Кіріспе
Marvel Comics суперқаһарманы Living Lightning (Мигель Сантос) – Marvel Comics баспасынан шыққан американдық комикс кітаптарында кездесетін құрамындағы ойдан шығарылған суперқаһарман. Ол алғаш рет 1990 жылғы қазан айында жарық көрген "Авангерлер Батыс жағалауы" комиксінің 63-шы санында пайда болды. Персонажды жазушылар Данн Томас және Рой Томас, ал суретші Пол Райан жасаған. Ол бастапқыда әкесі Карлос Сантостың атын ақтауға тырысып, "Тірі найзағай" легионын зерттеумен айналысты. Зерттеулері барысында бір құрылғы оған кездейсоқ түрде найзағайды ғана емес, оның адам түріне айналу қабілетін де сыйлады. Ол "Авангерлер Батыс жағалауы" құрамына кірді және "Галактикалық дауыл" операциясы кезінде олармен бірге қызмет етті. Азамат соғысы кезінде ол суперқаһармандарды тіркеуге қарсы болған Америка капитанының жағын алды. Азамат соғысы аяқталғаннан кейін Living Lightning 50 штаттық бастамаға қосылып, Техас штатында орналасқан "Рейнджерлер" суперкомандасының мүшесі болды, бұл командаға сонымен қатар Firebird, Fifty One, Red Wolf, Shooting Star және Texas Twister де кіреді.
Living Lightning (Miguel Santos) is a fictional superhero appearing in American comic books published by Marvel Comics. He first appeared in Avengers West Coast #63, published in October, 1990. The character was created by writers Dann Thomas and Roy Thomas and artist Paul Ryan. He started out trying to clear the name of his father, Carlos Santos, by investigating the Legion of the Living Lightning. During his investigations, a machine accidentally gave him the power to not only control lightning but also to turn into its human embodiment. He became a member of the Avengers West Coast and served with them during Operation: Galactic Storm. During the Civil War he sided with Captain America who was against super hero registration. At the end of the Civil War, Living Lighting joined the 50 states initiative, becoming a member of Texas based super team, The Rangers that also include Firebird, Fifty One, Red Wolf, Shooting Star and Texas Twister.
Жасау
Томас жеке блогында кейіпкердің жасалуы туралы былай деді: "Мен Мигель Сантостың, Тірі Шаңқайдың Marvel-дегі алғашқы испандық супербатыр болғанын білмеймін; мен оны ойлап тапқан кезде мұндай ой болған жоқ, бірақ ол әлбетте біріншілердің бірі болды. 1976 жылдың ортасынан бері Лос-Анджелесте тұрғаным үшін, мен осы уақыттың жеткенін ойладым. Атауы Стэн Лиден алынған (басқа кім бар?), ол 60-жылдардың соңында "Тірі шаңқай" легионын жасаған, сол кездегі көптеген "құпия империя" сияқты топтардың бірі, сол кезде Мари Северин салған. Кейін, ТОР жазғанда, маған "тірі шаңқай" деген сөз қатты ұнады, сондықтан ол өзін жиі "тірі шаңқайдың иесі" деп атады. Бірақ соңында, мен осы атты супербатырға берік бекітуді шештім – әрине, Адам отшарының электрлік көшірмесі. (Мен 10-12 жаста болғанда, мен ұқсас батыр туралы бірнеше әңгімелер жазып, сурет салғанмын, немесе кем дегенде жапырақтар, мен оны Шокмен деп атағанмын, немесе кейде Шоквейв – мен оны, мүмкіндігімше, Тоштің электрлік нұсқасына ұқсатуға тырыстым. Осылайша, бұл идеяны 40 жылдай кейін қайта жаңғырттым.) Даннмен бірге оны анықтадық, өйткені ол Лос-Анджелесте тұрғандықтан, көптеген испаниялықтармен бірге оқыған (кейін олармен жұмыс істеген) еді. Ал біздің көршіміздің тегі Сантос болғандықтан, біз оның тегін содан алдық. Данн аздап испанша білді, ал мен 1964 жылы Мексика арқылы бір айлық саяхатқа дайындалып жатқанда аздап үйрендім – және біз оның, біз екеуміз де кездескен және Л.