Кіріспе

Ішек ферменттер қоспасы Эрепсин - пептондарды амин қышқылдарына айналдыратын ішек шырындарындарында кездесетін ақуыз фракциясында бар ферменттер қоспасы. Ол ілеум мен бездегі ішек бездері арқылы шығарылады және бөлініп шығарылады, бірақ басқа жасушаларда да кеңінен кездеседі. Алайда, бұл термин ғылыми әдебиетте сирек қолданылады, өйткені нақты терминдер артықшылыққа ие.

Тарих

Эрепсинді ХХ ғасырдың басында неміс физиологы Отто Конхайм (1873-1953) ашқан. Ол пептонды ішектегі амин қышқылына бөлетін затты тапты. Ол бұл гипотетикалық протеазаны өзінің ақуыздық экстрактында 1901 жылы "эрепсин" деп атады, грек сөзінен шыққан, "Мен бұзылам" (έρείπω) дегенді білдіреді. Оның бұл ашылуы маңызды болды, өйткені ол бұрын "ресинтез гипотезасын" бұзды, ол ақуыздар пептондарға бөлініп, одан кейін ақуыздар қайта синтезделуі мүмкін және пептондар ақуыздың құрылыс блоктары бола алмауының орнына еркін амин қышқылдары идеясын орнатуға көмектесті. Алайда кейінірек эрепсиннің әр түрлі пептидазалардың күрделі қоспасы екені анықталды. Сонымен қатар, оның тек ішек қабықшасында ғана емес, көптеген басқа жасушалар мен организмдерде кеңінен кездесетіндігі анықталды. Эрепсин термині ғалымдар оны бір фермент немесе бірнеше ферменттер үшін термин ретінде пайдалануды қате деп санағандықтан, ХХ ғасырдың екінші жартысында ғылыми әдебиетте қолданылмай қалды. Қазіргі кезде бұл термин ескірген деп саналады.

Қасиеттері

Эрепсин дипептидазалар, аминопептидазалар, кейде карбоксипептидазалар болуы мүмкін, олардың қатарына леуцил аминопептидаза, пролиназа, пролидаза және басқалары кіреді. Ол көбінесе экзопептидазалар, тек полипептидтік тізбектің сыртқы пептидтік байланыстарында жұмыс істейтін протеазалар ретінде топтастырылады. Ферменттер тобының оңтайлы pH шамамен pH 8 шамасында болады, бірақ осы топтағы кейбір жеке ферменттер тұрақтылық пен оңтайлы pH айырмашылығымен ерекшеленуі мүмкін.