Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Венхам ( /ˈwɛnəm/) – АҚШ, Массачусетс штатының Эссекс округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 4979 адамды құрады. 1635 жылы негізделген және 1643 жылы құрылған Венхам қаласы өзінің тарихи ерекшеліктерін және ауылдық ландшафтын көп бөлігін сақтап келген. Бұл қалада шаруашылық жерлерге, көлдерге, орманды алқаптарға, тарихи үйлерге және ағаштармен көмкерілген жолдармен қатар ескі тас қоршаулар да бар. Қала аумағында парктері, ойын алаңдары мен демалыс аймақтары жеткілікті. Венхам көршілес Гамильтон қаласымен тығыз байланыста, ортақ мектеп жүйесі, кітапхана, демалыс департаменті, қалалық теміржол станциясы және газеті бар. 2010 жылы Гамильтон-Венхам қауымдастығы Бостон журналының "Өмір сүруге ең жақсы орындар" тізіміне енді.
Wenham ('/w//ɛ//n//ə//m/) is a town in Essex County, Massachusetts, United States. The population was 4,979 at the time of the 2020 census. The town of Wenham, originally settled in 1635 and incorporated in 1643, has retained much of its historic character and rural scenery. It is a town of many open views of farm lands, lakes, woodlands, historic homes and old stone walls that accompany its winding tree lined roads. It features nearly of parks, playgrounds and recreational lands. Wenham is closely tied to its neighboring town, Hamilton, sharing a school system, library, recreation department, commuter rail station and newspaper. In 2010, the community of Hamilton Wenham was listed among the "Best Places to Live" by Boston magazine.
Тарих
Вэнхам алғаш рет 1635 жылы қоныстанды және 1643 жылы ресми түрде қала болып құрылды. 1630 жылдары ағылшын қоныс жайлаушылары алғаш рет Вэнхамға келді, бірақ бұл аймақ мыңдаған жылдар бойы жергілікті американдықтардың мекені болған. Алғашқы байланыс кезінде, аймақты Агавам тайпасы, шығыс Алгонкин халқы мекендеген, олардың саны 1617-1619 жылдары болған ірі эпидемиядан, мүмкін шешек ауруынан, қатты азайды. 1700 жылы Агавам басшысы Масконометтің үш немересі Вэнхам, Беверли және Манчестер жерлеріне құқығын талап еткен кезде, Вэнхамның сайланған өкілдері оларға үш фунт пен он шиллинг төлеп, құқықтан бас тартты. Соңғы жылдарға дейін Вэнхам аумағында жергілікті ескерткіштер жиі табылды, ал Вэнхам мұражайында олардың көрнекті коллекциясы сақталған. Вэнхам бастапқыда Салем қаласының бір бөлігі болды. Салемдегі пастор Хью Петерс шамамен 1638 жылы Ұлы көлдің жанындағы төбеде жиналған топқа уағыз айтып, оларды қоныс салуға шақырған болуы мүмкін. Вэнхам ауданындағы алғашқы жер бөлулер шамамен Петерстің уағызымен сәйкес келеді. Кейінірек, сол төбе Ұлы көлдегі мұз өнеркәсібі үшін орын жасау үшін тегістелді. 1643 жылдың қыркүйегінде Массачусетс штатының Бас ассамблеясы Вэнхамның өз алдына қала болып құрылуына және Бас ассамблеяға өкіл жіберуіне рұқсат берді. Салемнен бөлініп шыққан алғашқы қала осы болды. Оның алғашқы қоныс жайлаушыларының көпшілігі Англиядағы Саффолк округінен келгендіктен, қаланың аты сол жердегі екі кішкентай ауылдың – Ұлы Вэнхам мен Кіші Вэнхамның атынан шыққан деп есептеледі. Вэнхам сөзі "сортаңдағы үй" дегенді білдіреді. 1644 жылдың қазан айында Джон Фиске пастор және жеті отбасы мүше болып шіркеу құрылды. Сол кезде шіркеу мен үкімет біртұтас болды. Азаматтық және діни өмірді шіркеу мүшелері ғана бақылап отырды. Шіркеу мен қала 1833 жылға дейін Массачусетс штатының Конституциясына түзету енгізілгенге дейін бөлек болған жоқ. Вэнхам 1670 жылдардағы король Филипп соғысына және 1700 жылдардың ортасындағы француз-үнді соғысына еріктілер жіберді. 1774 жылы қала 15 адамды минутшылар ретінде таңдауға дауыс берді, содан бері Вэнхамда лоялистерге жол берілмеді. 