Кіріспе
Салем – АҚШ-тың Массачусетс штатының Эссекс округінде орналасқан, Ұлы Бостонның солтүстік жағалауындағы тарихи жағалау қаласы. Еуропалықтардың үздіксіз қоныстануы 1626 жылы ағылшын отаршыларымен басталды. Салем ерте американ тарихында тауар саудасы үшін маңызды теңіз порттарының бірі болды. 1999 жылы Массачусетс штатында округтік басқарулар таратылғанға дейін, ол Лоуренс қаласымен бірге Эссекс округінің екі округтік орталығының бірі болды. Бүгінде Салем – тұрғын және туристік аймақ, онда Жеті Гейбл үйі, Салем мемлекеттік университеті, Пионерлер ауылы, Салем теңіз ұлттық тарихи ескерткіші, Салем саздалақтары паркі және Пибоди Эссекс мұражайы орналасқан. Федерал-стрит және Чартер-стрит тарихи аудандарында тарихи тұрғын үйлер сақталған. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 44 480 адамды құрады. Галлоус Хилл паркі қазір бейсбол алаңдары, теннис корттары және басқа да ыңғайлы жабдықтары бар қалалық парк ретінде қызмет етеді.
Наумкейг
Американың солтүстік-шығысындағы жергілікті халық мыңдаған жылдар бойы өмір сүрді. Салемге айналатын түбек 1600 жылдардың басында сол жерде тұратын халыққа Наумкег (сонымен қатар Наемкек, Нахумкек, Неумкеге) деп белгілі болды. Наумкег – Меримактан Мистик өзендеріне дейінгі аумақты бақылаған жергілікті тайпаның маңызды қонысы еді. Англиялықтар мен басқа еуропалықтар оларды Наумкег халқы деп атады. Салемде Солтүстік, Оңтүстік және Орман өзендерінің сағаларына жақын жергілікті қоныстардың іздері табылды. Олармен байланыс орнату кезеңі Наумкег үшін апатты болды. Көптеген Наумкегтер Таррантинмен болған соғыста және 1617–1619 жылдардағы шешек індетінен, соның ішінде олардың күшті басшысы Нанэпашеметтен қаза тапты. Бұл ауруды еуропалық балықшылар немесе саяхатшылармен байланысқа түскендерден жұқтырған болуы мүмкін. Англиялық қоныс салушылардың 1626 жылы қазіргі Салемге келгенге дейін олардың күші әлсіреген еді. 1633 жылы тағы бір шешек індеті болды, ол Нанэпашеметтің екі ізбасары Монтоумпате мен Вонохаквахамды өлтірді, ал оның қалған мұрагері Венэпойкин жараланды. Сондықтан ағылшын қоныс салушылары Салемге келгенде көп қарсылыққа ұшырамады. Венэпойкин 1675 жылы Патша Филипп соғысында Метакометке қосылса да, ағылшын қоныс салушылары бұл кезде Метакометтің жергілікті коалициясын жеңу үшін сандық артықшылыққа ие болды. 1686 жылға дейін, Массачусетс шығанағының жарғысы Жаңа Англияның доминионы құрылған кезде патша тарапынан қайта қарастырылғанға дейін Венэпойкиннің мұрагерлері Салем жеріне талаптарын білдірді, олар үшін жиырма фунт төленді. Роджер Конант бастаған Анн мысынан келген топ қоныс салушылардың алғашқы екі жылына тұрақтылықты қамтамасыз етті, бірақ Джон Эндекотт Массачусетс шығанақ компаниясының бұйрығымен оны алмастырды. Конант бұл шешімге наразылық білдірді және өтемақы ретінде жер алды. Бұл «Жаңа қоныс салушылар» мен «Ескі қоныс салушылар» Конант пен Эндекотттың дипломатиялық қабілеттерінің арқасында ынтымақтастыққа келісті. Жаңа үкіметке бейбіт көшуді мойындау үшін елді мекеннің аты Салем деп өзгертілді, бұл Мелхиседек патшасы Шалемнің (שָׁלֵם) грекшеленген атауы, ол Иерусалиммен байланысты. 1628 жылы Эндекотт Ұлы үйді Кейп-Аннан көшіріп, оны Чирч-стриттен солтүстікке қарай Вашингтон көшесінде қайта құрастыруды бұйырды. Фрэнсис Хиггинсон «біз губернаторға арналған жаңа үйді таптық» деп жазды, ол екі қабатты болғандықтан ерекше еді. Бір жылдан кейін Массачусетс шығанағының жарғысы қабылданды, ол Массачусетс шығанағының колониясын құрды, Мэтью Крэддок Лондондағы губернаторы, ал Эндекотт колониядағы губернаторы болды. Джон Уинтроп 1629 жылдың соңында губернатор болып сайланды және 1630 жылы Уинтроп флотымен келді, бұл пуритандық Ұлы көші-қонды бастаған көптеген оқиғалардың бірі. 1639 жылы Эндекотт басқалармен бірге Салемдегі алғашқы шіркеу үшін Таун Хаус алаңындағы жиналыс үйін кеңейту туралы құрылыс шартына қол қойды. Бұл құжат қала әкімдігінің мұрағатында сақталады. Ол өмір бойы қала ісіне белсене қатысты. Сэмюэл Скелтон Салемдегі алғашқы шіркеудің, яғни Америкадағы алғашқы пуритан шіркеуінің алғашқы пасторы болды. Эндекотт Скелтонмен жақын қарым-қатынаста болды, ол оны қайтадан қабылдады және оны рухани әкесі деп санады. Салемнің портын 1632 жылдан 1865 жылға дейін Марблхедтегі Форт Миллер, ал 1643 жылдан 1865 жылға дейін Қыс аралындағы Форт Пикеринг қорғады. 17-18 ғасырларда Салем Атлантикалық құл саудасына қатысты, үшбұрышты саудаға қатысу тұрғысынан Бостонды басып өтті. 1701 жылдан бастап Массачусетсте құлдықты жоюға бағытталған саяси және әлеуметтік күш-жігер күшейді және 1770 жылға қарай бұл практика жойылып, көптеген құлдар бостандыққа шықты. 1768 жылы Сэмюэл Холл Салемдегі алғашқы баспахананы құрды және Салемнің алғашқы газетін, Массачусетсте пайда болған үшінші газетті – The Essex Gazette – негіздеді.
