Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ландшафт сәулетшісі (1912–2004)
American landscape architect (1912–2004)
Дэниел Урбан Кили (2 қыркүйек 1912 – 21 ақпан 2004) – американдық ландшафт сәулетшісі, ол қазіргі заманғы сәулет стилінде жұмыс істеді. Кили мыңнан астам ландшафт жобасын жобалаған, оның ішінде Сент-Луис қаласындағы Gateway Arch ұлттық паркі де бар.
Daniel Urban Kiley (2 September 1912 – 21 February 2004) was an American landscape architect, who worked in the style of modern architecture. Kiley designed over one thousand landscape projects including Gateway Arch National Park in St. Louis.
Өмір және мансап
Кили Бостонның Роксбери ауданында дүниеге келді, оның әкесі құрылыс менеджері болған. 1930 жылы Кили Ямайка Плейн орта мектебін бітірді. Екі жыл өткен соң, ол ландшафт сәулетшісі Уоррен Х. Мэннингпен төрт жылдық шәкірттікке түсті, алғашқы жылы еш төлемсіз жұмыс істеді. Осы кезеңде ол мамандықтың негіздерін үйреніп, өсімдіктердің дизайн құрамындағы рөліне қызығушылық танытты. 1936 жылдан 1938 жылға дейін Кили Гарвард университетінің дизайн бағдарламасында арнайы студент болып оқыды, қазіргі кезде Дизайн мектебі деп белгілі, сонымен қатар Мэннингпен жұмысын жалғастырды. Оның курстастарының арасында Гаррет Экбо және Джеймс Ц. Роуз болды, олар да әйгілі ландшафт сәулетшілеріне айналды. Екі жылдан кейін Мэннинг қайтыс болғаннан және оның практикасы таратылғаннан кейін Кили Гарвардты бітірмей кетті. Ол Конкордтағы Ұлттық саябақтар қызметінде (Нью-Гэмпшир штаты) қысқа уақыт жұмыс істеді, содан кейін АҚШ Тұрғын үй басқармасында сәулетші Луис Канмен танысты. Канның кеңесімен Кили 1940 жылы лицензиялы архитектор болу үшін басқарманы тастады. 1943 жылдан 1945 жылға дейін Кили Америка Құрама Штаттары Армиясында Стратегиялық қызметтер кеңсесінің Презентация бөлімінің капитаны болып қызмет етті, сәулетші Эро Сааринен қызметтен кеткеннен кейін бөлім директоры болды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Кили Нюрнберг процесі өткен сот залын жобалады. Еуропада болғанда ол Вилландирия сарайына, Версаль сарайына және Андре Ле Нотрдың жұмыстарына барып, олардың формалдығы мен геометриялық құрылымы оның кейінгі классикалық модернистік стиліне әсер етті. Соғыстан кейін Кили соғыстан кейінгі құрылыс шабуылындағы санаулы заманауи ландшафт сәулетшілерінің бірі болды. Калифорнияда оның әріптестері Экбо, Томас Черч және басқалар да модернистік стильді дамытып, тәжірибеге енгізді. Кили өзінің практикасын Франконияда (Нью-Гэмпшир штаты) қайта құрды, кейін Шарлоттаға (Вермонт штаты) көшіп барды. 1947 жылы Саариненмен бірлесіп, Кили Gateway Arch Ұлттық паркін (бұрын Джефферсон Ұлттық кеңейту ескерткіші деп аталған) жобалау конкурсына қатысып, жеңіске жетті. Бұл жоба оның мансабын бастаған маңызды жоба болды. Килидің практикасы кезеңінде ол Шерил Бартон, Михо Мазереу, Кевин Рош, Гарри Турбот және Питер Уокер сияқты дизайнерлерді жұмысқа алды.
