Кіріспе

Телекоммуникация инженерлігінде антеннаның жұмысын сипаттайтын формула

Friis тарату формуласы телекоммуникация инженерлігінде қолданылады, қабылдау антеннасының терминалдарындағы қуатты, келіп түсетін толқынның қуат тығыздығы мен қабылдау антеннасының тиімді апертурасының көбейтіндісіне теңестіреді. Бұл идеалданған жағдайларда, белгілі бір қашықтықта орналасқан және белгілі қуатты сәулелендіретін басқа антенна болғанда қолданылады. Формуланы алғаш рет 1946 жылы даниялық-американдық радиоинженер Харальд Т. Фрис ұсынды. Формула кейде Friis беріліс теңдеуі деп те аталады.

Фридің бастапқы формуласы

Фристің тарату формуласының бастапқы идеясы антеннаның өнімділігін сипаттағанда бағыттылықты немесе күшейтуді пайдаланудан бас тарту болды. Олардың орнына, еркін кеңістіктегі радио схемасының мінез-құлқын сипаттайтын тарату формуласының екі маңызды бөлігінің бірі ретінде антеннаның түсіру ауданы қарастырылады. Қабылдаушы антенна терминалдарындағы қол жетімді қуат, түсетін толқынның қуат тығыздығы мен қабылдаушы антеннаның тиімді апертуралық ауданының көбейтіндісіне тең, dB есебімен пропорционалды. Антенналар кедергісіз еркін кеңістікте орналасқан, көп жолды таралу жоқ.

Алыстыру

Фриздің беріліс теңдеуін алудың бірнеше әдістері бар. Антенна теориясынан қалыпты түрде шығарудан өзге, негізгі теңдеуді физикалық түсінікті күшейту үшін радиометрия және скалярлық дифракция принциптерінен де алуға болады. Тағы бір шығару жолы – жақын өрістің беріліс интегралының қашық өріс лимитін алу.