Сиқыршылыққа қатысты сот
Салемнің ең танымал аспектілерінің бірі – оның сиқыршылыққа қатысты айыптаулар тарихы. Бұл Әбигейл Уильямс, Бетти Паррис және олардың достарының «Венера әйнегімен және жұмыртқамен» ойнап, «олардың жандарының қандай кәсіппен айналысатынын» білуге тырысуымен басталды. 1692 жылы Салемдегі әйгілі сиқыршылық сот процесі басталды, нәтижесінде жалған айыптаулар бойынша 19 адам асылып өлтірілді. Джайлз Кори кінәлі немесе кінәсіз екенін мойындаудан бас тартқандықтан, өлімге кесілді, арқаннан құтылып, жазықсыз күйде қайтыс болды. Салем құқықтық тарихта да маңызды орынға ие, себебі осы жерде Дороти Талби ісі қарастырылды. Бұл істе психикалық ауруы бар әйел қызын өлтіргені үшін асылды, өйткені сол кезде Массачусетс штаты ақылсыздық пен қылмыстық әрекет арасында ешқандай айырма жасаған жоқ. Уильям Хаторн ерте Салемде өркендеген кәсіпкер болды және қаланың жетекші азаматтарының біріне айналды. Ол Филипп патша соғысында әскерді жеңіске жеткізді, жоғарғы сотта судья болып қызмет етті және Депутаттар палатасының алғашқы спикері болып сайланды. Ол патшалық өкілдері мен агенттеріне қарсы еркін азаматтардың жеке құқықтарын жақтады. Оның ұлы, судья Джон Хаторн, 17 ғасырдың соңында, сиқыршылық ауыр қылмыс саналған кезде танымал болды. Судья Хаторн – сиқыршылыққа қатысты сот процестеріндегі ең белгілі судья және айыпталушы сиқыршыларды өлім жазасына кескені үшін «Аспанға тіккен судья» деп аталды.
Америка революциясы
1775 жылғы 26 ақпанда патриоттар Солтүстік өзендегі көпірді көтеріп, британдық полковник Александр Лесли мен оның 64-ші жаяу полкінің 300 сарбазының Солтүстік Салемде жасырылған азық-түлік пен оқ-дәріні тартып алуына кедері келтірді. Екі тарап та келісімге келді және сол күні қан төгілмеді, бірақ Лексингтон мен Конкордта соғыс көп ұзамай басталды. Салеммен байланысы бар көрнекті саудагерлер тобы, кейбірлер лоялисттік көзқарас деп түсінген нәрсені қайтарып алып, Фрэнсис Кэбот, Уильям Пиншон, Томас Барнард, Э. А. Холиок және Уильям Пикман сияқты американдық мүддеге деген адалдығын жариялады. Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде қала жеке қарақшылықтың орталығына айналды. Құжаттар толық емес, бірақ сол кезде 1700-ге жуық маркалық хаттар берілді, олар әр сапар үшін шығарылды. 800-ге жуық кеме қарақшылыққа тартылып, 600-ға жуық британдық кемені басып алғаны немесе жойғаны хабарланды. 1812 жылғы соғыс кезінде қарақшылық қайта жанданды.
Тынық мұхит пен Африкамен сауда
Америка революциясынан кейін, көптеген кемелер жекеменшік кеме ретінде пайдаланылды, олар жағалау саудасындағы қысқа сапарлар үшін тым үлкен болды, ал олардың иелері алыс елдерге сауданың жаңа бағыттарын ашуға бел буды. Салем қаласының қарулы кемелерде қызметтен жаңадан оралған жас жігіттері мұндай кәсіпке кірісуге құлшынды. Капитан Натаниел Силсби, оның бірінші офицері Чарльз Дерби және екінші офицері Ричард Кливленд жиырмаға толмағанда, жаңа тәуелсіз Америкадан Шығыс Үндістанға жасалған он тоғыз айлық сапарға шықты. Бұл сапар, мүмкін, алғашқысы болды. 1795 жылы капитан Джонатан Карнс Малай архипелагының Суматрасына, бұрыш іздеп құпия сапарға аттанды. Ол туралы ешқандай хабар болған жоқ, сегіз айдан кейін ол Салем портына бұрыштан толған жүкпен кірді, бұл елге бұрыш әкелген алғашқы жүк болды және ол жеті жүз пайыздық ерекше пайдаға сатылды. Бұрын жекеменшік кеме болған «Кытай императоршасы» Нью-Йорктен Қытайға жүзіп барған алғашқы американдық кеме болды. 1790 жылы Салем елдің алтыншы ірі қаласына айналды және әсіресе Қытай саудасында әлемге әйгілі теңіз порты болды. Ол Ньюфаундленд жағалауында ірі балық аулау өнеркәсібіне ие болды. Ол балықты Еуропа мен Батыс Үндістанға экспорттады, Батыс Үндістаннан қант пен меласса, Қытайдан шай және Шығыс Үндістаннан қала мөрінде бейнеленген өнімдерді, әсіресе Суматра бұрышын импорттады. Салем кемелері Африкаға, әсіресе Занзибарға құл саудасымен де сапарлады. Олар Ресейге, Жапонияға және Австралияға да барды. «Эссекс» фрегаты 1799 жылы Зима аралындағы Енос Бриггстың кеме жасау шеберханаларының бірінде салынды. Наполеон соғыстары кезінде АҚШ-тың бейтараптығы сынақтан өтті. «Чесапик-Леопард» оқиғасынан кейін Конгресс 1807 жылғы Эмбарго заңын қабылдады. Президент Томас Джефферсон барлық порттарды жапты, бұл Салем портына үлкен экономикалық соққы болды. Эмбарго 1812 жылғы соғысқа бастапқы нүкте болды. Ұлыбритания мен Франция бір-бірінің экономикасын әлсірету үшін сауда шектеулерін енгізді. Бұл американдық сауданы бұзды және АҚШ-тың бейтараптығын сынады. Корольдік теңіз күштерінің кемелері Франциямен сауда жасаған американдық сауда кемелерін жиі тоқтатып, олардың тауарын тартып алып, кейде американдық теңізшілерді әскери қызметке алып отырды. Салем алыс елдердегі саудагерлермен сауда қарым-қатынасын орнатқан, бұл көптеген адамдар үшін күнкөріс пен өркендеудің көзі болды. Салем сауда кемесі «Достық» капитаны Чарльз Эндикотт 1831 жылы Суматра жергілікті тұрғындары кемесін тонап, бірінші офицер мен екі экипаж мүшесін өлтіргенін хабарлауға оралды. Халықтың наразылығынан кейін президент Эндрю Джексон 1831 жылдың 19 тамызында Нью-Йорк қаласынан шыққан Бірінші Суматра экспедициясына «Потомак» кемесін жіберді. Басқа бағытта дипломат Эдмунд Робертс 1833 жылдың 21 қыркүйегінде Маскат пен Оман сұлтаны Саид бин Сұлтанмен келісімшарт жасасты. 1837 жылы сұлтан өзінің негізгі резиденциясын Занзибарға көшірді және Салем тұрғыны Ричард Уотерсті алғашқы жылдары АҚШ консулы ретінде қарсы алды.
