Кіріспе
Speedy класы бригтері Британ Корольдік Әскери-теңіз флотының HMS Speedy бригтері 14 пулялы бригтері болды. Американың Тәуелсіздік соғысының соңғы жылдарында салынған ол Француз революциялық соғыстары кезінде ерекше қызмет етті. "Спиди" кемесі Довер қаласында (Кент штаты) соғысқа дейін Ұлыбритания жағалауында қызмет етті. Француз революциялық соғыстары басталғаннан кейін Жерорта теңізіне ауыстырылған ол өзінің қалған мансабын бірнеше атақты қолбасшылардың қол астында өткізді, әр түрлі ұрыстарда және жиі ауыр жағдайларға қарамастан, өзіне даңқ алды. Оның Жерорта теңізіндегі алғашқы қолбасшысы Чарльз Каннингэм бірнеше эскадрильямен ерекше қызмет етіп, француз фрегаттары мен Империус сияқты бірнеше соғыс жүлделерін алуға көмектесті. Оның орнын басқан Джордж Кокберн өздерінің жоғары тұрғандарына өздерінің қажырлы міндетіне деген құлшыныстарымен таң қалдырды. 1794 жылы 9 маусымда француздың күшінен жеңіліп, Спидидің келесі қолбасшысы Джордж Эйр қаза тапты. Ол көп ұзамай қайтадан алынып, Хью Даунменнің қол астында қайтадан қызметке кірісті. Ол 1795 және 1799 жылдар аралығында бірқатар жекеменшікті тұтқындады және 3 ақпанда 1798 жылы француздық ірі жекеменшік Papillon шабуылына қарсы күресті. Оның орнын басқан Жалиль Брентон Гибралтар маңында испан әскерлеріне қарсы бірнеше рет шайқасты. Оның соңғы капитаны Лорд Кокрейн испандық фрегат "Эль Гамоның" берілуін талап етті. 1801 жылы француздар оны қайтадан басып алды, ал келесі жылы Наполеон оны Рим папасының флотына сыйға тартты. Сан-Паоло деген атпен Рим папасының флотында бес жыл қызмет етті. 1806 жылы кемеге соғылды.
HMS Speedy was a 14 gun Speedy class brig of the British Royal Navy. Built during the last years of the American War of Independence, she served with distinction during the French Revolutionary Wars. Built at Dover, Kent, Speedy spent most of the interwar years serving off the British coast. Transferred to the Mediterranean after the outbreak of the French Revolutionary Wars, she spent the rest of her career there under a number of notable commanders, winning fame for herself in various engagements and often against heavy odds. Her first commander in the Mediterranean, Charles Cunningham, served with distinction with several squadrons, assisting in the capture of several war prizes, such as the French frigates and Impérieuse. His successor, George Cockburn, impressed his superiors with his dogged devotion to duty. Speedys next commander, George Eyre, had the misfortune to lose her to a superior French force on 9 June 1794. She was soon retaken, and re entered service under Hugh Downman, who captured a number of privateers between 1795 and 1799 and fought off an attack by the large French privateer Papillon on 3 February 1798. His successor, Jahleel Brenton, fought a number of actions against Spanish forces off Gibraltar. Her last captain, Lord Cochrane, forced the surrender of the much larger Spanish frigate El Gamo. A powerful French squadron captured her again in 1801 and Napoleon donated her to the Papal Navy the following year. She spent five years with the Papal Navy under the name San Paolo; she was struck around 1806.
Дизайн және құрылыс
Speedy - Кент штатының Довер қаласында Томас Кингтің жобасымен салынған екі бриг-шлюптің бірі. Ол және оның бауырлары кемелерде кішкентай, жылдам сопровождающий кемелерді қамтамасыз ету үшін жасалды. King кемелерінің осы түріне біраз уақыт бойы маманданған болатын, ал дизайн осы тәжірибеден пайдаланған. Speedy осы жаңа әдісті бейнелеу үшін аталған. 1781 жылы 23 наурызда тапсырыс беріліп, сол жылдың маусым айында Корольдің сарайына қойылып, 1782 жылы 29 маусымда іске қосылды. Ол 1782 жылдың 16 шілдесі мен 25 қазанында мыс пластиналармен жабылған және оның корпусы жабдықталған дептфордқа (Кент штаты) көшірілді. Оның құрылысы аяқталған кезде ол 4200 фунт стерлингке (7d 3d) тұрды.
