Кіріспе

Американдық баскетболшы (1977 жылы туған)

Брайан Ли Кардинал (2 мамыр 1977 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы. 2000 жылдан 2012 жылға дейін НБА-да 456 ойын ойнады және 2011 жылы «Даллас Маверикс» командасымен НБА чемпионатында жеңіске жетті. НБА-ға дейінгі карьерасында ол Пердью университетінің тарихындағы ең үздік ойыншылардың бірі болды.

Жоғары мектеп мансабы

Брайан Кардинал Иллинойс штатының Толоно қаласындағы Юнити орта мектебінде оқыды, онда ол ағасы Троймен баскетбол ойнады. 1995 жылы бітіргенге дейін мектептегі карьерасында «Рокетс» командасын 86–25 есебімен жеңіске жеткізді. Ол кіші сыныпта команда 27–1 есебімен орташа есеппен 23,5 ұпай жинады, ал аға сыныпта команда 27–4 есебімен орташа есеппен 24,1 ұпай және 12,0 допты қайтару жинады. Аға сыныпта ол екі ойында 40 ұпайдан жинап, АҚШ-тың үздік 100 мектеп түлектерінің қатарына енді. Ағасы ретінде ол Иллинойс баскетбол жаттықтырушылары қауымдастығының Жұлдыздар ойынында ойнады және ойынның ең құнды ойыншысы атанды. Ол сондай-ақ Coca-Cola мектептер аралық жұлдыздар ойынында ойнады және осы ойынның ең үздік ойыншысы деп танылды, Батыс командасы үшін 24 ұпай жинап, 13 допты қайтару жасағаннан кейін.

Колледж мансабы

Орта мектепті бітіргеннен кейін Кардинал Индиана штатының Вест-Лафайетте қаласындағы Пердью университетіне оқуға түсті. Кардинал Пердьюдегі алғашқы жылында «қызыл жейде» (redshirt) киіп жаттықты, бірақ командамен күнделікті жаттығулар жасады. 1996–97 оқу жылында Брайан 30 ойынның барлығында бастап ойнаған үш «Бойлермейкер» ойыншысының бірі болды, әр ойында орташа есеппен 10,6 ұпай жинады (командада үшінші нәтиже) және маусым ішінде 182 ребоундты ұстап, командада екінші орын алды. Ол өзінің алғашқы колледждік «дабл-дабл» (double-double) рекордын екінші ойынында, Батыс Мичиганға қарсы өткен кезде 13 ұпай және 12 ребоундпен тіркеді. Ол ұрлықтар бойынша «Big Ten» лигасында тоғызыншы орынды иеленді. Брэд Миллер және Чад Остинмен бірге ол «Бойлермейкерлерді» NCAA турнирінің екінші турына жеткізді. Пердью алғашқы турда Род-Айленд университетін жеңді, себебі Брайан үш ұпайлық лақтыру жасап, ойынды қосымша уақытқа жіберді. Бұл лақтыруды Брайан кейіннен өзінің «өміріндегі ең үлкен спорттық жетістігі» деп атады. Пердью келесі турда бірінші орын алған Канзас командасына ұтылды. Брайанның екінші курстағы маусымында ол орташа есеппен 12,0 ұпай, 4,9 ребоунд және 1,8 нәтижелі пас берді, сонымен қатар 65 ұрлық жасап команданы осы көрсеткіш бойынша бастап келеді, бұл Пердью тарихындағы бір маусымдағы үшінші үздік нәтиже. Пердью 28–8 есебімен (Big Ten лигасында 12–4 есебімен) жеңіске жеткенде, Брайан төрт ойында команданың үздік мергені болды. Брайан жаттықтырушылар мен БАҚ өкілдерінің таңдауы бойынша «Big Ten» лигасының үшінші құрамасына енді. Ол «Бойлерстерді» «Sweet Sixteen» кезеңіне жеткізді, команда алғашқы екі турда Делавэр және Детройт Мерси командаларын жеңіп, кейіннен «Final Four» жартылай финалына өткен Стэнфорд командасына 67–59 есебімен ұтылды. 1998–99 оқу жылында Брайан команда капитаны болып тағайындалды. Ол маусым ішінде команданың ассисттер саны бойынша да көшбасшысы болды. Маусым барысында ол Пердью командасының барлық уақыттағы ұрлық жасау бойынша рекордсмені атанды және 1998 жылдың 22 желтоқсанында Оңтүстік Каролинаға қарсы өткен ойында 7 ұрлық жасап, мектептің бір ойындағы ұрлық жасау бойынша рекордын теңестірді. 1999 жылдың 23 қаңтарында Мичиганға қарсы өткен ойында мансабындағы ең жоғары 33 ұпай жинады. Екінші жыл қатарынан Брайан «Big Ten» лигасының үшінші құрамасына сайланды. NCAA турнирінде Брайан Пердью командасын екінші рет «Sweet Sixteen» кезеңіне жеткізді, команда 7-ші орын алған Техас және 2-ші орын алған Майами (FL) командаларын жеңіп, Ураган командасымен өткен ойында 20 ұпай жинап жеңіске жетті. Кардинал өзінің соңғы колледждік маусымын 1999–2000 оқу жылында «Бойлермейкерс» командасының капитаны ретінде екінші жыл қатарынан өткізді. Ол өзінің студенттік өміріндегі ең жоғары көрсеткіштерді тіркеді – 203 ребоунд және ойынға орташа есеппен 13,9 ұпай. Ағасы ретінде ол екінші команданың «All Big Ten» құрамына енді. Ол тағы да «Бойлермейкерлерді» NCAA турниріне бастап, Брайанның Пердьюдегі төрт жылында төрт рет NCAA турниріне қатысуға мүмкіндік берді. Бұл NCAA турнирінде Брайан команда ең терең кезеңге жетті, жартылай финалға қадам басқанға дейін. Бірінші турда 11-ші орын алған Дейтон командасын бір ұпай айырмасымен жеңгеннен кейін, Пердью 3-ші орын алған Оклахома командасын күйретіп, 10-шы орын алған Гонзага командасын жеңіп, кейіннен «Elite Eight» кезеңінде «Big Ten» лигасының қарсыласы Висконсин командасына (8-ші орын) ұтылды. 2018 жылғы мәліметтер бойынша Брайан Кардинал Пердью университетінің барлық уақыттағы ұпай жинау тізімінде 18-ші орында тұр, оның жинаған ұпай саны 1584. Ол Пердьюдегі карьерасында 125 ойынды бастаған, ал Этвон Мур 136 ойынды бастаған. Оның Пердьюдегі 259 ұрлығы Крис Крамердің 260 ұрлығынан кейін мектеп тарихында екінші орында тұр. Оның 1996–97 оқу жылындағы 51 ұрлық жасаған бірінші курс рекордын он жылдан кейін Крис Крамердің 64 ұрлығы басып өтті. Ол еденді тазалап, доптарды ұстау үшін шашырап жүргендігі үшін «Кереметші» (The Janitor) деген лақап ат алды. Брайан Пердью университетін «Мистер Hustle» (ең көп шешімділік, қозғаушылық және көшбасшылық көрсеткені үшін) және «Құрмет» (ең көп айыппұл алғаны үшін) сыйлықтарын төрт жыл қатарынан алған жалғыз ойыншы болды. Пердьюде ойнаған кезінде Брайан 1998 жылы Гудвилл ойындарында алтын медаль жеңіп алды, АҚШ командасы 4–1 есебімен жеңіске жетті. Ол сондай-ақ 1997 жылы 22 жасқа дейінгі ұлттық команданың мүшесі болды, оған Рик Маджерус жаттықтырды, команда 12 командадан тұратын турнирде 5-ші орын алды. Маджерус командасында Брайан орташа есеппен 2,4 ұпай және 1,6 ребоунд жинап, алаңнан 53,3% ақты.