19 ғасырда Массачусетс штатының көптеген қалаларының бейнесін өзгерткен өнеркәсіптік революция Вэнхамды айналып өтті. Бір ерекше жағдайды ескермегенде, ол кішкентай қауымдастық болып қала берді. Вэнхамның мұз өнеркәсібі Вэнхамның атын Лондонға дейін жеткізді, онда 1850 жылдары қонақ үйлер: «Біз Вэнхам көлінің мұзын ұсынамыз» деп жарнамалады. 1973 жылы мұз қоймасын өртеп жіберген өрт және жасанды суыту осы ерекше өнеркәсіптің соңына әкелді. Вэнхам тұрғындары 18 ғасырда құлдарға ие болғанымен, 1850 жылдары құлдарды жоюға қолдау көрсету күшейді. 1862 және 1865 жылдар аралығында армия лагері, Лэндерс лагері Вэнхамда орналасқан. Бұл аумақтың бір бөлігі қазір Пингри егістік алаңы деп аталады. Одақ әскерлерінің екі полкіне арналған казармалар, асханалар мен жаттығу алаңдары болды. 1909 жылы болат өндіруші Генри Клей Фрик қазіргі Iron Rail мүлігін сатып алды, осылайша оның қызы Хелен бүкіл Жаңа Англиядағы фабрика қыздары үшін демалыс үйін құруға мүмкіндік алды. Хелен Фрик 1954 жылы Iron Rail демалыс үйін Америка қыздар клубтарына тапсырды, ал Вэнхам қаласы 1970 жылдары мүлікті сатып алды. Вэнхамның тағы екі маңызды нысаны – шайхана мен Вэнхам мұражайының тамырлары Вэнхам ауылының жақсарту қоғамында жатыр. 1893 жылы әйелдердің тобы қоғамды ұйымдастырды, олар Вэнхамды көлеңкелі ағаштарды отырғызу арқылы әдемілеуді көздеді. Олар Генри Хоббтың шегіршілік шеберханасын шайханаға айналдырып, әйелдердің қолөнерін, джемдер мен желе сату үшін айырбастауды ұсынды. Шайхана мен айырбастау Вэнхам ауылының жақсарту қоғамының табысты қаржы жинау бөлімі ретінде жылдар бойы жұмыс істеп келеді. 1921 жылы Вэнхам ауылының тарихи комитеті қоғамды қала орталығында орналасқан 17 ғасырға жататын Клэфлин Ричардс үйін сатып алуға шақырды. Олар солай істеді, содан кейін «Амбар» (кейін Бурнем Холл) және мұражай қосылды. Вэнхам тарихи қауымдастығы мен мұражайы Ауылды жақсарту қоғамынан тәуелсіз болды және 1997 жылы күрделі жөндеуден және кеңейтуден өтті.
Wenham was first settled in 1635 and officially incorporated in 1643. English settlers first came to Wenham in the 1630s, but the area had been home to Native Americans for thousands of years. At the time of contact, the area was inhabited by the Agawam, an Eastern Algonquian people whose numbers were greatly reduced by a massive epidemic, probably smallpox, in 1617–1619. When three grandchildren of Agawam sachem Masconomet pressed their claim to the lands of Wenham, Beverly, and Manchester in 1700, Wenham selectmen paid them three pounds and ten shillings for the quitclaim. Until recent years, indigenous artifacts were found frequently throughout Wenham, and a representative collection is in the possession of the Wenham Museum. Wenham was originally a part of Salem. Hugh Peters, the minister in Salem, preached to a group on a hill by the Great Pond around 1638, most probably to encourage settlement. The earliest land grants in the Wenham area roughly coincide with Peters' sermon. The hill was leveled in later years to make room for the ice industry at the Great Pond. In September 1643, the General Court of Massachusetts granted that Wenham should be a town in its own right and send a representative to the General Court. It was the first town to be set off from Salem. Because many of its early settlers came from Suffolk County in England, it is presumed that the name of the town derives from two small villages there—Great Wenham and Little Wenham. Wenham means "home on the moor". A church was formed in October 1644, with John Fiske as pastor and seven families as members. In those early days, the church and government were one. A small part of the population—those who were church members—controlled both civil and religious life. It was not until 1833 that an amendment to the Massachusetts Constitution separated church and town. Wenham provided volunteers in King Philip's War in the 1670s, and the French and Indian War in the mid 1700s. In 1774, the town voted to select 15 men as minutemen, and