Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері

Джон Бернард О'Брайен (31 шілде 1925 – 12 қазан 1990) – Жаңа Зеландиядағы саяси кандидат және Әлеуметтік несие партиясының төрағасы болған.

Өмірбаян

О'Брайен 1957 және 1960 жылғы жалпы сайлауларда Манавату сайлау округінен Әлеуметтік несие партиясының үміткері болды, үшінші орынды иеленді. Билл Браунның күрт қайтысынан кейін О'Брайен сол округте үміткерлікті сәтсіз аяқтады. 1960 жылдары О'Брайен алдымен П. Х. Мэтьюстің, содан кейін жалғыз Әлеуметтік несие партиясы депутаты болған Вернон Кракнеллдің орынбасары болды. Кракнелл 1969 жылғы сайлауда мандатын жоғалтты, ал келесі жылы О'Брайен оған көшбасшылыққа талас жасады. Бұл бәсеке қызыл қанды болды, тіпті екі лагерьдің жақтастары арасында төбелес те болды. Ақырында О'Брайен жеңіске жетті. Кракнелл партия президентіне өзі ұсынған үміткер О'Брайен қолдаған қарсыласына жеңілгеннен кейін өзін сайлау бюллетенінен шығарды. Кракнелл бас тартқаннан кейін О'Брайен Дунединнен келген Патрик МакМулланды 139 дауысқа қарсы 51 дауыспен жеңіп, көшбасшы болды. Ол шебер сөйлеуші және белсенді ұйымдастырушы болғанымен, қарсыластары оны өткір мінезді және тым қатыгез деп айыптады. Ол көптеген партия мүшелерін, әсіресе Крайстчерч филиалындағыларды тез ашуландырды. О'Брайеннің партияға жетекшілігі 1972 жылға дейін ғана созылды, ол Том Уил, орынбасары және басқалармен бірге партиядан шығып кетті, оның орнына Брюс Битам келді. О'Брайен өз тобын – Жаңа демократиялық партияны құрды. Жаңа демократиялық партия 1972 жылғы сайлауға қатысқан ірі партиялардың бірі болды, барлық округтерде үміткерлерді тікелей қойды, біреуін қоспағанда. Нәтижесінде, олар жалпы есеп бойынша бесінші орынды иеленді, дауыстардың 0,66% ғана жинады. Олар бірде-бір мандатқа ие бола алмады. О'Брайен өзі Нельсон округінде сайлауға түсті, бес үміткердің арасында соңғы орынды иеленді, дауыстардың 2,97% ғана алды. Кейіннен ол 1972 жылы «The Nelson Mail» газетінде жарияланған мақаладағы талап арызына байланысты Әлеуметтік несие партиясын жамандау ісі бойынша сотқа берді. Нельсон сотында төрт жарым күндік сот отырысы өтті, қазылар алқасы О'Брайеннің 50 000 долларлық талабын қабылдамады, мақаладағы сөздер партияның рұқсатымен оқырмандарға жарияланбағанын және газет бұны болғанын жорамасағанын анықтады. Ол Палмерстон-Норт аймағынан шыққан. Саясаттан кейін ол Нельсон қаласында дүкен ашты, содан кейін зейнеткерлікке шығып, кейін 65 жасында сол жерде қайтыс болды.