1954-1955 жылдардағы «Элис» дауылы: Екі жылға созған құбылыс

Кіріспе

1 санаттағы Атлантикалық дауыл 1954 және 1955 жылдары. "Алис" дауыл – екі күнтізбелік жылға созылған жалғыз Атлантикалық дауыл және 2005 жылғы "Зета" тропикалық дауылымен бірге, Атлантикалық тропикалық циклон аталған екі құбылыстың бірі. 1954 жылғы Атлантикалық дауыл маусымының он екінші тропикалық циклоны және сегізінші дауыл болған "Алис" 1954 жылдың 30 желтоқсанында Атлантика мұхитының орталық бөлігінде, ерекше қолайлы жағдайларда төмен қысым аймағынан пайда болды. Дауыл оңтүстік-батысқа қарай жылжып, бірте-бірте күшейіп, дауыл статусына жетті. 1955 жылдың 2 қаңтарында Ливард аралдарынан өткеннен кейін, "Алис" суық ауа массасына тап болып, оңтүстік-шығысқа бұрылмас бұрын ең жоғары жел жылдамдығына жетті. 6 қаңтарда Оңтүстік-Шығыс Кариб теңізі үстінде тарап кетті. "Алис" өзінің жолындағы бірнеше аралдарда нөсер жаңбыр мен орташа күшті желдерді тудырды. Саба және Ангилья ең көп зардап шекті, жалпы зиян 1955 жылы 623 500 АҚШ долларына бағаланды (2022 жылы 6 500 000 АҚШ долларынан астам). Осы маусымда "Алис" деп аталған тағы бір дауыл болды. Оперативтік тұрғыдан алғанда, нақты деректердің жетіспеуі АҚШ-тың Ауа райы бюросын жүйені 2 қаңтарға дейін дауыл деп жариялаудан алдыртты. "Алис" деген атты 1955 жылдың басында алды, бірақ деректерді қайта талдау оның жолын алдыңғы жылға дейін созуға мүмкіндік берді, нәтижесінде бір маусымда бірдей атқа ие екі тропикалық циклон пайда болды.

Метеорологиялық тарих

1954 жылдың 23 желтоқсанында АҚШ-тың Шығыс жағалауынан оңтүстік-шығысқа қарай суық фронт жылжып, екі күннен кейін Бермуда аралдарынан өтті. Суық фронттың артында күшті антициклон қалыптасты, ал 26 желтоқсанда суық фронттан оңтүстікке қарай жота созылды. Антициклон оңтүстік-шығысқа жылжыды, ал жота мен суық фронт шығысқа қарай жылжыды. Жоғары қысымның әсерінен жоғары қабаттағы ауа ағыны шығысқа қарай өзгергенде жота бірте-бірте баяулады. Жота үстінен салыстырмалы түрде жылы суларға жеткенде конвекция күшейді және тропикалық циклогенез процесі басталды. Жүйе батысқа қарай жылжыған сайын ұйымдастырыла берді, үш кеменің мәліметтеріне сәйкес, 30 желтоқсанда Барбудадан солтүстік-шығысқа қарай 770 миль (1239 км) қашықтықта жабық айналым пайда болды және жүйе тропикалық депрессияға айналды. Солтүстікке қарай тар жотасы бар депрессия батысқа, содан кейін оңтүстік-батысқа жылды. Атмосфералық жағдайлар жылдың осы уақыты үшін ерекше қолайлы болды, себебі жоғары қысымның жотасы суық ауаның Атлант мұхитының орталық бөлігіне жетуіне кедергі келтірді. Бұл депрессияның тікелей бақылауларға сүйене отырып, 30 желтоқсанда тропикалық дауылға айналуына мүмкіндік берді. Келесі күндері тікелей байқаулар аз болды, бірақ дауыл 31 желтоқсанда Барбудадан шығыс-солтүстік-шығысқа қарай 475 миль (764 км) қашықтықта орналасқан кезде күшейіп, дауылға айналды деп есептеледі. 1955 жылдың 1 қаңтарында орталықтан 10 миль (16 км) қашықтықтағы кеме дауылдық жел мен қысымды тіркеді. Осы және басқа да бірнеше кемелердің мәліметтеріне сүйене отырып, Сан-Хуан метеорологиялық бюросы жүйені тропикалық төмендік деп таныды. Дауыл оңтүстік-батысқа қарай жылжуын жалғастырды және 2 қаңтарда Сент-Мартен мен Сент-Бартелеми арасынан өтіп, Кариб теңізіне кірді. Көздің қабырғасының бір бөлігі Сент-Мартен мен Саба аралдарынан өтті. Зардап шеккен аралдардан алынған дауылдық желдерге сәйкес, ақпараттық бюллетень жүйені солтүстік-шығыс Кариб теңізінде Алис дауылы деп атады. Алис өзінің траекториясы бойында диаметрі шамамен 97 км болатын шағын тропикалық циклон болды. Дауыл бірнеше аралдарда орташадан қатты жаңбыр жаудырды, Сабада 48 сағат ішінде ең көп жаңбыр жауды. Шағын өлшемді болғандықтан, дауылдың әсеріне тек бірнеше аралдар ғана тап болды. Сент-Бартелеми, Саба, Ангилья, Синт-Эстациус және Сент-Китс дауылдан келген залал туралы хабарлады, жалпы шығын 623 500 доллар (1955 жылғы АҚШ доллары, 2006 жылғы 4,7 миллион АҚШ доллары) құрады. Ең көп залал Саба мен Ангильяда тіркелді, ол негізінен кемежайлар мен егістерге келді. Залал көбінесе қатты жаңбыр мен толқындарға байланысты болды, желдің тікелей әсерінен емес. Алис дауылының өтуі әсер еткен шағын аралдардың экономикасына үлкен қиындықтар тудырды. Алис Атлант мұхитында тіркелген кез келген тропикалық циклоннан кейін пайда болды, 2005 жылғы Зета дауылынан 6 сағаттан кейін пайда болды. Алис желтоқсан айында пайда болған сегіз Атлант мұхитының тропикалық циклонның бірі болды. Алис екі күнтізбелік жылға созылған Атлант мұхитының екі тропикалық циклонның біріншісі болды, екіншісі 2005 жылғы Зета дауылы. Бұл дауыл сонымен қатар қаңтар айында пайда болған алты тропикалық немесе субтропикалық циклонның бірі болды, соңғысы 2023 жылғы атаусыз субтропикалық циклон болды.