Шығыс Үндістан мен ежелгі Қытай саудасының мұрасы
Ескі Қытай саудасы екі тарихи ауданда маңызды із қалдырды: 407 ғимаратты қамтитын Сэмюэл МакИнтайр тарихи ауданының бір бөлігі – Шаштанат көшесі ауданы, және Салем теңіз ұлттық тарихи орны, ол Салемдегі су жағасындағы 12 тарихи құрылыс пен 9 акр (36 000 м²) жерді қамтиды. Элиас Хаскет Дерби – Салемдегі революциядан кейінгі ең бай және танымал саудагерлердің бірі болды. Дерби сонымен қатар Қытаймен сауда жасаған алғашқы Жаңа Англия кемесі – «Гранд Турк» кемесінің және «Қытай императрицасынан» кейін АҚШ-тан жүзіп шыққан екінші кемесінің иесі болды. Томас Х. Перкинс оның суперкаргосы болды, қытайлықтармен берік байланыс орнатты және заңсыз опиум сату арқылы Форбс әулетінің байлығын жинады. Салем 1836 жылдың 23 наурызында қала ретінде тіркелді және 1839 жылы «Divitis Indiae usque ad ultimum sinum» ұранымен қалалық мөрді қабылдады, латын тілінде бұл «Соңғы шығанаққа дейін бай Шығыс Үндістанға» дегенді білдіреді. Натаниел Хоторн 1846 жылдан 1849 жылға дейін Салем портының бақылаушысы болды. Ол Пикеринг-Уорф маңындағы порттың қарсы бетіндегі АҚШ кеден үйінде жұмыс істеді, ол «Қызыл әріптің» бастауындағы оқиғаның орын алған жері болды. 1858 жылы портқа қарай созылған мүйіс – Джунипер-Пойнтта ойын-сауық паркі ашылды. Гүлдену қалаға әдемі архитектураның мол мұрасын қалдырды, соның ішінде Американың алғашқы сәулетшілерінің бірі Сэмюэл МакИнтайр жобалаған Федералды стильдегі сарайлар бар, оның есімімен қаланың ең ірі тарихи ауданы аталған. Бұл үйлер мен сарайлар қазір АҚШ-та 1900 жылға дейінгі ең маңызды тұрғын үйлердің ең көп шоғырланған жерін құрайды. 19 ғасыр бойы кеме қатынасы төмендеді. Бостон мен Нью-Йорк Салемді және оның лайланып толып жатқан портын басып өтті. Осының салдарынан қала өндіріске бет бұрды. Өндіріс салаларына былғары өңдеу заводтары, аяқ киім фабрикалары және Наумкеаг бумен жұмыс істейтін мақта компаниясы кірді. 1914 жылғы Ұлы Салем өрті 400-ден астам үйді қиратты және 3500 отбасыны үйсіз қалдырды, бірақ Шаштанат көшесіндегі Федералды архитектураның тарихи шоғырлануына зиян келтірмеді. Дәріхана ғимаратындағы ескерткіш тақташа өртте өртенген Корн былғары фабрикасының бұрынғы орнын көрсетеді.
Әуе станциясы мен Ұлттық гвардия
Салемдегі жағалау күзетінің әуе станциясы 1935 жылдың 15 ақпанында құрылды, себебі Глостер әуе станциясын Он Фунт аралында кеңейтуге орын болмағандықтан, АҚШ жағалау күзеті Салемде жаңа гидроұшақтар базасын ашты. Салемдегі жағалау күзетінің әуе станциясы Салем портына тікелей шығатын Салем шығанағының бөлігі – Қыс аралында орналасқан. Станцияның басты міндеттері іздеу-құтқару операцияларын жүргізу, құлаған кемелерді іздеу және медициналық эвакуацияны ұйымдастыру болды. Бірінші жыл ішінде Салем экипажы 26 медициналық эвакуация жүргізді. Олар кез келген ауа райында ұшты, ал ұшақтың радиобағытталғыш қабілеттері қиын жағдайда қалған кемелерді табуға зор көмек берді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде (1939–1945) Салем әуе экипаждары жағалау бойында бейтараптық патрульдерін жүргізді, ал әуе станциясының құрамы 37 ұшаққа дейін жетті. Суасты қайықтарына қарсы патрульдер үнемі ұшып тұрды. 1944 жылдың қазан айында Салем әуе станциясы шығыс жағалаудағы алғашқы әуе-теңіз құтқару станциясы болып тағайындалды. Соғыстан қалған «Мартин PBM Маринер» негізгі құтқару ұшағына айналды. 1950 жылдардың ортасында тікұшақтар пайда болды, сондай-ақ Grumman HU 16 Albatross амфибиялық ұшу қайықтары (UF) да келді. Әуе станциясының міндеттеріне іздеу-құтқару операцияларын жүргізу, заңдылықты сақтау, АҚШ Биологиялық қызметі үшін көшіп бара жатқан су құстарын санау және мұзға қамалған аралдарға азық-түлік жеткізу арқылы көмек көрсету кірді. Станцияның сақталған ғимараттары Салемнің Қыс аралы теңіз паркінің құрамына кіреді. Салем порты теңіз ұшақтары үшін үш жолақты теңіз айлағын қабылдауға жеткілікті тереңдікте болды, бұл жел бағытына қарамастан, әртүрлі ұшып шығу бағыттарын ұсынып тұрды, тек шығыстан берік жел болмаған жағдайда ғана. Бұл порттың аузына күшті толқындарды әкеп, су операцияларын қиындатты. Теңіз айлағында жағдай нашар болған кезде, қайтып келе жатқан амфибиялық ұшақтар Беверли әскери-теңіз әуе базасын пайдаланды. Салем әуе станциясы 1970 жылы Кейп-Кодқа көшірілді. 2011 жылы Салем қаласы Қыс аралы паркіне арналған жоспарды аяқтады және Қыс аралының төбесіне екі электр энергиясын өндіретін жел турбинасын орнатуға қарсы тұрған тұрғындармен күресті. Жаңаруға жарамды энергия жөніндегі жұмыс тобы, Энергия және тұрақтылық жөніндегі менеджер Пол Маркизбен бірге, Қыс аралының ең шеткі нүктесінде, тұрғын үйлерден ең алыс және желдің ең күшті болатын жерде 1,5 мегаватттық электр турбинасын салуды ұсынды. 30 акрлық саябақ 1970 жылдардың басынан бері көпшілікке ашық. 2011 жылы Бостонның Cecil Group және Салемнің Bioengineering Group компанияларының көмегімен бас жоспар жасалды. Салем қаласы 45 000 доллар федералдық қаржы төледі. Ұзақ мерзімді жоспар бойынша, тек казармаларды қалпына келтіруге 1,5 миллион доллар жұмсалуы тиіс. Бірақ қысқа мерзімді жоспар бойынша, 15 000 долларлық каяк тұрақтары немесе 50 000 долларлық моншақ үйін ауыстыру және жақсарту сияқты арзан бағалы бірнеше жобалар бар. Бұл өте маңызды жоба, өйткені Форт Пикеринг Салем портын 17 ғасырдан бері қорғап келеді.
