Кіріспе
Ведад Ибишевич (; 6 тамыз 1984 жылы туған) – босниялық кәсіби футболшы, шабуылшы ретінде ойнаған. Қазіргі уақытта «Нью-Йорк Ред Буллз» клубының көмекші жаттықтырушысы. Ибишевич кәсіби карьерасын «Пари Сен-Жермен» клубында бастады. Ол «Дижон» клубында екі жыл шарт бойынша ойнады, содан кейін Германияға кетіп, «Алемния Аахен», «1899 Хоффенхайм», «ВфБ Штутгарт» клубтарында өнер көрсетті, соңында «Герта БСК» және кейін «Шальке 04» клубтарына қосылды. 2008 жылы «Idol Nacije» сыйлығымен «Боснияның жыл футболшысы» атағына ие болды. Босния және Герцеговина жастар құрамасында ойнаған Ибишевич 2007 жылы ұлттық құрамаға дебют жасады. 2018 жылға дейін 83 матчте 28 гол соқты. Ибишевич Босния және Герцеговинаны 2014 жылғы ФИФА Әлем чемпионатына, елдің алғашқы ірі турниріне шығарған голды соқты. Ол сондай-ақ турнирдегі елдің алғашқы голын да авторлық құқығына ие болды.
Vedad Ibišević (; born 6 August 1984) is a Bosnian former professional footballer who played as a forward. He is a currently assistant coach of the New York Red Bulls. Ibišević started his professional career at Paris Saint Germain. He had a two year loan stint with Dijon, and afterwards went to Germany, where he played for Alemannia Aachen, 1899 Hoffenheim, VfB Stuttgart, before eventually settling in Hertha BSC and later Schalke 04. In 2008, he was awarded the Idol Nacije award for Bosnian Footballer of the Year. A former youth international for Bosnia and Herzegovina, Ibišević made his senior international debut in 2007. He earned 83 caps and scored 28 goals until 2018. Ibišević scored a goal that took Bosnia and Herzegovina to the 2014 FIFA World Cup, the nation's first major tournament. He also scored their first ever goal at the tournament.
Ерте мансап
Ибишевич Босния және Герцеговинаның Власенька қаласында, сол кезде Югославия құрамындағы республикада дүниеге келді. Югославия соғысы басталғанда ол Тузла қаласында босқын болды, онда ол отбасымен 2000 жылға дейін тұрды, содан кейін Босния және Герцеговинадан Швейцарияға көшіп, Аргау кантонындағы ФК Баден клубымен келісімшарт жасады. Бірақ отбасы он айдан кейін Швейцариядан АҚШ-тың Миссури штатындағы Сент-Луис қаласына көшіп кетті. Сент-Луисте Ибишевич аймақтың ең перспективті футболшыларының бірі ретінде өркендеді, ал 2002 жылы жоғары сыныпты бітіргеннен кейін Soccer America журналы оны елдің үздік 25 жаңа талапкерінің қатарына қосты. Ол Сент-Луистегі Рузвельт орта мектебінде орта мектеп футболын ойнады. Ибишевич өзінің қабылданған туған қаласындағы колледж футболын елдегі ең беделді футбол оқу орындарының бірі – Сент-Луис университетінде ойнауға келісім берді. Ол бірінші курсында өзін жақсы көрсетіп, «Билликенс» сапында 22 ойында 18 гол мен 4 нәтижелі пас берді, сонымен қатар күшті SLU командасын NCAA турнирінде жеңіске жетеледі. Осы жетістіктері үшін Ибишевич NCAA-ның жылдың жаңа түлегі және бірінші құраманың үздік американ футболшысы атанды. Колледж жылдары ол «Сент-Луис Страйкерс» және «Чикаго Файр Премиер» командаларында Премьерлік даму лигасының ойындарына қатысты. Командамен жаттығу барысында Ибишевичті «Пари Сен-Жерменнің» босниялық жаттықтырушысы Вахид Халильходжич байқап, оны келесі маусымда атақты француз клубы үшін ойнауға шақырды. Алайда, Ибишевич бастапқыда көптеген ойындарда алаңға түспеді және француздың екінші дивизионының «Дижон» клубына жалға берілді.