Ерте мансап
Speedy 1783 жылы мамыр айында командир Джозиас Роджерс басқаруымен тағайындалды және Хэмбер сағасынан шығып, Солтүстік теңізде қызмет етуге тағайындалды. Осы станцияда төрт жыл болғаннан кейін ол 1787 жылдың қаңтарында төлем төленді (резервке орналастырылды) және сол жылдың сәуірінде Вулвикте қайта жөндеуді бастады. Бұл жұмыс шілде айына дейін 1801 фунт стерлингке аяқталды және сол жылдың мамыр айында әлі де Хамбер станциясында тұрған командир Джон Модтың қол астында қайтадан іске қосылды. 1790 жылдың қарашасынан бастап ол 1791 жылдың қазан айында төленгенге дейін капитаны болған командир Ричард Лейннің қол астында болды. Содан кейін Speedy тағы бір рет жөндеуден өтті, бұл жолы 1792 жылдың маусым мен желтоқсан айларында Депфордта, құны £ 3,000, және 1792 жылдың қарашасында командир Чарльз Каннингэмнің басшылығымен қайтадан іске қосылды.
Француз революциялық соғыстары
Куннингэм бұған дейін Шығыс Үндістанда 16 пулеметті шлюптің командасы болып қызмет атқарған. Ол өзінің жаңа командасын алу үшін қайтып оралған кезде Француз революциялық соғыстары басталды және ол Жер Ортолық теңізге Лорд Худ флотына қосылуға жіберілді, ол 1793 жылдың сәуірінде келді. Бұл әрекетте Спиди екі қайықты тартанға жіберіп, Бедфорд Модесті бомбалады. Француздар қарсылық көрсетті, екі адам жараланды, бірақ британдықтар зардап шекпеді. Кейін капитан мен Спиди Специя шығанағына қарай жүзіп, ол жерден тағы бір француз фрегаты Империусты зәкірлеп ұстады. Империус кемесі өз экипажымен батып кетті, бірақ кейіннен құтқарылып, HMS Imperieuse ретінде қайтадан іске қосылды. Кішкентай флота қысқы дауылға ұшырап, бірнеше кеме қатты зақымдалды, бұл Сазерленд пен оның эскадрильясын жақын маңдағы порттардан баспана іздеуге және жөндеу жұмыстарын жүргізуге мәжбүр етті, бірақ Speedy кемесі өз орнында қалды. Сазерленд осы уақытқа дейін судың жетіспеушілігіне ұшыраған Speedy-ді Hyères-ке қайтадан жөндеуге жіберді. Сол уақытта Сазерленд Лорд Гудқа Кокберн туралы мақтаулы есеп жіберді. Айр қашып құтылуға тырысты, бірақ жел мен теңіз үлкен кемелерге жағымды болды, ал Спиди қуып, тұтқындалды. Айр адмирал Мартиннің флагманының бортына жеткізілді және Ұлттық конвенция жақында ағылшындарға немесе гановерліктерге ешқандай бөлінуге болмайды деп бұйырған және Мартиннің кемесі бірінші болып бірге болған болса, ол Speedy-ді батырмас еді. Британдық флоттың кенеттен пайда болуы сұхбатты қысқартты, ал француздар Тоулонның сыртындағы Гуржан жолға оралды, олар Спиди мен тұтқынға алынған британдық экипажды өздерімен бірге алып кетті. 