Kiley was born in the neighborhood of Roxbury in Boston, where his father was a construction manager. In 1930, Kiley graduated from Jamaica Plain High School. Two years later, he began a four year apprenticeship with landscape architect Warren H. Manning, working without pay for the first year, during which he learned the fundamentals of the field and developed an interest in the role of plants in design. From 1936 to 1938, Kiley was a special student in the design program at Harvard University, now the Graduate School of Design, while continuing work with Manning. Among his classmates were Garrett Eckbo and James C. Rose, who also became influential landscape architects. After two years, upon Manning's death and the dissolution of his practice, Kiley left Harvard without graduating. He worked briefly for the National Park Service in Concord, New Hampshire, and later the United States Housing Authority, where he met architect Louis Kahn. On Kahn's advice, Kiley left the authority in 1940 to become a licensed practicing architect. From 1943 to 1945, Kiley served in the United States Army as Captain in the Presentation Branch of the Office of Strategic Services, becoming its director after architect Eero Saarinen stepped down. At the end of World War II, Kiley designed the courtroom where the Nuremberg Trials were held. While in Europe, he visited the Château de Villandry and the Palace of Versailles, as well as the work of André Le Nôtre, whose formality and geometric layout shaped his later classical modernist style. Following the war, Kiley found himself as one of the only modern landscape architects in the postwar building boom. In California, his colleagues Eckbo, Thomas Church, and others were also developing and practicing in the modernist style. Kiley reestablished his practice in Franconia, New Hampshire, and later moved to Charlotte, Vermont. In 1947, in collaboration with Saarinen, Kiley entered and won the competition to design the Gateway Arch National Park (then known as the Jefferson National Expansion Memorial), a high profile project that launched his career. Throughout Kiley's practice, he hired such designers as Cheryl Barton, Miho Mazereeuw, Kevin Roche, Harry Turbott, and Peter Walker.
Мұра
2000 жылы актер Пол Хопкинс Алек Болдуин қатысқан "Нюрнберг" мини-сериалында Кили рөлін сомдады. 2013 жылы Мәдени ландшафт қоры "Дэн Килидің ландшафт архитектурасының мұрасы" атты көшпелі көрмені ұйымдастырды, онда Килидің жобаларының қырықтан астам жаңадан түсірілген фотосуреттері қойылды. Гарвард университетінің Дизайн мектебінде оның атындағы стипендия бар: Даниель Урбан Килидің ландшафт архитектурасы бойынша оқыту стипендиясы. Сонымен қатар, Джули Баргман және Джеймс Корнер сияқты дизайнерлер баяндаған Даниель Урбан Кили лекциясы деп аталатын дәріс сериясы да бар.
In 2000, the actor Paul Hopkins portrayed Kiley in the miniseries Nuremberg, featuring Alec Baldwin. In 2013, The Cultural Landscape Foundation organized a traveling exhibition titled The Landscape Architecture Legacy of Dan Kiley, which featured over forty newly commissioned photographs of Kiley's projects. The Harvard University Graduate School of Design has an endowed fellowship in his name: the Daniel Urban Kiley Teaching Fellowship in Landscape Architecture. There is also an endowed lecture series called the Daniel Urban Kiley Lecture, which has been delivered by such designers as Julie Bargmann and James Corner.
Кили бақтары
Кили бақтары Тампа қаласының орталық аймағында орналасқан. Бұл кітапханалар, танымал тамақтану орындары, Тампа университеті және іскерлік кеңселермен қоршалған қалалық аймақ. Бақшалар бастапқыда NationsBank Plaza-ның бір бөлігі болған, кейін жер асты паркингінің үстінде салынған. Бұл жер көп жылдар бойы ескереілмей келді, қазір Мәдени ландшафт қоры қолдау көрсетуде. Қор қазіргі уақытта бақтарды бұрынғы сұлулығына қайтаруға тырысуда. Кили бақтары қазір қайта құрылуда және оның қазіргі жағдайын жақсарту мақсатында Downtown Tampa тұрғындарымен және мүшелерімен бірлесіп жұмыс істеуде. Бақтар Тампа шығанағының сәулет және дизайн қорымен аккредиттелген. Кили бақтарын Дэн Кили Генри Вульфтің көмегімен жобалаған. Бақтардың мақсаты Тампа қаласының орталық аймағында көлеңке жасау және, ең бастысы, қалалық ортада орманды серуендеп жүргендей сезім тудыру болған. Бақтың пішімі Фибоначчи математикалық тізбегіне сәйкес жасалған. Бұл тізбек нөл және бір сандарынан басталады, ал әр келесі сан алдыңғы екі санның қосындысына тең. Бақтар 1988 жылы ашылғанда, аумақты көптеген ағаштармен жабу, әр аралдың ортасында ағашы бар бес жеке арал, сондай-ақ пальма аллеялары мен крепе мюрт сияқты өсімдіктер отырғызу жоспарланған. Бақшада сонымен қатар бассейндер мен су бақшасы сияқты су нысандары, сондай-ақ Хиллсборо өзені мен Тампа университетіне көрініс болуы керек еді. Бақтың бастапқы дизайны толыққанды жүзеге аспады, кейіннен жер асты паркингімен байланысты көптеген құрылымдық мәселелер туындады, нәтижесінде бақ бұзылуға ұшырады. Толығымен жойылмас бұрын, бақ Тампа қаласы және жергілікті кәсіпкерлер мен қоғамдық мүшелер арасындағы серіктестік арқасында сақталды, олар Дэн Килидің мұрасын сақтағысы келді. Бақтар дамудағы қалалық аймақта табиғатпен байланысты бейнелеуге арналған.
