Кіріспе

Малавидегі спорттың қалыптасуына бұрынғы Британ империясының отаршысы болған тарихы ықпал етті.

Футбол

Футбол Малавидегі ең танымал спорт түрі. Оны барлық деңгейдегі ұлдар, қарапайым ауылдық ойын алаңдарынан бастап дайындық мектеп лигасына дейін ойнайды. Малавидің ұлттық футбол құрамасы бар. Елдің ең үлкен жетістігі – 1987 жылғы Бүкіл Африка ойындарында үшінші орын алу болды. Бұл ұлттық футбол құрамаларының Бүкіл Африка ойындарына қатысуына рұқсат етілген соңғы жыл еді. 1991 жылдан бері тек 23 жасқа дейінгі командалар ғана қатыса алады.

Желілік доп

Нетбол мектеп оқушы қыздары арасында ұзақ жылдардан бері танымал спорт түрі болып келеді. Малави Халықаралық Нетбол Федерациясының толық құқықты мүшесі болып табылады және қазіргі уақытта халықаралық аренада алтыншы орында тұр. Малави ұлттық нетбол құрамасы елді Африка картасына енгізіп, COSANA турнирі сияқты аймақтық жарыстарға іліккен және оларда жеңіс одісқан. Малави екі рет Нетболдан әлем чемпионатына және бір рет Ұлттар Достастығы ойындарына қатысқан. 2007 жылғы Нетболдан әлем чемпионатында Малави Уэльс, Кук аралдары және Оңтүстік Африка сияқты күшті командаларды жеңіп, бесінші орынды иеленді. Малавидің бүгінгі күнге дейінгі ең үлкен спорттық жетістігі – нетбол. Команда 2016 жылғы Fast5 Нетбол Әлем сериясында қола жүлдеге ие болды, бұл әлемдегі ең маңызды Fast5 нетбол турнирі. Континенттік деңгейде Малави 2012 жылғы Нетбол Африка чемпионатының жеңімпазы атанды.

Жеңіл атлетика

Малави тәуелсіздік алғаннан бері жеңіл атлетика және кросс-контри де дамып келеді. Дарынды жас жүгірушілерді жүйелі жаттықтыруды бастаған пионер – 1966-1968 жылдары Малавиде қызмет еткен Бейбітшілік корпусының еріктісі доктор Гарольд Салмон. Смартекс Тамбала 1992 жылы Испанияның Барселона қаласында өткен Олимпиада ойындарында Малавиді өкілдік етті. Ол марафондық жол жүгірісіне қатысты. 2000 жылдан бері спортшылардың сапасы жақсарып, олардың ең көрнектісі – 2004 жылғы жасөспірімдер арасындағы жеңіл атлетикадан әлем чемпионатының күміс жүлдегері Кэтрин Чиквака. Малави университеті мен армиядан шыққан басқа да жүгірушілер де маңызды прогресс көрсетіп келеді.

Баскетбол

Колониядан кейінгі Малавиде баскетбол да негізінен 1960 жылдардың ортасында АҚШ-тан келген Бейбітшілік корпусының еріктілерінің күш-жігерімен қалыптасты. Африкалық Киелі кітап колледжі баскетболдың дамуына одан әрі үлес қосып, АҚШ-тан кәсіби мамандарды шақырып, жаттықтырушыларға арналған семинарлар өткізді, сондай-ақ ең жақсы ойыншыларды АҚШ-қа жіберді. Баскетболға көбінесе университет стипендиясын ұсынатын адамдар мүмкіндік жасайды. Алайда, Малавиде спорттық стипендиялар өте сирек кездеседі. Баскетбол мектебінің стипендиясын алғандардың бірі – Шаро Шарлотти Кайче, ол 2021 жылдан бері «Ликуни Геторс» клубының жастарды дамыту жөніндегі қызметкері болып жұмыс істейді. Бұл клуб рухани құндылықтарға негізделген баскетбол және мінез-құлықты дамытумен айналысады және төрт мектепте жұмыс істейді. Ол Малавидің болашақ жетістіктері үшін барлық 3 аймақтық аймақтармен, әсіресе U16, U18 және 3x3 баскетбол командаларымен жұмыс істейді. 2021 жылдан бері Шаро «Лилонгве Аркангелс» командасының вице-капитаны болып табылады, бұл команда Малавидегі үздік әйелдер баскетбол командасы үшін күресіп жатыр. Ол сонымен қатар «Next Gen Academy» және «Catalyst Basketball Movement» командаларын жаттықтырады.

Басқа спорт түрлері

Баскетбол сияқты, волейбол да 1960 жылдардың ортасында АҚШ-тан келген Бейбітшілік корпусының еріктілері арқылы қалыптасып, кеңінен тарады.