1 желтоқсанында «Ghost in the Shell: Solid Box» жинағына енді. Бұрынғы басылымдарда танкобон форматында жарық көрмеген «Man Machine Interface» бөлімінен төрт әңгіме кейінірек «Ghost in the Shell 1.5: Human Error Processor» жинағында жинақталды және 2003 жылдың 23 шілдесінде «Kodansha» баспасынан жарық көрді. Манга үшін бірнеше суреттер альбомы да жарық көрді.

Анимациялық фильмдер

Түпнұсқа маңғаға негізделген екі анимациялық фильм шығарылды, екеуі де Мамору Ошии режиссерлік етіп, Production I.G. анимациялады. "Құыршақ шебері" сюжетінен алынған Ghost in the Shell 1995 жылы шықты. 2008 жылы жаңа дыбыс және кейбір сахналарда жаңартылған 3D компьютерлік графикасымен Ghost in the Shell 2.0 ретінде қайта шығарылды. 2004 жылы шыққан Innocence, немесе Ghost in the Shell 2: Innocence, алғашқы маңганың бір тарауына негізделген.

Тірі экшн фильмдер

2008 жылы DreamWorks және продюсер Стивен Спилберг "Шалқардағы рух" мангасының фильмге бейімделу құқығын сатып алды. 2014 жылдың 24 қаңтарында Руперт Сандерс режиссер болып тағайындалды, ал Уильям Уилер сценарий жазды. 2016 жылдың сәуірінде толық актерлік құрам жарияланды, оның ішінде Джульетта Бинош, Чин Хан, Лазарус Ратуэре және Каори Момой, сондай-ақ Скарлетт Йоханссон басты рөлде ойнады; Йоханссонның тағайындалуы ақтеңдеу деп айыпталды. Фильмнің түсірілімі 2016 жылдың 1 ақпанында Жаңа Зеландияның Веллингтон қаласында басталды. 2016 жылдың маусым айында түсірілім аяқталды. "Шалқардағы рух" фильмінің премьерасы 2017 жылдың 16 наурызында Токиода өтті, ал АҚШ-та 2017 жылдың 31 наурызында 2D, 3D және IMAX 3D форматтарында көрсетілді. Фильмге қарама-қайшы пікірлер айтылды, оның визуализациясы және Йоханссонның ойыны мақталып, сценарийі сынға ұшырады.

Stand Alone күрделі телесериалдар, фильмдер және ONA

2002 жылы Animax телеарнасында «Ghost in the Shell: Stand Alone Complex» көрсетілді, ол түпнұсқа мангадан тәуелсіз «Ghost in the Shell» әңгімесінің жаңа нұсқасын ұсынды, онда 9-бөлімнің «Күлкілі адам» хакерін тергеуіне баса назар аударылды. 2004 жылы «Ghost in the Shell: S.A.C. 2nd GIG» атты екінші маусым жарық көрді, ол «Individual Eleven» террористік тобына арналған. Екі маусымның негізгі сюжеттік желілері 2005 жылы «Ghost in the Shell: Stand Alone Complex The Laughing Man» және 2006 жылы «Ghost in the Shell: Stand Alone Complex Individual Eleven» атауымен шыққан OVA-ларға біріктірілді. Сондай-ақ 2006 жылы «Ghost in the Shell: Stand Alone Complex Solid State Society» көрсетілді, онда 9-бөлімнің «Құмарашыл» деп белгілі хакермен қақтығысуы бейнеленген. Сериал мен оның фильмдеріне арналған кең ауқымды музыканы Йоко Канно жазды. 2017 жылдың 7 сәуірінде Kodansha және Production I. G Кенджи Камияма мен Синдзи Арамакидің жаңа «Kōkaku Kidōtai» аниме жобасын бірлесіп жүргізетінін мәлімдеді. 2018 жылдың 7 желтоқсанында Netflix компаниясы «Ghost in the Shell: SAC 2045» деп аталатын түпнұсқа желілік анимация (ONA) аниме сериясының бүкіл әлемдік ағынды құқықтарын сатып алғанын және оның 2020 жылдың 23 сәуірінде тұсаукесерін өткізетінін хабарлады. Сериал 3DCG форматында жасалады, ал жобада Production I.G-мен бірлесіп Sola Digital Arts жұмыс істейді. Кейіннен Илья Кувшинов кейіпкерлердің дизайнымен айналысатыны белгілі болды. Жаңа сериалдың әрқайсысы 12 эпизодтан тұратын екі маусымы болады. Бірінші маусымда ашылу тақырыбын Даики Цунета орындаған «Fly with me» әні, ал жабылу тақырыбын Mili орындаған «Sustain++» әні болды. Анимеден басқа, «Stand Alone Complex» үшін бірнеше кітаптар, екі жеке манга адаптациясы және консольдар мен ұялы телефондарға арналған бірнеше бейне ойындар шығарылды.

