Кіріспе

АҚШ, Мэн штатындағы қала

Тарих

Абенаки тайпасы бұл аймақты Вебханнет деп атаған, бұл сөздің мағынасы – "мөлдір ағынның жанында", ол Вебханнет өзеніне сілтеме жасайды. Англияның Тичфилд аймағынан, жүн өндірісінен келген Эдмунд Литтлфилд Вебханнет өзенінде алғашқы астық шабу зауытын, содан кейін жүн тоқу зауытын салды. Ол "Уэллстің әкесі" деп танылды, оның еңбегін еске алу үшін монумент орнатылған. 1622 жылы Англияның Плимут компаниясы Мэннің иесі, сэр Фердинандо Горджеске, Уэллс плантациясын қоса алған аумақты сыйлады. Оның жас туысы Томас Горджес 1641 жылы пастор Джон Уилрайт пен Эксетер, Нью-Гэмпширден келген басқа да қоныс салушыларға Огунквит өзенінен солтүстік-шығысқа дейін, Кеннебанк өзенінен оңтүстік-батысқа дейінгі жерді мекендеуге рұхсат берді. 1647 жылы Горджес аға қайтыс болғаннан кейін, Массачусетс шығанағы колониясы Мэнге талас жасады. 1653 жылдың 5 шілдесінде Уэллс құрылды, Мэндер үшінші қала болып тіркелді және Сомерсет графтығындағы Уэллс, Англияның кішкентай кафедралық қаласының атымен аталды. Карл II таққа қайта отырғаннан кейін және қайтыс болған Фердинандо Горджестің қорғандарының Уэллсте өткен жиналысынан кейін, британдық билік 1661 жылдың 7 желтоқсанында жергілікті азаматтық және әскери басқарудың жалпы жоспарын жасады. Уэллс құрамына 1820 жылы Мэн штаты құрылған кезде бөлініп шыққан Кеннебанк және 1913 жылы заң шығарушы орган Уэллс аумағындағы село деп жариялаған, ал 1980 жылы тәуелсіздік алған Огунквит кірді. Уэллс – ағылшын отарлауының шығыс шекарасы болды. Бірнеше бекіністер мен гарнизондардан басқа, Уэллстің үстіндегі Мэнды отарлауға жасалған алғашқы әрекеттер, жерлеріне қол сұғуға наразы болған жергілікті тайпалардың шабуылдарынан кейін тоқтатылды. Уэллс үш ірі шабуылға ұшырады, ең әйгілісі – 1692 жылғы Уэллс шабуылы. Алайда, 1745 жылғы Луисбург шайқасынан кейін аймақ қауіпсіздікке ие болды. Уэллс 2003 жылы 350 жылдығын тойлады. Жыл бойына өткен мерекелік шараларға Жаңа жылдық отшашу, шеру, Ресей циркінің қосымша көрсетілімдері, концерттер, тарихи оқиғаларды қайта жаңғырту және тағы да басқалары кірді. Қалалық мерекелік комитет мүшесі Кристи Борстқа қала туын жасау тапсырылды. Оның дизайны қаланың құрылуы мен ауыл шаруашылығының тарихи аспектілерін, сондай-ақ 2003 жылғы қалалық әкімшілік ғимаратын және пойызбен бейнеленген туризмге баса назар аударады. Ол жоба үшін жазған ұраны да қосылды: "Өткенімізге мақтан тұтамыз, болашағымызға дайынбыз".

География

Уэллс Мэн штатының оңтүстік жағалауында орналасқан. Солтүстік-шығысында Кеннебанк, солтүстік-батысында Санфорд, батысында Солтүстік Бервик, оңтүстік-батысында Оңтүстік Бервик және оңтүстігінде Огунквит қалаларымен шектеседі. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметінше, қаланың жалпы ауданы 73,61 шаршы миль (191 км²), оның ішінде 57,55 шаршы миль (149 км²) құрлық және 16,06 шаршы миль (42 км²) су алабын құрайды. Уэллс Вебханнет өзенімен суға толады. Қаланың ең биік нүктесі – 9-шы мемлекеттік тас жолы мен Брагдон жолының қиылысынан оңтүстікке қарай жарты миль жердегі атаусыз төбе. Оның биіктігі теңіз деңгейінен 360 фут (110 метр) жоғары. Ең төменгі нүктесі – Атлант мұхитының жағалауындағы теңіз деңгейі. Уэллс Портленд-Оңтүстік Портленд-Биддефорд қалалық статистикалық аймағының құрамына кіреді.

Білім

Уэллсте төрт білім беру мекемесі бар: Уэллс бастауыш мектебі (балабақшадан төртінші сыныпқа дейін), Уэллс кіші орта мектебі (бесінші сыныптан сегізінші сыныпқа дейін), Уэллс жоғары мектебі (тоғызыншы сыныптан он екінші сыныпқа дейін, сондай-ақ ересектерге арналған білім беру бағдарламалары) және Йорк округі қоғамдық колледжі. Уэллс Уэллс-Огунквит қоғамдық мектеп округінің құрамында.

2010 жылғы халық санағы

2010 жылғы санақ бойынша қалада 9 589 адам, 4 120 үй шаруашылығы және 2 734 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілген жоқ. 8 557 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілген жоқ. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,2% ақ нәсілді, 0,5% афроамерикалық, 0,2% американдық үндістер, 0,6% азиялық, 0,2% басқа нәсілдерден және 1,3% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 1,2% құрады. 4 120 үй шаруашылығының 24,5% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 54,6% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,1% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 3,6% -ы күйеуі жоқ еркектер, ал 33,6% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 26,2% жеке адамдардан тұрды, ал 11,4% -ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,30 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,77 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 48,5 жас. Тұрғындардың 18,6% -ы 18 жасқа дейін, 5,4% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 20,2% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 34,8% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 21% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,3% еркек және 51,7% әйел.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қалада 9 400 адам, 4 004 үй шаруашылығы және 2 690 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілген жоқ. 7 794 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілген жоқ. Қаланың нәсілдік құрамы: 98.18% ақ нәсілді, 0.23% афроамерикандық, 0.20% американдық үндістер, 0.48% азиялық, 0.01% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0.14% басқа нәсілдерден және 0.76% екі немесе одан көп нәсілдерден. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 0.64% құрады. 4 004 үй шаруашылығының ішінде 25.6% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 57.7% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 6.7% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 32.8% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 26.3% жеке адамдардан тұрды, ал 11.0% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2.35 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2.85 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 21.0% 18 жасқа дейінгілер, 5.6% 18-24 жас аралығындағылар, 26.4% 25-44 жас аралығындағылар, 30.2% 45-64 жас аралығындағылар және 16.9% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 43 жас болды. Әр 100 әйелге 94.8 еркек сай келеді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 92.0 еркек сай келеді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 46 314 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 53 644 долларды құрады. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 39 682 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 28 463 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа жылдық табысы 23 130 долларды құрады. Халықтың 5.4%-ы және отбасылардың 3.1%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 3.8%-ы және 65 жастан асқандардың 5.6%-ы.