Ұлттық гвардияның туған жері және сәулет
1637 жылы Салем орталығында алғашқы жиын өтті, онда алғаш рет милиция полкі көптеген қауымдық аймақтарды бірлесіп қорғау үшін жаттығу жасады, осылайша Армия Ұлттық гвардиясының негізі қаланды. 1637 жылы Массачусетс шығанағының Бас соты колонияның милиция роталарын Солтүстік, Оңтүстік және Шығыс полктарына бөлуді бұйырды. Колонистер ағылшын милиция жүйесін қабылдады, ол 16 мен 60 жас аралығындағы еркектерді қару-жараққа ие болуға және қауымдық қорғанысқа қатысуға міндеттеді. Әр сәуір айында кадеттердің екінші корпусы негізін қалаушысы Стивен Эбботтың денесі жерленген Санкт-Петер шіркеуінің алдына жиналады. Олар гүл шоғын қойып, "Тэпс" ойнап, 21 оқтан салют атып береді. Тағы бір жылдық еске алу шарасында әскерлер Лексингтон және Конкорд шайқастарында қаза болған сарбаздарды құрметтеу үшін Ескі Салем қару-жарақ қоймасына жиналады. 2012 жылдың 14 сәуірінде Салемде Салем орталығында өткен алғашқы жиынның 375 жылдығы тойланды, онда 1000-нан астам әскер салтанатты шаралар мен парадқа қатысты. Сэмюэл МакИнтайр АҚШ-тағы алғашқы сәулетшілердің бірі болды, ал оның туындылары ерте Федералдық стильдегі сәулеттің көрнекті мысалы болып табылады. Сэмюэл МакИнтайр тарихи ауданы – Америкадағы 17 және 18 ғасырлардағы тұрғын үйлердің ең ірі шоғырлану орындарының бірі. Оған Пирс Николс үйі және Гамильтон залы сияқты МакИнтайрдың тапсырыстары кіреді. Ведьма үйі немесе Джонатан Корвин үйі (шамамен 1642 жыл) да осы ауданда орналасқан. Сэмюэл МакИнтайрдың үйі мен шеберханасы қазіргі Сэмюэл МакИнтайр тарихи ауданындағы Саммер көшесінің 31 нөмірінде орналасқан.
Салемдегі кино, әдебиет және теледидар
1922 жылы Салемде "Джава Басы" үнсіз фильмі түсірілді. 1970 жылдың маусым айында Салемде "Бейіктің" 205-ші эпизоды түсірілді. "Hocus Pocus" фильмі Салемде түсірілді, сонымен қатар фильмнің өзі мен оның жалғасы "Hocus Pocus 2" де осы қалада түсірілді. "Сабрина – Жасөспірім сиқыршы" сериалы Салемде бір эпизод түсірді, ал оның қара мысығы да Салем деп аталды. 2008 жылы "Күйеулер соғысы" фильмінің кейбір түсірілімдері осында жүзеге асты. 2012 жылы Роб Зомбидің "Салемнің иелері" фильмі Салемде түсірілді және оқиғасы да осы қалада өрбітеді. 2013 жылғы "American Hustle" фильмінің бірқатар интерьерлік және көшелік сахналары Салемдегі Федеральді көшесінде, Эссекс жоғары соты мен Ескі гранит сотының алдында түсірілді. Адам Сэндлер бас рөлде ойнаған "Хуби Хэллоуин" комедиялық фильмі 2019 жылы Салемде түсірілді. "Отан: Форт Салем" телесериалы осы жерде, бірақ басқа бір параллель әлемде немесе тарихта өрбітеді.
География
Салем (42.516845, −70.898503) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 18,1 шаршы миль (47 км²), оның ішінде 8,1 шаршы миль (21 км²) құрлық, ал 9,9 шаршы миль (26 км²), немесе 55,09% су құрайды. Салем Массачусетс шығанағында, Салем порты мен көршілес Марблхед қаласын оңтүстік-шығысқа қарай бөлетін, және Беверли порты мен Данверс өзені арқылы Беверли қаласынан бөлінетін жерде жатыр. Данверс өзені осы портқа құяды. Екі порттың арасында Салем Нек және Винтер аралы орналасқан, олар Cat Cove, Smith Pool (Винтер аралына дейінгі екі құрлық жолының арасында орналасқан) және Juniper Cove арқылы бөлінген. Қала Коллинз Бухтасы және Солтүстік өзеніне құятын сағасымен де бөлінеді. Орман өзені қаланың оңтүстік жағынан ағып өтеді, ал Strong Water Brook Спринг Пондты сумен қамтамасыз етеді, ол қаланың оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Қалада бірнеше саябақтар бар, сондай-ақ Орман өзені бойындағы және Спринг Пондтың шығысында орналасқан Camp Lion сақтау аймағы да бар. Қаланың табиғи ерекшеліктері оны бірнеше шағын аудандарға бөледі. Салем Нек ауданы қала орталығының солтүстік-шығысында, ал Солтүстік Салем оның батысында, Солтүстік өзенінің арғы бетінде орналасқан. Оңтүстік Салем Оңтүстік өзеннің оңтүстігінде, көбінесе Салем портының жағалауы бойында, оңтүстікке қарай жатыр. Салем қаласының орталығы Бостоннан солтүстік-шығысқа қарай 15 миль (24 км), Глостер мен Кейп-Энннен оңтүстік-батысқа қарай 16 миль (26 км) және Лоуренстен оңтүстік-шығысқа қарай 19 миль (31 км) қашықтықта орналасқан. Салем солтүстікте Беверлимен, солтүстік-батыста Дэнверспен, батыста Пибодимен, оңтүстікте Линнмен, оңтүстік-шығыста Свампскоттпен және оңтүстік-шығыста Марблхедпен шектеседі. Қаланың су құқығы Массачусетс шығанағына арна бойымен созылады, бұл құқық Марблхед пен Беверлидің су құқықтары арасында орналасқан.
Климат
Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Салемде ыстық жазғы ылғалды континенттік климат (Dfa деп қысқартылады) немесе ыстық жазғы ылғалды субтропиктік климат (Cfa деп қысқартылады) болуы мүмкін, бұл қолданылатын изотермаға байланысты.