1899 жыл Хоффенхайм
2006 жылдың мамырында Ибишевич «Алеманния Аахен» клубымен үш жылдық келісімшартқа қол қойды, ал 2007 жылдың 12 шілдесінде ол тағы бір неміс клубы – 1899 «Хоффенхаймға» өтті. Ол кезде клуб 2-ші Бундеслигада өнер көрсетіп, алдыңғы маусымда Бундеслигаға жолдама алған еді. Ибишевичтің алғашқы маусымының соңында клуб тағы да жоғары деңгейге көтеріліп, тарихында алғаш рет Бундеслигаға өтті. Ибишевич 2008–09 маусымын сәтті бастады, 1899 «Хоффенхаймның» Бундеслигадағы тұңғыш ойынында «Энерги Коттбусқа» қарсы екі гол соқты, нәтижесі 3–0 жеңіс болды. Екінші ойынында «Боруссия Мёнхенгладбахқа» қарсы да бір гол соғып, командасына жеңіс сыйлады. Бундеслигадағы үшінші матчында «Байер Леверкузенге» қарсы төртінші голын енгізді, бірақ команда 5–2 есебімен жеңілді. «Боруссия Дортмундқа» қарсы өткен 4–1 есебімен аяқталған ойында тағы екі гол соқты. Тіпті «Альянц Аренада» «Баварияға» қарсы да гол соқты, бірақ бұл матч 1–2 есебімен аяқталды. 1899 «Хоффенхаймның» Бундеслигадағы дебюттік маусымының бірінші жартысында Ибишевич 17 ойында 18 гол мен 7 нәтижелі пас берді, жарақат алғанға дейін лиганың үздік мергені атанды. 2008 жылдың қазан айында Бундеслиганың айдың үздік ойыншысы деп танылды. 2009 жылдың 14 қаңтарында Бундеслиганың қысқы үзілісі кезінде Испаниядағы «Гамбургер СВ» клубымен өткен жаттығу матчында жарақат алды. Салдарында оң жақ тізе буынының толық жыртылуы анықталды, ол маусымның қалған бөлігінде алаңнан шықты. Ибишевич 2009–10 маусымының басында қайтадан ойынға шықты. 1899 «Хоффенхаймның» жетінші Бундеслига матчына дейін гол соға алмады, содан кейін «Герта БСК» клубына қарсы хет-трик жасады. Бұл Бундеслига тарихындағы ең жылдам бесінші хет-трик және сол маусымдағы ең жылдам гол болды, ол матчтың 44-ші секундында соғылды. Сол маусымда бір ойында бір голдан көп соққан жалғыз ойын 2010 жылдың 25 сәуірінде «Гамбургер СВ» клубына қарсы өткен матч болды. Маусым соңында 2013 жылдың маусымына дейін клубта қалу шартына қол қойды. Үшінші маусымын 2010 жылдың 21 тамызында «Вердер Бременге» қарсы голмен және нәтижелі паспен бастады. Ибишевич маусымдағы жалғыз дублін «Айнтрахт Франкфуртқа» қарсы 4–0 есебімен жеңіліс тапқан ойында соқты. 2011 жылдың шілдесінде жамбас бұлшық етін жарақаттап, маусымның алғашқы жеті матчын өткізіп жіберді.