25 сәуірде эскадрилья Лаона шығанағына қарай бет алды, коммодор француз армиясына арналған дүкендермен жүктелген үлкен конвойдың Финале қаласынан шығып кеткенін білді. Алайда эскадрон келген кезде, олар бірнеше батареяның зеңбіректері астында төрт кеме ғана тірелгенін тапты. Жағалау батареялары Петерелге атқылап, ол эскадрильяның қайықтарын шабуылға бастап кетті. Өртке қарамастан, британдықтар төрт кемені басып алды және тек үш адам жарақат алды. 1798 жылдың 3 ақпанында Спиди 18 пушканы орнатып, 160 адамды алып жүретін үлкен каперьер Папийонмен кездесті. Папийон экипажының саны азайып қалған "Speedy" кемесіне шабуыл жасады; оның капитаны мистер Маршалл және 12 адам "Speedy" кемесімен бірге Испанияның байрағын алып кетті. Екі кеме екі күн бойы бір-бірімен шайқасты. Екінші күні Даунман өзінің ату қорын түбегейлі сарқып, қарсыласына мыс пен темір дөңгелектің бөлшектерін атуды бастады. Портодан ағылшын саудасын қорғаудағы күш-жігері үшін ол жердегі саудагерлер оған алғыс хат пен 50 фунт стерлинг бағаланған тақтаны сыйлады. 1799 жылы 9 тамызда британиялық капер Defender компаниясымен Гибралтардан шығып бара жатып, Брентон жиырма алты фунтты құрайтын үш шағын испандық соғыс кемесін кездестірді. Испандықтар құмды шығанаққа жүгіріп барып, британдық кемелерге бір мезгілде қаруларын түсіру үшін тізбектеліп, зәкір салды. Speedy және Defender екі сағат бойы жоғары және төмен жүзіп, кең жақтарында атумен айналысты, бірақ көп әсерін тигізбеді. Екі жақтағы соғыс үш жарым сағатқа созылды, содан кейін испандықтар кемелерін тастап, жағаға бет алды. Спиди өзінің қайықтарын басқа екеуін қалпына келтіру үшін іске қосты, олар қыраттың беткейінде испандықтардың мылтық атысына ұшырады. Британдықтар екі кемесін де түсіріп, операция кезінде жараланған екі адаммен бірге Гибралтарға алып барды. Олар желдің күшімен жағаға жетіп, қайықтарды жіберсе де, оларды түсіру мүмкін болмады. Қақтығыста Гибралтар бекінісіндегі қарулар Спидиді қолдауға атқан жоқ. Брентонның сұрағына Гибралтар губернаторы генерал Чарльз О'Хараның жауап бергені, ол Альгесирас губернаторымен келіскенін айтты. Оның кабинасында тек 5 фут (2 метр) бас кеңістігі болды; Кокрейн қырқынуды қалағанда, ол шатырды ашып, қырқыну құралдарын төрттік палубада орнатуға мәжбүр болды. Тағы бір жолы ол төрт фунттық атыспен жеті ұшақпен бірге Спидидің бүкіл кең жағын жауып, қалтасында жүрді. Үш күннен кейін, конвой Монтекристо аралынан өтіп бара жатқанда, бес қайық аралдың бір шығанағынан шығып, артқы жақтағы екі сауда кемесін басып алды. Кокрейн дереу қуып жетіп, ертеңіне ерте тұтқынға алды. 22 қыркүйекте ол үлкен неаполиттік кемені басып алды және оны Порт-Махонға әкелгенде испандықтардың оның талан-таражға ұшырағанын және Speedy-ді басып алуға фрегат дайындап жатқанын анықтады. 21 желтоқс...