Жолдар
Салем мен Беверли арасындағы байланыс Денверс өзені мен Беверли гаваньы арқылы үш көпірмен жасалады: батысқа қарай Кернвуд көпірі, ал теміржол көпірі мен Эссекс көпірі Коллинз Ков пен Норт-Ривер аралығындағы жерден шығысқа қарай. Ветерандар ескерткіш көпірі Массачусетс штатының 1А бағытымен өзен арқылы өтеді. 1А бағыты қаланың шығыс жағымен, Оңтүстік Салем арқылы Суампскоттқа қарай жүреді. Қаланың көп бөлігінде ол 114-бағытпен бірге жүреді, ол Марблхедтен солтүстікке қарай 1А бағытына қосылады, содан кейін қала орталығынан солтүстік-батысқа қарай Лоуренс қаласына қарай бағытталған. 107-бағыт та қаладан өтеді, қаланың оңтүстік-батыс бұрышында Линннен кіріп, 114-бағытпен қиылысады және 1А бағытында аяқталады. Қала ішінде тас жол жоқ; 128-бағытына ең жақын қол жеткізу 114-бағытындағы көршілес Пибоди қаласында орналасқан.
Темір жол
Салемде МБТА жолаушылар теміржолының Ньюберипорт/Рокпорт бағытында станциясы бар. Теміржол желілері сонымен қатар Пибодиге дейін созылған, жартылай тасталған жүк тасымалы жолдарымен байланысты, ал бұрын Марблхедке дейін барған желі велосипед жолына айналдырылды.
Автобус
Бірнеше MBTA автобус бағыттары қаладан өтеді.
Салемдік шәкірт
Салем қаласы 2020 жылдың желтоқсан айында «Салем Скиппер» деп аталатын микрокөлік желісін іске қосты. Бұл талап бойынша жұмыс істейтін көлік желісі Via компаниясымен жүзеге асырылады және жолаушыларға MBTA автобусы билетімен шамалас бағамен бір көлікте бірге жүруге мүмкіндік береді. Жолаушылар «Салем Скиппер» қосымшасы арқылы немесе диспетчерге қоңырау шалып, ұялы құрылғысынан көлік шақыруы мүмкін. 2006 жылдан 2010 жылға дейін жолаушылар саны жыл сайын өсіп, 89 000-ға жетті, бірақ 2011 жылы отын бағасының күрт өсуіне байланысты қызмет көлемі қысқартылды. «Салем» паромдары Дерби суаймағындағы ауданда тоқтатылады. Паром Салем қаласы грант есебінен, 2,1 миллион долларлық сатып алу бағасының 90 пайызын қамтитын қаржыға сатып алынған. 2011 жылғы маусымда қызмет көлемін қысқартқандықтан, қала әкімі Ким Дрисколл мамырдан қазанға дейін аптаның жеті күні паромды жүргізе алатын жаңа оператор іздеп жатыр. 2012 жылғы маусымда Boston Harbor Cruises компаниясы «Салем» паромдарын жеті күндік қызметпен және дүйсенбіден жұмаға дейін таңғы 7-де Бостонға бағытталған пароммен қамтамасыз етті. «Салем» паромдары 2012 жылғы маусымда маусымның бірінші демалыс күнінен бастап, Хэллоуинге дейін аптаның жеті күні жұмыс істеді. Бостонға қалалық паромдарды жүргізетін Boston Harbor Cruises компаниясы қазан айының соңғы екі демалыс күні Салем мен Хингхэм арасындағы ең үлкен және жылдам кемелерін пайдаланады. Компанияның Провинстаунға жылдам паром қызметі қазан айында аяқталады, бұл Салем мен Хингхэм арасындағы қызмет үшін 600 орындық кемесін босатады. Хингхэм мен Салем арасындағы паром саяхаты бір сағатқа созады. Қозғалыс, әсіресе Хэллоуин маңында, Салем мен Хингхэм арасындағы жол үш сағаттан астам уақытты алуы мүмкін. 2013 жылғы маусымда қызмет мамыр айының соңғы аптасында басталады деп күтілді. Салем қалалық кеңесі 2013 жылдан 2017 жылға дейін қалалық паромдарды пайдалану үшін Boston Harbor Cruises компаниясымен бес жылдық келісімшартты бекітті. 2013 жылғы маусымда жаңалық ретінде Boston Harbor Cruises Салем тұрғындарына жолаушы емес билеттерге 20 пайыздық жеңілдік ұсынады. Салем қаласы Boston Harbor Cruises компаниясына паром тоқтағында алкогольдік сусындарға лицензиясы бар маусымдық мейрамхана ашуға рұқсат берді. Жобаға ғимарат және аулаға орналастырылатын орындықтар салу кіреді. 2015 жылғы соңғы деректерге сәйкес, Boston Harbor Cruises компаниясы, «Салем» паромдарын басқаратын компания, 61 000 жолаушы, оның ішінде 11 000-ы тұрақты жолаушы болып тіркелген. Бұл бағдарлама 2013 жылдың қаңтар айында басталды және екі жыл бойы тегін болады, бұл адамдарға электр көліктерін және басқа да электрлі құрылғыларын алты сағатқа дейін зарядтауға мүмкіндік береді. Бұл бағдарлама Массачусетс штатының Салем қаласының «жасыл қала» мәртебесіне байланысты штаттың грантымен қаржыландырылды.
Солтүстік жағалау медициналық орталығы (NSMC)
Солтүстік жағалау медициналық орталығы (NSMC) Салем қаласында орналасқан және Массачусетс штатындағы екінші ірі қоғамдық аурухана жүйесі болып табылады. Ол жан-жақты медициналық және хирургиялық қызметтерді ұсынады, соның ішінде жедел жәрдем/травматологиялық бөлімдер, жоғары деңгейдегі жүрек хирургиясы және перзентхана бар. Оған NSMC Салем ауруханасы мен NSMC Union ауруханасы, сондай-ақ амбулаториялық және шұғыл көмек көрсету орталықтары кіреді. NSMC-нің медициналық қызметкерлерінің құрамында 600-ге жуық дәрігер бар, олар жалпы медициналық практика, отбасылық медицина және 50-ден астам мамандықтарды қамтиды. Салемдегі NSMC – 395 төсектік жалпы медициналық және хирургиялық аурухана. Аурухананың соңғы есептелген жылында 19 467 пациент қабылдаған. Жыл ішінде 4 409 стационарлық және 7 955 амбулаториялық операция жасалған. 2012 жылы жедел жәрдем бөліміне 90 149 адам жүгінген. Солтүстік жағалау медициналық орталығының тікұшақ алаңы – Бостон қаласының барлық ауруханаларына күніне бірнеше рейс жасауға мүмкіндік беретін тікұшақ көлігінің хабы. Капитан Джон Бертрам (1796–1882) Салемде тұрған және Салем ауруханасын құрған, ол кейін Солтүстік жағалау медициналық орталығы (NSMC) деп аталды. 1873 жылы капитан Джон Бертрам Салем ауруханасын салу үшін 25 000 доллар ақша және Чартер көшесіндегі кірпіштен салынған үйді сыйға берді. 1917 жылы Салем ауруханасы Чартер көшесіндегі бастапқы ғимараттан Хайленд даңғылындағы қазіргі орнына көшірілді. Джон Бертрам 1882 жылдың наурыз айында қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі 370 Essex Street мекенжайында орналасқан, кірпіш пен қоңыр тастан салынған, High Style Italianate стиліндегі үйін Салем қалалық кітапханасына сыйға берді. Бұған қоса, Джон Бертрам үйі қазір қарттарға арналған пансионат ретінде пайдаланылуда.