A cold front moved southeastward from the East Coast of the United States on December 23, 1954, and passed over Bermuda two days later. A strong anticyclone developed behind the cold front, and on December 26 a trough extended southward from the cold front. The anticyclone moved southeastward as the trough and cold front moved eastward. The trough gradually decelerated as high pressures altered the upper level flow to that of an easterly flow. Convection increased over the trough as it moved over relatively warm waters, about above normal, and began undergoing tropical cyclogenesis after a circulation began to develop along the northern portion of the trough. The system continued to organize as it moved to the west, and based on three ship reports confirming a closed circulation, it is estimated the system developed into a tropical depression on December 30 while located 770 mile (1239 km) east northeast of Barbuda in the Lesser Antilles, though operationally, the system was believed to have become a tropical depression on December 31. With a narrow ridge of high pressure to its north, the depression moved west southwestward. Atmospheric conditions were unusually favorable for the time of the year due to the ridge of high pressure preventing cold air from reaching the central Atlantic Ocean. This allowed the depression to intensify into a tropical storm later on December 30, based on direct observations. There were few direct observations for the following days, but it is estimated the storm intensified into a hurricane on December 31 while located about 475 mile (764 km) east northeast of Barbuda. On January 1, 1955, a ship within 10 mile (16 km) of the center reported hurricane force winds and a pressure of Based on this report and several other ship reports, the system was recognized as a tropical low by the San Juan Weather Bureau Office. The hurricane continued to the southwest, and entered the Caribbean Sea on January 2 after passing between Saint Martin and Saint Barthélemy. A portion of the eyewall moved over Saint Martin and Saba. Based on near hurricane force winds from the affected islands, an information bulletin named the system as Hurricane Alice while in the northeastern Caribbean Sea. Throughout its track, Alice was a small tropical cyclone with a diameter of only around 60 mile (97 km). The hurricane dropped moderate to heavy rainfall across several islands, including a peak of in 48 hours recorded at Saba. Due to its small size, only a few islands received significant effects from the hurricane. Saint Barthélemy, Saba, Anguilla, Sint Eustatius, and Saint Kitts reported damage from the hurricane, totaling $623,500 (1955 USD, $4.7 million 2006 USD). Damage was heaviest on Saba and Anguilla, occurring primarily to shipping facilities and crops. The damage was caused mostly by heavy rainfall and rough seas, not the direct action of the wind. The passage of Hurricane Alice greatly troubled the economies of the small affected islands. Alice formed later in the calendar year than any Atlantic tropical cyclone on record, forming six hours later in the season than Tropical Storm Zeta in 2005. Alice was one of only eight Atlantic tropical cyclones to form in the month of December. Alice was the first of two Atlantic tropical cyclones to exist in two calendar years, the other being 2005's Zeta. The hurricane was also one of only six tropical or subtropical cyclones to exist in the month of January, with the most recent being an unnamed subtropical cyclone in 2023.