А. ТАЙМС-та оқыған кейбір адамдар сияқты, көбінесе ағылшынша сөйлейтінін, сөйлеуіне дәм беру үшін бірнеше испан сөздерін қосатынын шештік. Бұл LL сөйлеу үлгісіне қол жеткізудің бір ғана, мүмкін, ең жақсы жолы емес еді, бірақ біз барымызша жасадық. Егер кейінірек басқалар "шынайырақ" сөйлеу үлгілерін ойлап тапса, жарайды – ол олардың қалауына байланысты. Тірі шаңқай туралы алғашқы оқиға (Мен оны Тірі шаңқай легионымен байланыстырдым, ішінара атаудың бастапқы көзін мойындау үшін) Пол Райан "Авангерлер Батыс жағалауы" #63-те салған, бірақ Пол керемет суретші болғанымен, мен LL-дің сол оқиғадағы келбетіне риза болмадым. Мен оған нағыз "жарық" қалауымды, оның адам кейпінің электрлік аурасымен "шектелмегенін", мысалы, Тоштің от аурасымен шектелгендей болмасын қаладым. Мен электр тогының адам кейпінен қашуға тырысып тұрғандай көрінсін дедім, сондықтан ол ұшқанда оның аяқтары электрлік жарықтан жасалған мысық сияқты із қалдырсын. Бұл суретті канадалық суретші Дейв Росс "Авангерлер Батыс жағалауы" #74-те салған суретімен толыққанды жеткізді."
Жариялану тарихы
Тірі Найзағай алғаш рет "When Lives the Lightning" әңгімесінде, "Өкінішкерлер Батыс жағалауы" #63 (қазан, 1990) комиксінде пайда болды, авторы Дэнн Томас пен Рой Томас, суретшісі Пол Райан. 1991 жылдан 1994 жылға дейін ол "Өкінішкерлер Батыс жағалауы" командасының қарсыласы ретінде "Өкінішкерлер Батыс жағалауы" #71–73 комиксінде көрініп, кейін команда мүшесіне айналды және осы серияда тағы он тоғыз рет пайда болды: #74–80, #82, #84–90, #92, #96, #100, #102 және "Өкінішкерлер Батыс жағалауы" жылдық комиксінің #7–8 санында. 1992 жылы, "Өкінішкер" ретінде, ол "Галактикалық дауыл: Ұлы операция" кроссоверінің басқа комикстерінде де пайда болды: "Өкінішкерлер" #345, #347, "Капитан Америка" #401, "Quasar" #33, "Thor" #445–446 және "Wonder Man" vol.2 #8–9. Сол жылы Мигель Сантос "Infinity War" комикс сериясында #1–3, 6 және бірнеше қосымша комикстерде рөл ойнады. 1993 жылы ол "Infinity Crusade" жалғасында #1, #3–5 және "Spider-Man торы" комиксінде #104, #106 санында пайда болды. 1998 жылы Тірі Найзағай "Өкінішкерлер" #1–3 комиксінде пайда болды. 2005 жылы Дэн Слоттың "GLA #2" комиксінде ол қысқаша көрінді, онда Тірі Найзағайдың гомосексуал екені белгілі болды. 2006 жылдан 2008 жылға дейін Мигель Сантос "Азаматтық соғыс" оқиғаларында рөл атқарды. Ол "Азаматтық соғыс" #4–6, "Таңғажайып Өрмелеуші" #537, "Азаматтық соғыс: Зардаптар туралы есеп" #1, "Азаматтық соғыс: Алдыңғы қатар" #11 және "Азаматтық соғыс жылнамасы" #6 комикстерінде пайда болды. Тірі Найзағай "Өкінішкерлер: Бастама" #1 комиксінің мұқабасында бейнеленген 142 тіркелген супербатырдың бірі ретінде танылды. Кейіпкер Рейнджерлер командасына қосылды және осы серияның #2 (2007 жылдың шілдесі) және #19 (2009 жылдың қаңтары) комикстерінде пайда болды. 