Arise OVA, телесериалдар мен фильмдер

2013 жылы «Ghost in the Shell: Arise» деген жаңа сериалдық нұсқасы көрсетілді, ол түпнұсқа мангадан бұрынғы оқиғаларды қамтитын «Ghost in the Shell» әлеміне жаңаша көзқарас ұсынды. Ол 2013-2014 жылдар аралығында төрт түпнұсқа бейне анимация (OVA) эпизодынан (шектелген кинопрокатпен) тұратын серия ретінде шығарылды, содан кейін «Kōkaku Kidōtai: Arise Alternative Architecture» деген атаумен 10 эпизодты телесериал ретінде қайта жинақталды. «Pyrophoric Cult» деген қосымша бесінші OVA, бастапқыда «Alternative Architecture» көрсетілімінде екі жаңа эпизод ретінде ұсынылып, 2015 жылдың 26 тамызында жарық көрді. Казучика Кисе – сериалдың бас режиссері, ал Тоу Убуката – бас сценарийші. Корнелиус серияға музыка жазу үшін шақырылды, ал Майордың жаңа дауыс актрисасы Мая Сакамото да кейбір музыкалық шығармаларға вокал берді. «Ghost in the Shell: The New Movie» фильмі, сондай-ақ «Ghost in the Shell: Arise − The Movie» немесе «New Ghost in the Shell» деп те аталады, 2015 жылы Кадзуя Номураның режиссерлігімен түсірілді және «Ghost in the Shell: Arise» оқиғасының соңғы бөлігі болып табылады. Фильм «Арыстағы» пирофоралық культ эпизодының оқиғасын жалғастырады және осы сюжеттік желінің аяқталмаған тұстарын толықтырады. Мангаға жасалған бейімдеу Коданшаның «Young Magazine» журналында жарияланды, ол 2013 жылдың 13 наурызында басталып, 26 тамызында аяқталды.

Бейне ойындар

Ghost in the Shell Exact компаниясымен әзірленді және 1997 жылғы 17 шілдеде Sony Computer Entertainment компаниясы Жапонияда PlayStation платформасы үшін шығарды. Бұл үшінші тұлғадан ату ойыны, онда ойыншы 9-бөлімнің жаңадан келген мүшесінің рөлін ойнайды және жаңа сюжет бойынша өтеді. Видео ойынының Megatech Body саундтрегінде Takkyu Ishino, Scan X және Mijk Van Dijk сияқты түрлі техно-артистердің туындылары бар. Stand Alone Complex телесериалымен байланысты бірнеше бейне ойындар да жасалды, сондай-ақ Nexon және Neople компанияларының 2016 жылы шыққан Ghost in the Shell: Stand Alone Complex – First Assault Online атты бірінші тұлғадан ату ойыны да бар.

Мұра

"Қойыншықтағы рух" кейбір танымал режиссерлерге әсер етті. "Матрица" және оның жалғасын жасаған Вачовскилер оны продюсер Джоэл Сильверге көрсетіп: "Біз осыны нақты өмірде іске асырғымыз келеді" деді. "Матрица" сериясы фильмнен бірнеше идея алды, соның ішінде "Матрица" цифрлық жаңбыры, ол "Қойыншықтағы рух" фильмінің титрлерінен шабыттандырылған, және кейіпкерлердің мойын артындағы тесіктер арқылы "Матрицаға" кіру әдісі. Джеймс Камеронның "Аватар" және Стивен Спилбергтің "Жсанды интеллект" ("A. I.") фильмдерімен де ұқсастықтар байқалады, сондай-ақ Джонатан Мостоудың "Қосалқылар" ("Surrogates") фильмі де осы фильмнен әсер алған. Джеймс Камерон "Аватар" фильміне шабыт көзі ретінде "Қойыншықтағы рух" фильмін атады. Bungie компаниясының 2001 жылғы үшінші тұлғадағы экшн ойыны "Oni" "Қойыншықтағы рух" фильмінің атмосферасы мен кейіпкерлерінен көп шабыттанды. "Қойыншықтағы рух" сонымен қатар "Metal Gear Solid" сериясы, "Deus Ex" және "Cyberpunk 2077" сияқты бейнеойындарға да әсер етті.