The location of the Kiley Gardens is in the Downtown Tampa area. It is an urban area surrounded by libraries, popular eating places, the University of Tampa, and business headquarters. The gardens were originally a part of the NationsBank Plaza before being built on top of an underground garage. The site has been neglected for many years and is now being supported by the Cultural Landscape Foundation. The foundation is currently trying to restore the gardens to their former glory. Kiley Gardens is currently under reconstruction and partnered with members and residents of Downtown Tampa in an effort to improve its current state. The gardens are accredited by the Tampa Bay Foundation for Architecture and Design. The Kiley Gardens were designed by Dan Kiley with the help of Henry Wolf. The purpose of the gardens was to create some shade in the Downtown Tampa area and more importantly create the feeling of taking a walk in the woods in such an urban setting. The pattern of the garden was set to look like the Fibonacci mathematical sequence. The sequence is meant to start with the numbers zero and one and each number after that is the sum of the two previous numbers added together. When the gardens first opened in 1988 the goal was to have many more trees covering the area, five individual islands with a tree in the middle of each island, and plants such as palm allées and crepe myrtles. The garden was also supposed to have water features, such as basins and a water garden, and a view of the Hillsborough River and the University of Tampa. The original design for the garden was never completed and later it created many structural issues with the underground parking garage leading to the garden being torn down. Before it was completely destroyed the garden was saved by the City of Tampa and partnerships between local businesses and community members who wanted to preserve the legacy Dan Kiley left behind. The gardens were meant to represent a connection to nature in an ever growing urban area.
Стиль
Кили стиліне аллеялардың, тоғайлардың, судың, жолдардың, бау-бақшалардың, газонның және басқа да ландшафттық элементтердің геометриялық орналасуы тән. Оның пікірінше, геометриялық рет – оның дизайнның өзегі болды. Ле Корбюзье және Ле Нотр сияқты өзінен бұрынғыларындай, Кили геометрия адамға ішкі тән нәрсе деп сенді. Ол – адамның түсінуіне жетуі және қоршаған ортаны тұрақтандыруы үшін қолданатын құрылым. Кили сондай-ақ адамдардың табиғаттан бөлек емес, оның бір бөлігі екеніне сенді. Табиғаттағы ирек сызықты формаларды көшірудің орнына, ол ландшафтқа математикалық тәртіп орнатты. Оның дизайндары элементтерді болжамды жиекте анық аяқтаудың орнына, шекарасынан асып түсетін. Кили осы тәсілді "сығанақтық" немесе көзге көрінбейтін шекарадан тысқары кеңею деп атады, бұл ландшафтта екіұшты қарым-қатынастар тудырады.
The geometric layout of allees, bosques, water, paths, orchards, lawns, and other landscape features characterize Kiley's style. To him, regular geometry was at the heart of his design. Like his predecessors, Le Corbusier and Le Nôtre, Kiley believed that geometry was an inherent to humans. It was the structure one could use to gain comprehension and create stabilization of surroundings. Kiley also believed that humans were a part of nature, rather than being separate from it. Rather than imitating curvilinear forms in nature, he asserted mathematical order onto landscape. His designs overstepped their boundaries rather than ending elements neatly on a suggested edge. Kiley called this approach, slippage, or an extension beyond the implied boundary, creating ambiguous relationships in the landscape.