Жағалауды қайта дамыту
Қайта құрудың алғашқы қадамы 2006 жылы жасалды, ол кезде Массачусетс штаты Салемге 1,000,000 доллар бөлді. Ақшаның басым бөлігі – 750,000 доллар – Блейни көшесіндегі қону алаңын, Дерби көшесіндегі жеке меншік учаскені, паром қызметін және Салем портын сатып алуға бағытталды. Тағы 200,000 доллар жаңа Салем кемежайының жобалауына бекітілді, ол қону орнында салынатын үлкен айлақ болатын. Ресми тұлғалардың айтуынша, бұл айлақты шағын круиздік кемелер, коммерциялық кемелер және балық аулау қайықтары пайдалана алады. 2012 жылдың маусым айында Массачусетс штаты 1,75 миллион доллар бөлді, бұл кемежайдың 100 фут (30 м) ұзартылуын қазу және салудың бірінші кезеңін бастауға мүмкіндік берді; жаяу өткелді жақсарту арқылы жаяу жүргіншілерге қолжетімділікті арттыру; сондай-ақ жарықтандыру, ландшафттық және асфальттау жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік берді. Қала су айдынындағы қазба жұмыстары арқасында басқа паромдарды, экскурсиялық кемелерді және 250 футқа (76 м) дейінгі круиздік кемелерді тартуға үміттенді. 2010 жылдың қазан айында қала әкімі Дрисколл қаланың Доминион Энергиясынан Блейни көшесіндегі учаскені ресми түрде сатып алатынын мәлімдеді, бұл Салем кемежайы жобасына жол ашты. Салем қаласы Массачусетс теңіз порты кеңесінен 1,25 миллион доллар және жобаның құрылысын жалғастыру үшін 2,5 миллион доллар федералды грант алды. Қала теңіз порты кеңесінен алған 1,7 миллион долларлық гранттың көмегімен учаскені сатып алды. Салем қаласының жоспарларында қазіргі Блейни көшесіндегі теңіз жағасын толық құрылыспен аяқтау көзделген, бұл жоба Салем кемежайы деп аталады. Аяқталғаннан кейін Блейни көшесіндегі айлақ шағын және орта көлемді круиздік кемелерге, коммерциялық кемелерге және Салем паромдарына қызмет ететін болады. Бұл жоба толыққанды жобаланған және рұқсаттар алынған. 2010 жылы, 2011 жылғы маусымға дейін аяқталуға тиіс жұмыстардың алғашқы кезеңінде мердігерлер жер астындағы электр кабельдерін тартып, Салем паромдары пайдаланатын уақытша терминал ғимаратын орнатты, ол қазіргі тіркемені алмастырады. Ғимаратта ішкі әбдету бөлмесі, күту залы және, мүмкін, сыртқы жағында шатырлары бар ашық алаң болады. 2011 жылғы жаңалықтардың бірі – 140-қа жуық тұрақ орыны бар асфальтталған тұрақ алаңы, ол бұрынғы топырақ тұрақ алаңын алмастырады. Сондай-ақ 2011 жылы құрылыс бригадалары Блейни көшесіндегі қону орнында ұзын теңіз қабырғасын салып жатты, ол паром догының жиегінен Дерби көшесіне және ішкі порты бойында созылады. Бұл Салем айлағының алғашқы және маңызды бөліктерінің бірі болып табылады, қала оны 2014 жылға дейін аяқтауды жоспарлап отыр және бұл Салемге круиздік кемелерді тартудың кілті болып табылады. Салем паромдарының 2011 жылғы маусымы аяқталғаннан кейін, 2011 жылдың күзінде, паром маусымы біткен соң мердігерлер Т пішіндес, 350 фут (107 м) айлақтың бірінші бөлігін салуға кірісуге тиіс болды. Бұл кезеңдегі жұмыстарды 2012 жылдың күзіне дейін аяқтау жоспарланған. 2011 жылдың сәуір айында Салем қаласы 20 миллион доллардың жартысын қамтамасыз етті және осы жағалаудағы теңіз айлағын аяқтау үшін мемлекеттік және федералдық қаражаттан 10 миллион доллар тарту қажет болды.
Салем-Харбор электр станциясы
2011 жылдың мамыр айында, бірнеше жылдық сот таластары, наразылықтар мен соңғы қайғылы оқиғадан кейін, Салем-Харбор электр станциясының иесі нысанды мұқият жабуды жариялады. Салем гавань станциясы – Вирджиния доминионына тиесілі 60 жылдық электр станциясы еді. ISO New England келісімімен, 60 жылдық көмір және мұнаймен жұмыс істеген станция 2014 жылдың маусым айында толығымен жабылды. Салем қаласы станция жабылу алдында Таза энергия орталығынан 200 000 долларлық грант алды. Бұл грант қаражаты мүлікті болашақта қайта пайдалануды жоспарлауға жұмсалды. Салем қаласы мемлекеттік және федералды шенеуніктерге 62 акрлық аумақты тазалауға көмектесу және қаржы бөлу үшін болашақ жоспарлар жасауда ынтымақтастық сұрады. 2012 жылдың 29 маусымында Footprint Power, Нью-Джерсидегі жаңадан құрылған энергетикалық компания, Вирджинияның Dominion Energy компаниясынан Салем Харбор станциясын сатып алу туралы келісімге қол қойғанын хабарлады. Footprint Power компаниясы 63 акрлық жағажай учаскесін, биік түтін шығаратын қондырғыларын, көмір жинағы мен мұнай резервуарларын бұзуды жоспарлады. Қалалық зерттеулер тазалауға кеткен шығын 50 миллион доллардан аспайды деп бағалады. Соңғы жоспар бойынша, бастапқы аумақтың үштен бірінде, қалалық паром аялдамасының жанындағы Форт-авеню бойындағы жаңа, заманауи газ станциясы салынуы тиіс еді. Компания мәлімдемесінде, жағажайдың қалған бөлігі коммерциялық және өнеркәсіптік мақсаттарда қайта жаңартылатыны айтылды. "Бұл өзгеріс тек қана мүлік салығын тұрақтандырып қана қоймай, сонымен қатар таза, тиімді және сенімді энергиямен қамтамасыз етеді", – деді Footprint. Компанияның жоспарлары сол жылдың басында аяқталған қалалық зерттеудің ұсынымдарымен сәйкес келеді. Салем қаласы Footprint компаниясынан барлық қалыптасқан ғимараттар мен қондырғыларды бұзуды талап етті. "Біз өзен жағалауының 30-40 акрын гүлденген кезеңіне қайтарамыз", – деді қала әкімі Ким Дрисколл. Ол Footprint компаниясымен толыққанды келіссөздер жүргізбегенін, бірақ осы уақытқа дейін болған әңгімелерге үмітпен қарағанын айтты. 2013 жылдың желтоқсан айынан бастап станцияны қайта жаңартуға қарсылық білдірген түрлі топтардан көптеген шағымдар түсті. Сотта күрескен басты қарсылас – өсімдік құрылысын тоқтатуға ниеттенген, жетекші экологиялық ұйым Conservation Law Foundation болды.