VfB Штутгарт
2012 жылдың 25 қаңтарында Ибишевич ВфБ Штутгарт клубына ауысты. Жаңа клубындағы тұңғыш ойынын төрт күннен кейін «Боруссия Мёнхенгладбахқа» қарсы өткізіп, 90 минут ойнады. 2012 жылдың 11 ақпанында «Герта БСК» клубына қарсы өткен матчта 5:0 есебімен жеңіске жетіп, алғашқы голын соқты. Сондай-ақ, ол бұл ойында нәтижелі пас берді. 16 наурызда Ибишевич бұрынғы клубы «1899 Хоффенхаймға» қарсы өткен дербиде 2:1 есебімен жеңіске жетіп, тағы екі гол соқты. Оның жақсы формасы сақталды, ол «Майнц 05» клубына қарсы өткен матчта 4:1 есебімен жеңіске көмектесіп, «Штутгартты» келесі маусымда Еуропа лигасына қатысуға жақындатты. 2012–13 маусымындағы алғашқы голын 29 қыркүйекте «1. ФК Нюрнбергке» қарсы өткен матчта соқты, нәтижесінде «Штутгарт» 2:0 есебімен жеңіске жетті. 8 желтоқсанда Ибишевич ВфБ Штутгарт сапында алғашқы хет-тригін жасады, үш голдың авторы атанды. Бұл жеңіс («Шальке 04» 3:1) командаға турнир кестесінде бесінші орынға көтерілуге мүмкіндік берді. 2013 жылдың 1 қыркүйегінде Ибишевич бұрынғы клубы «Хоффенхаймға» қарсы хет-трик жасап, «Мерседес Бенц Аренада» 6:2 есебімен жеңіске жеткізді. 9 ақпанда «Аугсбургке» қарсы өткен матчта Ян Ингвер Каллсен Браккерді ұрғандығы үшін бес ойынға қатысудан шеттетілді. Неміс футбол қауымдастығының шешімі Ибишевичті «қайталап құқық бұзушы» деп таныды, себебі ол өткен маусымның басында да ұқсас құқық бұзуға кінәлі болған. Бұл жаза оның бұрынғы командасы «1899 Хоффенхайм» және турнир кестесінде соңғы орында тұрған «Айнтрахт Брауншвейг» командаларына қарсы матчтарды өткізбеуіне себеп болды. Ибишевич өз әрекеттері үшін өтініш білдірді. 2014 жылдың 6 тамызында Ибишевич ВфБ Штутгартпен келісімшартын 2017 жылдың маусымына дейін ұзартты. 2014 жылдың қазан айында Ибишевич аяғын сындырып, тоғыз ойынды қалып қойды және 2015 жылдың қаңтар айының соңында жасыл алаңға оралды.
Hertha BSC
2015 жылдың 30 тамызында Ибишевич «Герта» клубына жалға берілді, ал 2016 жылдың шілдесінде келісімшарты тұрақтыға айналды. Ибишевич жаңа клубындағы дебютін 2015 жылдың 12 қыркүйегінде «ВфБ Штутгартқа» қарсы матчта өткізді. 22 қыркүйекте ол «1. FC Кёльн» командасына қарсы өткен үй матчында 2:0 есебімен жеңіске жетіп, екі гол соқты, бұрынғы 25 ойындық гол соқпау тізбегін үзді. 3 қазанда Ибишевич үш минуттың ішінде «Hamburger SV» командасына қарсы өткен матчта екі гол соқты, нәтижесінде 3:0 есебімен жеңіске жетті. 17 қазанда Ибишевич «Шальке 04» командасына қарсы матчтың 18-ші минутында Макс Мейерге жасаған қиын қадам үшін тікелей қызыл карточка алды, бұл оның 2:1 есебімен жеңіліске ұшырауына себеп болды және оны төрт ойынға шеттетуге әкелді. Ибишевич 12 желтоқсанда «Darmstadt 98» командасына қарсы өткен матчта маусымдағы үшінші дублін соқты, соның арқасында маусымдағы голдарының саны алтыға жетті, барлық голдары жұптап түсті. 2016 жылдың 18 тамызында «Герта» клубының бас жаттықтырушысы Пал Дардай Ибишевичті клуб капитаны етіп тағайындады, бұған дейін үш жыл бойы капитандық таңбасын таққан Фабиан Люстенбергердің орнын басты. 