from that time on Loyalists were not welcome in Wenham. The Industrial Revolution, which changed the face of many Massachusetts towns in the 19th century, passed Wenham by. It remained a small community, with one notable exception. Wenham's ice industry brought the name of Wenham to the notice of people as far away as London, where hotels in the 1850s advertised: "We serve Wenham Lake Ice." Artificial refrigeration and a fire that destroyed the ice house in 1973 brought an end to this unique industry. Although slaves were owned by Wenham residents in the 18th century, by the 1850s sentiment was fervently in favor of abolition. Between 1862 and 1865, the army camp, Camp Landers, occupied in Wenham. Part of this tract is now Pingree Field. There were accommodations for two full regiments of Union soldiers with barracks, mess halls, and training fields. In 1909, Henry Clay Frick, a steel magnate, bought the present day Iron Rail property so that his daughter Helen could create a vacation home for the mill girls throughout New England. Helen Frick transferred the Iron Rail Vacation Home to the Girls' Clubs of America in 1954, and the town of Wenham bought the property in the 1970s. Two other Wenham landmarks, the Tea House and the Wenham Museum, have their roots in the Wenham Village Improvement Society. A group of ladies organized the society in 1893 to make Wenham more beautiful by planting more shade trees. They purchased Mr. Henry Hobb's harness shop as a home for a tea house and exchange for selling ladies' handiwork, jams and jellies. The Tea House and Exchange has continued through the years as the successful fundraising arm of the Wenham Village Improvement Society. In 1921, the Historical Committee of the Wenham Village Improvement Society encouraged the society to buy the 17th century Claflin Richards house at the center of town. They did so, and eventually added "the Barn" (which would become Burnham Hall) and the museum. The Wenham Historical Association and Museum became independent from the Village Improvement Society and underwent a major renovation and expansion in 1997.
География және көлік
АҚШ-тың халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 54,5 шаршы километрді құрайды, оның ішінде 54,5 км2 жер және 1,3 км2, немесе 5,91% -ы су. Бұл Метрополитен аймағын жоспарлау кеңесінің Солтүстік жағалау жұмыс тобындағы ішкі қалалардың бірі, бірақ ол Атлант мұхитының жағалауында емес, себебі ол Массачусетс шығанағынан 6 километр (4 миль) солтүстікке қарай орналасқан. Венхам көлі қала және көршілес Беверли аумағында жатыр, сондай-ақ қала ішінде бірнеше кішкентай көлдер бар. Салем-Беверли су жолының бір бөлігі қала арқылы өтеді, ал Ипсвич өзенінің жабайы табиғат қорығының оңтүстік жағы қаланың батыс бөлігінде орналасқан. Венхамның оңтүстігінде Беверли, шығысында Манчестер-бай-зе-Си, солтүстігінде Гамильтон, солтүстік-батысында Топсфилд және батысында Денверс қалалары орналасқан. Венхам Салемнен 10 километр (6 миль) солтүстікке және Бостоннан 34 километр (21 миль) солтүстік-солтүстік-шығысқа қарай жатыр. Массачусетс штатының 128-ші тас жолы Венхамның шығыс жағынан өтеді, қала ішінде бір шығу бар. 1А тас жолы қала орталығынан өтеді, 22-ші тас жолы шығыс арқылы, ал 97-ші тас жолы қаланың оңтүстік-батыс бұрышынан өтеді. 35-ші маршрут Топсфилд қала шекарасынан кейін 97-ші маршрутпен тоқталады. Венхам МБТА жолаушылар темір жолының Ньюберипорт/Рокпорт желісінің Ньюберипорт бөлігі бойында орналасқан. Қала ішінде станциялар жоқ, бірақ Гамильтон/Венхам станциясы қаланың солтүстігінде, ал Солтүстік Беверли станциясы Беверли қаласынан оңтүстікке қарай орналасқан. Беверли қалалық әуежайының солтүстік ұшу-қону жолағының ұшы қала аумағында орналасқан; ең жақын ұлттық және халықаралық әуежай Бостонның Логан халықаралық әуежайында орналасқан.