Детройт Пистонс (2000-2002)

Кардинал 2000 жылғы НБА драфтында «Детройт Пистонс» командасы тарапынан 44-ші нөмірмен таңдалынды. Оның мансаптық дебюті 2000 жылдың 9 желтоқсанында «Портленд Трейл Блейзерс» командасына қарсы өткен ойындағы жеңіліспен басталды. Жаңа өнер көрсету маусымында, бар болғаны 15 ойынға қатысып, ол 2001 жылдың 11 сәуірінде «Торонто Рапторс» командасына қарсы өткізген ойынында ең жақсы көрсеткішін көрсетті – 18 минут ішінде 9 ұпай, 4 допты қайтару және ойын бойынша рекордтық үш допты ұрлады. «Пистонс» командасы сапында екі маусымда барлығы 23 ойынға қатысып, ол орта есеппен ойын басына 2,1 ұпай жинады және айып тастау сызығынан 80 пайыздан астам тиянақтылықпен орындады.

Вашингтон Визардс (2002)

2002 жылдың 11 қыркүйегінде Кардинал Джерри Стакхаус пен Ратко Вардамен бірге Ричард Гамильтон, Хьюберт Дэвис және Бобби Симмонсқа "Вашингтон Визардс" командасына сатылды. Кардинал "Визардс" сапында бес ойын ғана өткізіп, одан кейін көп ұзамай босатылды.

Валенсия (2002-2003)

Кардинал 2002–03 маусымының қалған бөлігін Испания лигасында «Памеса Валенсия» командасы үшін ойнап, ULEB Кубогын жеңіп алды.