27 қарашада ол Бундеслигадағы 100-ші голын соқты және лига тарихында осы көрсеткішті жеткен алтыншы шетелдік футболшы болды. Келесі күні ол клубпен үш жылдық жаңа келісімшартқа қол қойды. 2017 жылдың 5 наурызында Ибишевич Бундеслигадағы 250-ші ойынын өткізді. 2018 жылдың 1 желтоқсанында Бундеслигадағы 300-ші ойынында Ибишевич «Hannover 96» командасына қарсы гол соқты. 2018 жылдың 9 наурызында «Фрайбург» командасына қарсы өткен матчта Ибишевич өз қақпасына гол соқты, нәтижесінде команда үйден тыс матчта 2:1 есебімен жеңілді. Бір аптадан кейін Ибишевич Саломон Калудың орнына алаңға түсті және «Боруссия Дортмундқа» қарсы өткен үй матчының соңғы минуттарында капитандық таңбасын иеленді. «Герта» екі рет есепті алға шығарғанмен, 92-ші минутта дортмундтықтар гол соқты, нәтижесінде есеп 3:2 болды. Ойынның соңғы минутында Ибишевич VAR жүйесі арқылы қараудан кейін, дортмундтық қақпашы Роман Бюркинің басына доп лақтырғаны үшін тікелей қызыл карточка алды.
Шальке 04
2020 жылдың 3 қыркүйегінде Ибишевич "Шальке 04" клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. Бірақ 12 апта өткен соң, "Шальке" клубы оның келісімшарты 2020 жылдың 31 желтоқсанында бұрын аяқталады деп хабарлады.
Халықаралық мансап
Ибишевич Босния және Герцеговинаның 21 жасқа дейінгі құрамасының құрамында болды, бес ойын өткізіп, бір гол соқты. 2007 жылдың 24 наурызында Ибишевич Босния және Герцеговина құрамасының негізгі құрамында Норвегияға қарсы УЕФА Еуро-2008 іріктеу матчында дебют жасады. 2007 жылдың 13 қазанында ол өзінің алғашқы халықаралық голын Афинада Грекияға қарсы өткен 3–2 есебімен жеңіліс алған матчта соқты. 2012 жылдың 7 қыркүйегінде Ибишевич Лихтенштейнге қарсы ойында өзінің алғашқы халықаралық хет-тригін жасады. Сондай-ақ, ол матч барысында Эдин Джекоға тағы бір гол соғуға көмектесті. 2013 жылдың 15 қазанында Литваға қарсы матчтағы жалғыз голды соғып, Ибишевич Боснияның ФИФА Әлем Кубогына алғаш рет қатысуын қамтамасыз етті. 2014 жылдың маусымында ол 2014 жылғы ФИФА Әлем Кубогына Боснияның 23 ойыншыдан тұратын құрамасына енді. Ол турнирдің ашылу топтық ойынында дебют жасады және Маракана стадионында Аргентинаға қарсы 1–2 есебімен жеңіліс алған матхта Боснияның Әлем Кубогы финалындағы алғашқы голын соқты. 2016 жылғы Еуропа Чемпионатының іріктеу кезеңінде Эдин Джеконың жоқ болуына байланысты, Ибишевич Уэльске қарсы матчты бастады және 90-шы минутта маңызды гол соғып, Боснияның іріктеу үмітін сақтап қалды. Ибишевич Боснияның 2018 жылғы Әлем Кубогына іріктеу кезеңіндегі сәтсіз өнерпайысынан кейін халықаралық футболдан қанағаттанды. Ол, Эмир Спахич және Звездан Мисимовичпен бірге 2018 жылдың мамыр айында Черногорияға қарсы жолдастық ойынға шақырылды, мұны Босния Футбол Федерациясы ұлттық құрамадағы барлық жетістіктері үшін оларды құрметтеу және жанкүйерлерге оларды ұлттық жейдеде соңғы рет көру мүмкіндігін беру үшін пайдаланды. Олар ойынның алғашқы 20 минутында ойнады және Билино Полье алаңынан шығып бара жатқанда жанкүйерлер оларға тұрып қол шапалақтады.