Демография
Колониялық кезең бойы және одан кейін Салем АҚШ-тың ең ірі муниципалитеттерінің бірі болды; 1820 жылғы санақ бойынша Салем халық саны бойынша елдің ең үздік он қаласына кірді және 20 ғасырға дейін ең үздік 100 қаланың ішінде болды. 2010 жылғы санақ бойынша қалада 41 340 адам, 19 130 үй шаруашылығы және 9 708 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 18 175 тұрғын үй бірлігін құрады. Қаланың нәсілдік құрамы: 81,5% ақ тұлға, 4,9% афроамерикалық, 0,2% американдық үнді, 2,6% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 6,7% басқа нәсілдер және 2,5% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латиноамерикандықтар халықтың 15,6% құрады (9,1% доминикандықтар, 2,9% пуэрто-риколықтар, 0,5% мексикалықтар, 0,3% гватемалалықтар). 2010 жылы испандық емес ақ тұлғалар халықтың 75,9% құрады. 17 492 үй шаруашылығы бар, олардың 24,2%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 38,8%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,3%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 44,5%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 34,9%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 11,5%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,24 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,95 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 20,2% - 18 жасқа дейінгілер, 10,4% - 18-24 жас аралығындағылар, 33,4% - 25-44 жас аралығындағылар, 21,9% - 45-64 жас аралығындағылар және 14,1% - 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 36 жас. Әр 100 әйелге 86,5 еркек шамасында. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 83,5 еркек шамасында. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 44 033 доллар, ал отбасының орташа табысы 55 635 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 38 563 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 31 374 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 23 857 доллар. Отбасылардың 6,3%-ы және халықтың 9,7%-ы кедейлік шегінен төмен жағдайда, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 12,2%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 7,9%-ы.
There were 17,492 households, out of which 24.2% had children under the age of 18 living with them, 38.8% were married couples living together, 13.3% had a female householder with no husband present, and 44.5% were non families. Of all households 34.9% were made up of individuals, and 11.5% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.24 and the average family size was 2.95. In the city, the population was spread out, with 20.2% under the age of 18, 10.4% from 18 to 24, 33.4% from 25 to 44, 21.9% from 45 to 64, and 14.1% who were 65 years of age or older. The median age was 36 years. For every 100 females, there were 86.5 males. For every 100 females age 18 and over, there were 83.5 males. The median income for a household in the city was $44,033, and the median income for a family was $55,635. Males had a median income of $38,563 versus $31,374 for females. The per capita income for the city was $23,857. About 6.3% of families and 9.7% of the population were below the poverty line, including 12.2% of those under age 18 and 7.9% of those age 65 or over.
Салем мемлекеттік университеті
Салем мемлекеттік университеті – Массачусетс штатындағы мемлекеттік университет жүйесіне кіретін тоғыз оқу орнының ішіндегі ең ірісі (Массачусетс университетінің бес кампусы жеке жүйе болып табылады), 7500 бакалавр және 2500 аспирант бар; оның бес кампусы 33 ғимаратты қамтиды. Салем мемлекеттік қоры жыл сайын әлемнің түкпір-түкпірінен келген белгілі спикерлерді шақырып, лекциялық цикл өткізеді. Университет алғаш 1950 жылдары салынған, ал 2014 жылдың қаңтар айында 18,6 миллион долларлық даму жобасы жарияланды. Университет 1854 жылы мұғалімдерді даярлау мақсатындағы Салем Нормальдық мектебі ретінде құрылды. Ол «Америкалық мемлекеттік білім берудің әкесі» саналатын Хорас Маннның білім беру принциптеріне негізделген. Салем мемлекеттік университеті 27 штаттан және 57 шетелден келген 10 000-нан астам бакалавр және аспирант студенттерін қабылдайды және Массачусетс штатының ең ірі мемлекеттік университеттерінің бірі болып есептеледі. Университетте кредиттік немесе кредиттік емес білім беру курстары да ұсынылады. Қазіргі уақытта университет бес кампуста орналасқан. 2013 жылы Салем мемлекеттік университетінің кампусында 74 миллион долларлық, 122 000 шаршы фут көлемді кітапхана ашылуға дайын тұр. Жаңа кітапханада 150-ден астам компьютер және 1000 орындық оқу алаңы болады, оның ішінде үстелдер, парталар мен жайлы орындықтар бар. 2010 жылдың 28 шілдесінде Массачусетс штатының губернаторы Девал Патрик Салем мемлекеттік колледжін Салем мемлекеттік университетіне трансформациялайтын заңға қол қойды. Салем мемлекеттік университеті 350-400 студентке арналған 36-42 миллион долларлық жатақхана салуды жоспарлап отыр. Құрылыс 2014 жылдың көктемінде басталады. 2014 жылдың сәуір айында Салем мемлекеттік университеті 25 миллион долларлық қорды жариялады, сондай-ақ хабарлама жасалған кезде, сыйлықтардан 15 миллион доллар бөлінген. Бұл қаражат халықаралық оқу бағдарламаларын кеңейту, профессорлық-оқытушылар құрамын көбейту, жаңа компьютерлер сатып алу, стипендиялар беру және қызметкерлердің кәсіби дамуын қолдау сияқты мақсаттарға жұмсалады.