2009 жылы ол "Өкінішкерлер: Жеңілмейтіндер" сериясының #4 және #6 комикстерінде екі рет пайда болды. Бұл серия Marvel UK-тің "Collectors' Edition" жинағының бөлігі болып табылады. Оны Panini Comics баспасы шығарады және АҚШ-тың Marvel Comics комикстерін қайта басып шығарады. 2012 жылы жазушы Крис Йост Техас штатының Рейнджерлер командасын Хьюстонның жаңа супербатыры Скарлет Спайдермен қақтығысуға таңдады, бұл "Скарлет Спайдер" #7–9 комиксіндегі "Екінші шебер" оқиғасында болды. Comic Book Resources журналына берген сұхбатында, оқиғадағы қарсыластар туралы сұраққа Крис Йост: "Сіз сондай-ақ Американың оңтүстік-батысынан шыққан танымал супербатырлар тобын көресіз – күтіңіздер: Техас Твистері! Жұлдызды атушы! Қызыл қасқыр! Тірі Найзағай! От құсы! Тіпті жаңа кейіпкерлер де! Спойлер ескертуі – Скарлет Спайдер олармен шайқасады!" деп жауап берді. Тірі Найзағай 2018 жылы "Бағыныссыздық" сюжеттік желісінде "Өкінішкерлер" #675–690 комиксінде басты кейіпкер ретінде көрінді. Тірі Найзағай екі балама әлемде де бейнеленген: "Егер Өкінішкерлер Галактикалық дауыл операциясын жоғалтса не болар?" "Егерде?" #55–56 (1993) және "Егер Қызыл Сиқыршы жалғыз әрекет етпесе не болар?" "Егерде?" "Анти-Өкінішкерлер" (2006). Кейіпкер туралы мәліметтер "Marvel Universe: Master Edition" #28 (1990), "The Official Handbook of the Marvel Universe: Avengers 2005" және "The Marvel Encyclopedia" (2006) кітаптарында келтірілген.
Ойдан шығарылған кейіпкер өмірбаяны
Мигель Сантос Калифорния штатының Шығыс Лос-Анджелесінде дүниеге келген. Мигельдің әкесі Карлос, "Тірі найзағай" деп аталған экстремистік ұйымның мүшесі болған. "Тірі найзағайдың" Халкқа басып алуға жасаған сәтсіз әрекеті салдарынан ұйым оған қарсы шайқасты. Осылайша "Тірі найзағай" жойылды, ал Карлос қаза тапты. Әкесінің атын ақтауға үміттене, орта мектеп оқушысы Мигель ұйымның штаб-пәтеріне кіріп, олардың жұмысы туралы көбірек білуге тырысты. Зерттеу барысында Мигель ұйымның бір машинасын іске қосып, тірі энергияға айналды. Бастапқыда Мигель Батыс жағалаудағы Кекшілермен қақтығысып, соңында қаза тапқандай болды. Бірақ кейін ол тірі қалғаны белгілі болды, зұлым доктор Демоникус оны тұтқынға алып, Тынық мұхитының үстемдіктеріне қосылуға мәжбүр етті. Ұзаққа соқпаған, ерікті емес қылмысқа қатысқаннан кейін Мигель Батыс жағалаудағы "Аванжерлерге" көмектесіп, кейін командаға қосылды. "Аванжерлер" командасында болған кезінде ол Фантастикалық Төрттік, Доктор Стрэндж, Даркхок және Өрмелеші Адам сияқты кейіпкерлермен бірге жұмыс істеді. Аркон мен Тундра, екінші "Жаңғыш", Түндегі ауысу, Сатанниш, Өлім торы, Профессор Пауэр және Маг сияқты жаулармен шайқасты. Ол Кри-Шиар соғысына қатысты. Колледжде оқып жүргенде "Аванжерлердің" резервіне кіруге шешім қабылдады. Мигель белсенді мүшеліктен бас тартып, оқуына көңіл бөлді, бірақ кейде командамен бірге жұмыс істейтін. Бір кезде Мигель және оның әріптесі Квазар, ғарыштан бақылайтын стансаны басқарды. Олардың қабілеттері Жерге қиындықсыз барып-келуге мүмкіндік берді. Мигель оқшауланған жерде оқып, зерттеу жұмыстарын жүргізді. Ұлы көлдердің қарымтасы (GLA) Мигель Сантосты өздерінің командасына шақырды. Кездесуде ол олардың шақыруын қабылдамады, себебі GLA аббревиатурасы Гейлер мен лесбияндар одағына қатысты деп ойлаған. Осы түсіндірмесімен ол GLA мүшесі Флатманға өзінің гомосексуал екенін жасырын түрде