Кіріспе
Мұздатуға арналған қап немесе салқындатқыш қап – су, салқындатқыш гель немесе сұйықтықпен толтырылған, салқындату үшін қолданылатын тасымалданатын қап. Олар қайта пайдалануға болатын, жылу массасы ретінде жұмыс істейтін және мұздатуды қажет ететін түрлерге, немесе химиялық заттардың көмегімен бірден суытылатын, бірақ бір рет қолданылатын түрлерге бөлінеді. Бірден суытылатын түр көбінесе жеңіл жарақаттардың ауырсынын басу үшін медициналық қолданыста суық компресс ретінде қолданылады, ал қайта пайдалануға болатын түр суық компресс ретінде де, сондай-ақ тасымалданатын салқындатқыштарда немесе тасымалданатын өнімдерді салқындату үшін жылу оқшауланған контейнерлерде тамақты салқындату үшін де қолданылады.
a sac filled with a coolant
An ice pack or gel pack is a portable bag filled with water, refrigerant gel, or liquid, meant to provide cooling. They can be divided into the reusable type, which works as a thermal mass and requires freezing, or the instant type, which cools itself down using chemicals but can only be used once. The instant type is generally limited to medical use as a cold compress to alleviate the pain of minor injuries, while the reusable type is both used as a cold compress and to keep food cool in portable coolers or in insulated shipping containers to keep products cool during transport.
Қайта қолдануға болатын орамалар
Пайдалануға дайын болу үшін, қаптама алдымен мұздатқышқа салынады. Мұз және басқа да улы емес тоңазытқыш заттар (көбінесе су) 0 °C (32 °F) жоғары жылулыққа дейін едәуір мөлшерде жылуды сіңіре алады. Мұз пакеттері суытқыштарда тез бұзылатын тағамдарды (әсіресе ет, сүт өнімдері, жұмыртқалар және т.б.) тоңазытқыштан немесе мұздатқыштан тыс жерде қауіпті температурадан төмен ұстау үшін, сондай-ақ сусындарды жағымды түрде салқын ұстау үшін қолданылады. Қажетті мұз мөлшері тағам мөлшеріне, бастапқы температурасына, суытқыштың жылу оқшаулағыш қабілетіне, қоршаған орта температурасына және тікелей күн сәулесіне ұшырауына байланысты өзгереді. Мұздың бастапқы температурасы мұздану температурасынан төмен болса, ол сәл ұзаққа созылады. Судың көптеген заттарға қарағанда балқудың жоғары жасырын жылуы бар және оның балқу температурасы ыңғайлы, мысалы, үй шаруашылығындағы мұздатқышпен оңай қол жеткізіледі. Судың қасиеттерін жақсарту үшін әдетте қосымша заттар қолданылады. Мысалы, қаптамада бактериялардың өсуін болдырмау үшін немесе судың пайдалану кезінде қалың гель күйінде қалуын қамтамасыз ету үшін заттар қосылуы мүмкін. Гель пакеттері көбінесе уытты емес материалдардан жасалады, олар ағыншақты гель күйінде қалады, сондықтан контейнер бұзылған жағдайда оңай төгілмейді немесе ластануға себеп болмайды. Гель пакеттері гидроксиэтил целлюлоза, натрий полиакрилат, супер сіңіргіш полимер немесе винилмен қапталған кремний гелі қосылуы арқылы жасалуы мүмкін.
Ice packs are used in coolers to keep perishable foods (especially meats, dairy products, eggs, etc.) below the danger zone when outside a refrigerator or freezer, and to keep drinks pleasantly cool. The amount of ice needed varies with the amount of food, its initial temperature, the thermal insulation of the cooler, and the ambient temperature and exposure to direct sunlight. Ice initially well below freezing temperature will last a little longer. Water has a much higher latent heat of fusion than most substances, and a melting temperature which is convenient and easily attained with, for example, a household freezer. Additives to improve the properties of water are often used. For example, substances can be added to prevent bacterial growth in the pack, or to prevent the water from solidifying so it remains a thick gel throughout use. Gel packs are often made of non toxic materials that will remain a slow flowing gel, and therefore will not spill easily or cause contamination if the container breaks. Gel packs may be made by adding hydroxyethyl cellulose, sodium polyacrylate, superabsorbent polymer or vinyl coated silica gel.
Ыстық немесе суық ыдыстар
Ыстық немесе суық қаптамалар – жоғары температурада қолдануға арналған мұз қаптамалары. Оларды мұздатқышқа салып, қайта қолдануға болатын мұз пакеті ретінде пайдалануға болады, бірақ қажетті температураға жету үшін сумен немесе микротолқынды пеште қыздыруға да болады. Алғашқы ыстық және суық қаптама 1948 жылы Hot R Cold Pak деген атпен ұсынылған, оны тоңазытқышта салқындатуға немесе ыстық суда қыздыруға болатын. Қайнап жатқан сумен немесе микротолқынды пеште қыздырылатын қайта пайдаланылатын алғашқы ыстық-салқын қаптама 1973 жылы патенттелген.
Тез мұз құйылатын ыдыстар
Тез суытылатын қапшық – бір рет қолданылатын, екі қапшықтан тұратын құрылғы; бір қапшықтың ішінде су, ал екінші қапшықта аммоний нитраты, кальций аммоний нитраты немесе карбамид болады. Қапшықты қысып ішкі су қапшығын жарып жібергенде, ол қатты затты эндотермиялық процесте ерітеді. Бұл процесс айналадағы ортадан жылуды сіңіріп алып, қапшықтың температурасын тез төмендетеді. Тез суытылатын қапшықтар спорт жарақаттары немесе ыстықтан туындаған ауруларға алғашқы көмек ретінде қолданылатын ұсатылған мұздың орнын басады, сондай-ақ мұз қолжетімді емес шалғай немесе далалық аймақтарда алғашқы көмек құралы ретінде тасымалдануы мүмкін. Дегенмен, олар мұз сияқты көп немесе ұзаққа дейін салқындатпайды.
Қауіпсіздік мәселелері
Гельді пакеттер диэтиленгликоль мен этиленгликольден жасалған. Екеуі де көп мөлшерде ішкен жағдайда денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін, сондықтан тағамдық өнімдермен қолдануға жарамсыз. АҚШ Тұтынушылар өнімдері қауіпсіздігі комиссиясы мұндай пакеттерді қайтарып алды.