Голден Стейт Уорриорс (2003-2004)

НБА-ға қайта оралғаннан кейін Кардинал «Голден Стэйт Уорриорс» командасымен келісім жасады. Кардинал «Уорриорс» сапындағы маңызды маусымында 76 ойынға қатысып, әр ойынға шамамен 10 ұпай және 4 допты қайтару жинады. Ол «НБА ең жақсы жақсарған ойыншысы» сыйлығының финалисі болды, бірақ бұл сыйлықты Зак Рэндольф жеңіп алды. 2004 жылдың 11 ақпанында Кардинал «Феникс Санс» командасына қарсы өзінің мансабындағы ең көп – 32 ұпай жинады, ал үш аптадан кейін, 28 ақпанда «Чикаго Буллз» командасына қарсы 14 допты қайтару көрсетіп, мансабындағы ең жоғары нәтижені тіркеді.

Мемфис Гризлиздер (2004-2008)

Кардинал жеке көрсеткіштері мен ойын уақыты бойынша табысқа жеткеннен кейін, «Мемфис Гризлиз» командасымен еркін агент ретінде келісімшарт жасасты. Ол бұл командада өткен маусымдағы көрсеткіштерін сақтап, төрт маусым бойында орташа есеппен 6 ұпай және 2,5 допты қорғады, бірақ жарақаттар ойынға шығу уақытын шектеді. 2006–07 маусымында Брайннің ойыннан гол соғу пайызы (.494) және айып тастау пайызы (.926) карьералық ең жоғары көрсеткіштерді құрады.

Миннесота Тимбервулфс (2008-2010 жылдар)

2008 жылдың маусым айында Кардинал сегіз ойыншыны қамтитын келісімнің бір бөлігі ретінде «Миннесота Тимберуолвз» командасына ауыстырылды. Басты жаттықтырушы Кевин МакХейл мен көмекші жаттықтырушы Джерри Ситхингтің жетекшілігімен НБА-дағы сегізінші маусымында, Брайан 2008–09 маусымында ойын басына 3 ұпай, 2,2 доптарды қайтарып алу және 1,2 нәтижелі пас берді. 2009 жылдың 13 наурызында «Нью-Йорк Никс» командасына қарсы өткен ойында өзінің мансабындағы ең көп – үш блокты жасады. 2009–10 маусымында «Вулвз» сапында 27 ойынға қатысып, командадағы ең аз уақыт – ойынға 9 минуттан орташа берді және еркін лақтырудан 21 рет тамырға тигізді. 2010 жылдың 17 ақпанында Кардинал Дарко Миличичпен алмастырылып, «Нью-Йорк Никс» командасына өтті. Бірақ 19 ақпанда «Никс» оны құрамынан шығарды. 23 наурызда ол қайтадан «Тимберуолвз» командасымен келісім шарт жасасты.

Даллас Маверикс (20102012)

2010 жылдың 27 қыркүйегінде Кардинал «Даллас Маверикс» клубымен келісім шарт жасасты. 2011 жылдың 8 мамырында Кардинал «Даллас Маверикс» пен «Лос-Анджелес Лейкерс» сериясының 4-ші ойынында 20-шы үш ұпайлық допты соқты. Оның соққан үш ұпайлық добы бір команданың плей-офф ойынындағы үш ұпайлық доптар бойынша рекордты теңестірді, мұндай көрсеткіш 1996 жылдың 6 мамырында «Сиэтл Суперсоникс» командасы «Хьюстон Рокетс» клубына қарсы ойында көрсеткеннен бері қайталанбаған. Кардинал 2011 жылы «Маверикс» сапында алты ойындық плей-офф сериясында «Майами Хит» клубын жеңіп, өзінің алғашқы НБА чемпионатын жеңіп алды. 2011 жылдың 12 желтоқсанында ол ардагерлік ең төменгі жалақыға бір жылдық жаңа келісімшартқа қол қосуға келісті. Оның НБА-дағы соңғы ойыны 2012 жылдың 3 мамырында Батыс конференциясының бірінші раундының 3-ші ойынында болды, онда «Оклахома Сити Тандер» клубына 79:95 есебімен жеңілді, ол 3 ұпай және 3 допты қайтарып алды. «Тандер» командасы «Маверикс» клубын жеңіп, оларды плей-оффтан шығарды, ал Кардинал кейіннен НБА-дан зейнеткерлікке шықты.

Жеке өмір

Брайанның әкесі Род Кардинал 1973 жылдан 2003 жылға дейін үш онжылдық бойы Иллинойс университетінің баскетбол жаттықтырушысы болды; ол қазір де Иллинойс ерлер баскетбол командасының арнайы жобалар үйлестірушісі қызметін атқарады. Брайан 1989 жылы Иллинойс штатының финал төрттігіне (Final Four) қатысқан командасында сүлгі тасушы болып жұмыс істеген. Брайан бұрынғы Пурду университетінің ойыншысы Даниэль Бёрдке үйленген, олардың бір ұлы және екі қызы бар.