жеткізді. "Азамат соғысы" оқиғасы кезінде Мигель Капитан Американың құпия "Аванжерлеріне" қосылып, Суперқабілеттерді тіркеу заңына қарсы болған жиырма жаңа мүшелердің бірі болды. Ол Ник Фьюри құрған қауіпсіз үйлер желісінде командамен бірге жұмыс істеді. Ол екі басты тараптың арасындағы соңғы шайқасқа қатысты. Капитан Америка билік органдарына тапсырылғаннан кейін, "Тірі найзағай" бастамаға қатысып, Техас рейнджерлеріне қосылды. "Құпия шабуыл" оқиғасы кезінде "Тірі найзағай" рейнджерлермен бірге 3D Адам мен Ant Man III, Лабо кейпіндегі Скруллмен шайқасты. "Қараңғы билік" оқиғасы аяқталғаннан кейін "Тірі найзағай" "Аванжерлер" академиясының студенті Стрикердің отбасын қорғағандай, жеке күзетшілік қызметін атқарды. "Тірі найзағай" Хьюстонда Кайн, яғни "Қызыл жәндікпен" қақтығысқанда рейнджерлермен бірге болды, содан кейін олар таза энергиядан жасалған монстрмен күресу үшін бірікті. Кейін ол рейнджерлерден кетіп, ФБР-ге қабылданып, бірнеше жасырын тапсырмаларды орындады. "Аванжерлер: Бағынышсыздық" оқиғасы кезінде Сантос Грандмастерді мойынсұнуға мәжбүр етіп, ол ұстап алған "Аванжерлерді" батыл түрде алдап, соңғы ойынның бөлігі ретінде босатуға жауапты болды; Грандмастерді покерге шақырып, Сантос ойынның салмағын одан әрі көтерді, осылайша жеңілген адам өзінің барлық жетістіктерін білгендердің естелігінен өшірілуіне дейін жеткізді, бұл Грандмастерді осылай барлығын жоғалтуға төзбеуге мәжбүр етті, ал Сантос "Аванжер" болу дұрыс нәрсені істеуді білдіретінін мойындады, себебі ол дұрыс болғандықтан, оны еске алу үшін емес.
Жыныстық қатынас
Батыс жағалаудағы «Азаушылар» құрамында болған кезінде Мигель әйелдермен кездесті. Кейіннен Мигельге Ұлы көлдердегі «Азаушылар» тобының мүшелері келіп, оларды өздерінің құрамына қабылдауды ұсынды. Команданың аббревиатурасын (GLA) естігенде, Мигель оларды Гейлер мен лесбияндар альянсы деп жаңылыстырып, GLA мүшесі Флатманға өзінің гей екенін әдейілемей жариялады. Жазушы Дэн Слот сұхбатында «Жанды шаңқау» туралы шешімін былай түсіндірді: «Ол гей. Осы фактіге көніңіз. Бұрынғы қатысулары? Жасырын қарым-қатынастар. Немесе Мигель өзінің кім екенін толық түсінбегендіктен, қарым-қатынастары нәтижесіз аяқталды. Мигель – гей супербатыр және үлгілі тұлға».
Күштері мен қабілеттері
Өмір сүруші найзағай экспериментальдық найзағай қаруынан энергия сіңіріп алып, адамнан жоғары күш-қуатқа ие болды. Ол денесін электр плазмасына айналдыра алады, осы күйде жарық жылдамдығынан кем жылдамдықпен ұшады, электр қуатын соққылар немесе жарқын сәулелер түрінде жасайды және өзін қорғаныш электр күш өрісімен қоршай алады. Денесі электр плазмасынан тұрғанда оны басқаруға қабілетті, сол кезде санасы астральдық формада ғана болады. Шын мәнінде, Өмір сүруші найзағай – массасы жоқ, сезімтал электр күші. Осы күйде ол жарық жылдамдығынан кем жылдамдықпен ұша алады, ғарыш кеңістігінің вакуумына төтеп береді және көптеген физикалық және энергиялық шабуылдардан қорғалған. Ол қатты түрінде әртүрлі қарқындылықтағы электр энергиясын жіберу және электр өрістерін басқару қабілетіне де ие, бірақ қатты күйін сақтау үшін арнайы ұстау костюмін киюі керек. Мигель көшедегі төбелеске қатысты негізгі техникаларды біледі. Ол испан және ағылшын тілдерінде еркін сөйлейді.