Спиди мен Гамо
1801 жылы 6 мамырда таңертең Барселонадан шығып бара жатқан Speedy үлкен жау фрегатын көрді. Фрегат, "Эль Гамо" атты кеменің құрамында 319 адам бар, 8 және 12 фунттық пулялармен және 24 фунттық каронадтармен қаруланған. Бұл жалпы салмағы 190 фунт, Speedy-ден жеті есе артық. Оның үстіне, Кокрейн кемесінде тек 54 адам болған, қалғандары - жауынгерлер. Фрегаттан қашудың орнына Кокрейн оған жақындады, ал таңғы сағат 9:30-да Гамо пішінге оқ атып, испан түстерін көтерді. Керісінше Кокрейн американдық түстерді көтерді. Гамо өзінің кіші қарсыласына оқ атуға тырысты, бірақ оның қарулары тым жоғары орнатылған және жеткілікті түрде төмендей алмады, олардың атуы Спидидің желкендері мен арматурасы арқылы өтті. Кокрейн болса, өз қаруларының алдыңғы жағын блоктарға орнатып, Гамостың екі жағына қарай оқ атуды қамтамасыз етті. Кокран кейін 4 фунтты екі және үш рет атып, олардың атулары қабырғалар мен палубалар арқылы өтетін; бірінші кең қабырға испан капитаны мен капитанды өлтірді. Олардың қолайсыздығын көріп, испандық екінші қолбасшы қоныс аудару тобын жинады, оған Кокран кері шегінді және олардың жиналған қатарларын оқта-текте және мылтықпен атып, қайтадан жақындады. Үш рет қайықпен кіруге тырысқан испандықтар қайтадан қаруларын қайтара бастады. Британдықтар Гамоға асығып кірді, кейбіреулері қарақшылар сияқты қараған жүздерімен, ал қалғандары белінен отырды. Олар өздерінің офицерлері кемеге қол жеткізді деп ойлап, қалған испандық теңізшілер соғысуды тоқтатты. Британдықтар үш адамын өлтіріп, тоғыз адамды жаралады, ал испандықтар 14 адам өлтіріп, 41 адамды жаралады, бұл Спидидің бүкіл құрамасынан асып түседі. Британдықтар испан тұтқындарын палубаның астынан алып, Порт-Махонға қарай жолға шықты. Жаудың жеңіліске ұшырауына қатты ренжіген испандық қолбасшы Кокрейннен кемесін қорғауға бар күшін салғандығын растайтын куәлік сұрады.
Кейінгі әрекеттер және тұтқындау
Кокрейн 1801 жылы маусымда Барселонаның жағалауына оралды және 16 пушкаға қосылып, 12 сауда кемесі мен үлкен мұнараның пушкалары астында бекіген бес қарулы кемені құрайтын испан конвойына шабуыл жасады. 9 маусымның түстен кейін және 10 маусымның таңертеңінде болған өткір іс-қимылдан кейін екі кеме үш бригті қоспағанда, барлық кемелерді батып кетті немесе жағаға шығарды. Контр-адмирал Шарль Александр Леон Дюран Линоидің қолбасшылығындағы француз эскадрильясы Тулоннан Кадиске қарай Наполеонның Мысырдағы әскеріне көмек жинау үшін жолға шықты. Француздар соған қарамастан, Дезеистің жағалауынан қашып, Кокран өзінің түстерін ұрып тастады. Гибралтарға оралғаннан кейін ол кемесін жоғалтып алу үшін әскери соттың алдында сотталды және абыройлы түрде ақталды.
Француз және Папалық мансап
Француздар Speedy-ді флотымен бірге Тулонға алып кетті, онда ол Наполеонның Папа Пий VII-ге дипломатиялық әрекеттерінің құралы болды, оның император ретінде таққа отырғызуына қатысуын қалады. Speedy, қазірдің өзінде Saint Paul деп аталып, "Donné par le premier consul Bonaparte au Pape Pie VII" ("Бірінші консул Бонапарт папа Пий VII-ге берді") деген сөздермен алтын әріптермен оның какабинасында, 1802 жылы 14 желтоқсанда Тулоннан Папаға сыйлық ретінде Чивитавеккияға баратын эскортпен бірге жүзіп кетті. 16 желтоқсанда ол Сан-Паулу атына ие болды. Ол 1806 жылы соғылғанға дейін сол жерде қалды.
HMS Софи
Кокрейннің басқаруындағы Спидидің кейінірек жасаған кейбір іс-әрекеттері Патрик О'Брайанның Обри-Матурин сериясының біріншісі - "Мастер және Командир" романының сюжетіне пайдаланылды, бірақ О'Брайан сипаттаған кеме тек Спидидің өлшемдері мен қарулануына сәйкес келеді және HMS Софи деп аталады. Кокрейннің орнын кітапта ойдан шығарылған Джек Обри алады, ол Кокрейннің өмірдегі көптеген ерліктерін қайталайды, соның ішінде конвойды қорғау және оның саудагерлерінің біреуін жекеменшіктен қайтарып алу және үлкен испан фрегатын басып алу.