Жеке өмір
Ибишевич босниялық отбасынан шыққан. Бала кезінде оның отбасы Швейцарияға, ал он айдан кейін АҚШ-тың Миссури штатындағы Сент-Луис қаласына көшіп барды. Ол өзінің отбасын Босниядан кетуге мәжбүр еткен Босния соғысы кезінде болған оқиғалары туралы айтқанмен, барлық толық мәліметтерді әлі ашқан емес. 2014 жылы американдық жазушы Райт Томпсонның Ибишевич туралы жазған мақаласына сәйкес, Германияда ешкім оның соғыстан қашу туралы толық оқиғасын білмейді. Сент-Луисте өткен үш жыл ішінде ол мектептегі ешбір адамға – достарына, мұғалімдеріне немесе жаттықтырушысына бұл туралы айтпады. Соғыс туралы сұрақтарға ол көбінесе "Жақсымын" немесе "Біз бақытты болдық" деп жауап береді. Тіпті оның әйелі Зерина, соғыста әкесін жоғалтқан болса да, күйеуі оған барлығын айтпағанын сезінеді; Томпсонның мақаласында ол: "Менде әлі де, шамамен 20 пайызын ғана білемін деген сезім бар. Шындығында солай" деді. Олардың үшінші баласы, ұлы Идрис 2019 жылы дүниеге келді. Ибишевич мұсылман. 2014 жылғы әлем чемпионатында ол халықаралық командаластары Мұхамед Бешич пен Эдин Вишчамен бірге Куябадағы мешітке барды. Ибишевичтің туысы Эльвир де футболшы, және 2018 жылдың 28 қаңтарында Босния және Герцеговина құрамасы сапында алғашқы рет алаңға шықты.
No one in Germany knows the whole story about his escape from the war. During his three years in St. Louis, he never told a single person at school, not a friend, teacher or coach. The most common answers he gives to any question about the war is "It's OK" or "We were lucky." Even his wife Zerina, who lost her father in the war, believes her husband has not told her the whole story; in the Thompson piece, she said, "I still have a feeling that I know maybe 20 percent. I swear." Their third child, son Idris, was born in 2019. Ibišević is a Muslim. During the 2014 World Cup, he, along with international teammates Muhamed Bešić and Edin Višća visited a mosque in Cuiabá. Ibišević's cousin, Elvir is also a footballer, and made his senior international debut for Bosnia and Herzegovina team on 28 January 2018.
Клуб
+ Клуб, маусым және жарыстар бойынша кездесулер мен голдарКлубМаусымыЛига кубогыЛига кубогыКонтинентальЖалпыДивизионОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарПари Сен-Жермен2004–05Лига 14000200060Дижон (шарттық негізде)2004–05Лига 2124–––1242005–06Лига 22160010–226Жалпы33100010–3410Алеммания Аахен2006–07Бундеслига24630––2761899 Хоффенхайм2007–082. Бундеслига31531––3462008–09Бундеслига171821––19192009–10Бундеслига341241––38132010–11Бундеслига31822––33102011–12Бундеслига10511––116Жалпы12348126––13554VfB Штутгарт2011–12Бундеслига15810––1682012–13Бундеслига301564–11547242013–14Бундеслига271023–4233152014–15Бундеслига14010––150Жалпы8633107–15711147Херта БСК (шарттық негізде)2015–16Бундеслига261042––3012Херта БСК2016–17Бундеслига321230–2237142017–18Бундеслига27621–403372018–19Бундеслига281032––31122019–20Бундеслига25722––279Жалпы13845147–6215854Шальке 042020–21Бундеслига4011––51Барлығы412142402130219476172