According to the United States Census Bureau, the town has a total area of , of which is land and , or 5.91%, is water. It is one of the inland communities within the Metropolitan Area Planning Council's North Shore Task Force, but it is not part of the North Shore in the strictest sense, as it is not on the shore of the Atlantic Ocean (it lies 4 mile (6 km) north of Massachusetts Bay). Wenham Lake lies within the town and in neighboring Beverly, and several other smaller ponds lie within town. A stretch of the Salem Beverly Waterway Canal passes through town as well, and the southernmost portion of the Ipswich River Wildlife Sanctuary lies in the western part of town. Wenham is bordered on the south by Beverly, on the east by Manchester by the Sea, on the north by Hamilton, on the northwest by Topsfield, and on the west by Danvers. Wenham lies 6 mile (10 km) north of Salem and 21 mile (34 km) north northeast of Boston. The eastern end of Wenham is crossed by Massachusetts Route 128, with one exit within town. Route 1A crosses through the center of town, with Route 22 crossing through the east and Route 97 crossing the southwest corner of town. Route 35 ends at Route 97 just over the Topsfield town line. Wenham lies along the Newburyport section of the Newburyport/Rockport Line of the MBTA Commuter Rail. There are no stations within town, but the Hamilton/Wenham station lies just north of town, and the North Beverly station lies south of town in Beverly. The tip of the north runway of Beverly Municipal Airport lies just within town; the nearest national and international air service is located at Boston's Logan International Airport.
Демография
2000 жылғы санақ бойынша қалада 4440 адам, 1285 үй шаруашылығы және 957 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1320 тұрғын үй бірлігін құрады. Қаланың нәсілдік құрамы: 97,84% ақ нәсілді, 0,43% афроамерикалық, 0,02% американдық үнді, 1,35% азиялық, 0,07% басқа нәсілді және 0,29% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испандықтар немесе латын американдықтары халықтың 0,59% құрады. 1285 үй шаруашылығының 37,6% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 66,5% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 5,9% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 25,5% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 22,5% жеке адамдардан тұрды, ал 15,6% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,70 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,19 адамды құрады. Қала халқының жас бойынша таралуы: 22,0% 18 жасқа дейінгілер, 23,6% 18-24 жас аралығындағылар, 19,8% 25-44 жас аралығындағылар, 20,5% 45-64 жас аралығындағылар және 14,1% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 34 жасқа тең. Әр 100 әйелге 82,4 еркек, ал 18 жастан асқан әр 100 әйелге 80,3 еркек шалысады. Үй шаруашылығының орташа табысы 90 524 доллар, ал отбасының орташа табысы 98 004 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 76 639 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 43 750 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 36 812 доллар болды. Халықтың шамамен 1,2% отбасы және 3,3% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 1,9% және 65 жастан асқандардың 5,1% кедейлікте өмір сүрді.
As of the census of 2000, there were 4,440 people, 1,285 households, and 957 families residing in the town. The population density was There were 1,320 housing units at an average density of The racial makeup of the town was 97.84% White, 0.43% African American, 0.02% Native American, 1.35% Asian, 0.07% from other races, and 0.29% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 0.59% of the population. There were 1,285 households, out of which 37.6% had children under the age of 18 living with them, 66.5% were married couples living together, 5.9% had a female householder with no husband present, and 25.5% were non families. Of all households 22.5% were made up of individuals, and 15.6% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.70 and the average family size was 3.19. In the town, the population was spread out, with 22.0% under the age of 18, 23.6% from 18 to 24, 19.8% from 25 to 44, 20.5% from 45 to 64, and 14.1% who were 65 years of age or older. The median age was 34 years. For every 100 females, there were 82.4 males. For every 100 females age 18 and over, there were 80.3 males. The median income for a household in the town was $90,524, and the median income for a family was $98,004. Males had a median income of $76,639 versus $43,750 for females. The per capita income for the town was $36,812. About 1.2% of families and 3.3% of the population were below the poverty line, including 1.9% of those under age 18 and 5.1% of those age 65 or over.
Білім
Венхэмде Гордон колледжі орналасқан, ол төрт жылдық жеке меншік христиан колледжі. Пингвин залындағы Академия Венхэмде орналасқан. Бұл – тәуелсіз, тек қыздарға арналған колледжге дайындық жасайтын орта мектеп. 9-12 сыныптардағы қыздар осы мектепке қабылданады. Венхэм – Гамильтон-Венхэм аймақтық мектеп округінің құрамына кіреді. Қалада бір мемлекеттік бастауыш мектеп бар, ол Букер мектебі. Орта мектеп оқушылары Майлс Ривер орта мектебінде, ал жоғары мектеп оқушылары Гамильтон-Венхэм аймақтық жоғары мектебінде білім алады.
Wenham is home to Gordon College, a private four year Christian college. The Academy at Penguin Hall is located in Wenham. It is an independent, all girls college preparatory secondary school. Girls in grades 9–12 attend the school. Wenham is part of the Hamilton Wenham Regional School District. The town has one public elementary school, the Buker school. Middle school students attend Miles River Middle School, and high school students attend Hamilton Wenham Regional High School.