Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Пруссиялық физик және метеоролог Генрих Вильгельм Дов (6 қазан 1803 – 4 сәуір 1879) – Пруссиялық физик және метеоролог болған.
Prussian physicist and meteorologist
Heinrich Wilhelm Dove (6 October 1803 – 4 April 1879) was a Prussian physicist and meteorologist.
Алғашқы жылдар
Дов Пруссия Корольдігінің Лигниц қаласында дүниеге келген. Дов 1821 жылдан 1824 жылға дейін Бреслау университетінде тарих, философия және табиғаттану ғылымдарын оқыды. 1824 жылы Берлин университетінде білімін жалғастырып, 1826 жылы аяқтады. 1826 жылы ол Приватдоцент, ал 1828 жылы Кенигсберг университетінің экстраординар профессоры болды. 1829 жылы Берлинге көшіп, Фридрих Вильгельм гимназиясында сабақ берді. 1845 жылы Берлиндегі Фридрих Вильгельм университетінің ординар профессоры болды, 1858–1859 жылдары ректор болып сайланды, ал 1871–1872 жылдары қайтадан сайланды. 1849 жылы ол Пруссия метеорология институтының директоры болды. Өмірінде 300-ден астам мақала жариялады, олардың кейбіреулері тәжірибелік физикаға қатысты болды. Ол сондай-ақ метеорология ғылымына зор үлес қосты және кейбіреулер оны осы саланың негізін қалаушысы деп санайды; Довтың метеорологиядағы басты назары климатта болды, ал осы саланың алғашқы зерттеушісі Александр фон Гумбольдт болды. 1828 жылы Дов тропикалық циклонның Солтүстік жарты шардан сағат тіліне қарсы, ал Оңтүстік жарты шардан сағат тілімен айналатынын байқады. 1839 жылы ол екі құлақтың соғуы құбылысын ашты, онда әр құлаққа бөлек берілген әртүрлі жиіліктер физикалық түрде туындайтын кедергі соғуының бірдей жылдамдығын сезіндіреді. 1841 жылы ол «дифференциалдық индуктор» деп атаған өнертабысын жариялады. Бұл 4 катушкадан тұратын индукциялық тепе-теңдік, оның әрқайсысында 2 шыны түтік орналасқан, олардың үстіне жақсы оқшауланған 2 мыс сымды соленоидтар оралған. Зарядталған Лейден банкалары (жоғары кернеулі конденсаторлар) 2 негізгі катушка арқылы разрядталды, бұл токтың күрт өсуі екіншілік катушкаларда кернеуді тудырды. Екіншілік катушкалар қарама-қарсы бағытта қосылғанда, туындаған кернеулер өшірілді, бұл профессоры екіншілік катушкалардың ұштарын ұстап тұрғанын растады. Бір шыны түтікшеге металл бөлшек салынғанда профессор соққы алды. Осылайша, бұл алғашқы магниттік индукциялық металл іздегіш және алғашқы импульстік индукциялық металл іздегіш болды. Сонымен қатар, ол Жер бетіндегі жылудың таралуын, климаттың өсімдіктердің өсуіне тигізетін әсерін зерттеді және магнит өрісінің күйреуінен туындаған сымдағы электр тогының күшін бірінші болып өлшеді.
Dove was born in Liegnitz in the Kingdom of Prussia. Dove studied history, philosophy, and the natural sciences at the University of Breslau from 1821 until 1824. In 1824 he continued his education at the University of Berlin, finishing in 1826. In 1826, he became a Privatdozent and in 1828 a Professor extraordinarius at the University of Königsberg. In 1829, he moved to Berlin and taught at the Friedrich Wilhelm Gymnasium. In 1845 he became a Professor ordinarius at the Friedrich Wilhelms Universität in Berlin, where he was elected rector in 1858–1859, and again in 1871–1872. In 1849 he also became the director of the Prussian Meteorological Institute. During his career he published more than 300 papers, some of which delved into experimental physics. He also had an important influence over the science of meteorology, and was considered by some to be a pioneer in this field; Dove's primary meteorological focus was in climatology, a field pioneered by Alexander von Humboldt. In 1828, Dove observed that tropical cyclones rotate counterclockwise in the Northern Hemisphere, but clockwise in the Southern. In 1839 he discovered the technique of binaural beats, whereby slightly different frequencies played separately to each ear produced a perception of interference beats at the same rate as would be physically created. In 1841 he published an invention he called the "differential inductor". It was a 4 coil induction balance, with 2 glass tubes each having 2 well insulated copper wire solenoids wound around them. Charged Leyden jars (high voltage capacitors) were discharged through the 2 primary coils, this current surge induced a voltage in the secondary coils. When the secondary coils were wired in opposition the induced voltages cancelled as confirmed by the Professor holding the ends of the secondary coils. When a piece of metal was placed inside one glass tube the Professor received a shock. This then was the first magnetic induction metal detector, and the first pulse induction metal detector. He also studied the distribution of heat over the surface of the Earth, the effect of climate on the growth of plants, and was the first to measure the strength of an electric current in a wire induced by a collapsing magnetic field.