Бастауыш және орта білім беру
Мемлекеттік бастауыш мектептерге Бейтс, Карлтон, Хорас Манн, Солтонсталл және Вичкрафт Хайтс мектептері кіреді. Коллинз орта мектебі Хайленд даңғылында орналасқан. Хорас Манн және Салем орта мектебі Уилсон көшесінде орналасқан. Натаниел Боудич мектебі 2018 жылы жабылып, Хорас Манн мектебі бұрынғы орнына көшірілді. Салем академиясы чартерлік мектебі мен Бентли академиясы чартерлік мектебі де мемлекеттік мектептер. Сондай-ақ, "Гринхаус" мектебі де бар. 2007 жылдың соңы мен 2008 жылдың басында қаланың мемлекеттік мектеп жүйесі аймақтық және тіпті ұлттық назар аударды, себебі шенеуніктер мұғалімдер мен басқа да қызметкерлердің жұмысына қауіп төндірген 4,7 миллион долларлық бюджет тапшылығын жариялады. Массачусетс штатының заң шығару органы заң қабылдады, ал тұрғындар жеткілікті ақша жинады, бұл мұғалімдерді жұмыстан шығарудың алдын алды. Бірақ, ондаған көмекші жұмысшылар жұмыстан босатылды. Полиция ақшаға не болғанын анықтау үшін қылмыстық құқық бұзушылықтарды іздестіруде. Салемде бұрын өте күшті Рим-католик мектеп жүйесі болған. Кез келген уақытта онға жуық мектеп болған қаланың соңғы мектебі – Санкт-Джозеф мектебі – 100 жылдан астам католиктік білім беруден кейін 2009 жылдың шілдесінде жабылды. Сент-Джеймс орта мектебі, Сент-Кретиен академиясы, Сент-Кретиен грамматикалық мектебі және Сент-Мэри мектебі 1971 жылы, Сент-Джеймс грамматикалық мектебі 1972 жылы, Сент-Томас Апостол мектебі 1973 жылы, Сент-Анна мектебі 1976 жылы, Сент-Джон Баптист мектебі 1977 жылы және Сент-Джозеф орта мектебі 1980 жылы жабылды.
Тарихи үйлер
Пикман үйі шамамен 1664 жылы салынған, ол Witch Memorial және Burying Point зиратымен шектес, бұл АҚШ-тағы екінші ең көне жерлеу орны. Гедни үйі – 1665 жылы салынған тарихи үй-музей және Салемдегі екінші ең көне үй. Салемдегі ең танымал үйлердің бірі – Сиқыршылар үйі, 1692 жылғы Салемдегі сиқыршыларға қарсы сот процесімен тікелей байланысы бар Салемдегі жалғыз ғимарат. Сиқыршылар үйі Салем қаласына тиесілі және тарихи үй-музей ретінде басқарылады. Гамильтон залы Каштан көшесінде орналасқан, онда көптеген сәнді үйлер Көне Қытай саудасының бастауларына дейін жетеді. Гамильтон залы 1805 жылы Самуэль МакИнтайр салған және оның ең үздік туындыларының бірі саналады. 1970 жылы Ұлттық саябақтар қызметі оны Ұлттық тарихи ескерткіш деп жариялады.
Сиқыршылықпен байланысты туризм
Соңғы жылдары туризм қалада кейде пікірталас тудырады, кейбір тұрғындар қаланың сиқыр туризмін басып тастап, өзін жоғары деңгейдегі мәдени орталық ретінде көрсетуі керек дейді. 2005 жылы кабельді телеарна TV Land 1960 жылдардағы "Бейілді" сериалында "Саманта" комедиялық сиқыршысының рөлін ойнаған Элизабет Монтгомеридің қола мүсінін орнату жоспарына байланысты шиеленіс күшейді. Сериалдың бірнеше арнайы эпизодтары Салемде түсірілді, ал TV Land мүсіннің сол эпизодтардың 35 жылдығын еске түсіру үшін қойылғанын мәлімдеді. Мүсінді ағайынды Эллиотт пен Иван Шварцтың жетекшілігімен StudioEIS шеберханасы жасады. Көптеген адамдар мүсінді көңілді және өзін "Сиқыр қаласы" деп таныстыратын қалаға лайықты деп есептеді, сонымен қатар қалада "Сиқыр жолы" деп аталатын көше де бар. Басқалары мемлекеттік жерді ашық түрде коммерциялық іскерлік үшін пайдалануға қарсы болды. Сол кездегі әйгілі Сиқыр соттарының құрбандарына арналған ескерткіш те бар, ол Proctor's Ledge-де орналасқан, сол кездегі атқару орны. Ескерткіш қала үшін ой елегі болып қызмет етуі тиіс.
Басқа туристік нысандар
2000 жылы «Салемнің достығы» атты кемесі құрылып, Салем портына жеткізілді, ол бүгінде сол жерде тұр. «Салемнің достығы» – 171 фут (52 м) үш мастты Шығыс Үнді сауда кемесінің қайта жасалған нұсқасы, ол 1797 жылы салынған. Бұл кеме оннан астам рет әлемді аралап, әр сапарынан кейін Салемге әлемнің түкпір-түкпірінен тауарлар әкелген. Алғашқы кеме 1812 жылғы соғыс кезінде британдықтар тарапынан тартып алынып, содан кейін бөлшек-бөлшек сатылған. 2006 жылы Салем қаласының әкімі Дрисколл 1,6 миллион долларлық грант пен қосымша қаражаттардың көмегімен 92 футтық қатамаран «Натаниел Боудитчті» іске қосты, ол Салем мен Бостон арасындағы саяхатты бір сағаттан да аз уақытта жүзеге асыра алады. Салем Харборвокк 2010 жылдың шілде айында Салем жағалауының жаңа өміріне қуаныш білдіру үшін ашылды. 335 метрлік жаяу жол Салем өрт сөндіру станциясынан басталып, Салем су жағалауындағы қонақ үйіне дейін созылады. Пибоди Эссекс мұражайы – Азия өнері мен мәдениеті, сондай-ақ ерте американдық теңіз саудасы мен кит аулау саласындағы жетекші мұражай. Ондағы үнді, жапон, корей және қытай өнерінің коллекциялары, әсіресе қытай экспорттық фарфоры еліміздегі ең бағалылардың қатарында саналады. 1799 жылы құрылған бұл мұражай АҚШ-тағы үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне мұражайлардың бірі. Мұражай Салем қаласының орталық бөлігінде орналасқан бірнеше тарихи үйлерге иелік етеді және оларды көрсетеді. 2003 жылы мұражай архитектор Моше Сафди жобалаған 100 миллион долларлық ауқымды жөндеу және кеңейту жұмыстарын аяқтады. Сондай-ақ, мұражай 200 жыл бұрынғы, Қытайдың оңтүстік-шығысындағы Сиунинг округінен әкелінген 16 бөлмелі қытай үйін мұражай аумағына орналастырды. 2011 жылы Пибоди Эссекс мұражайы 550 миллион доллар жинағанын және 2016 жылға дейін тағы 100 миллион доллар жинауды жоспарлап отырғанын хабарлады. Мизери аралдары – 1935 жылы құрылған Салем шығанағында орналасқан табиғи қорық. Оны Резервациялардың қорғаншылары басқарады. Аралдардың аты 1620 жылдары қысқы дауыл кезінде аралдарда қалып қойған кеме жасаушы Роберт Моултоннан шыққан. Бұрын аралдарда гольф алаңы бар клуб пен жиырмаға жуық коттедж болған. Қазір аралдарда адам тұрмайды. 1930 жылы құрылған Пионерлер ауылы – Американың алғашқы тірі тарих мұражайы. Мұнда 3 акр жерді алып жатқан пуритандық ауылдың көшірмесі жасалған, бұл келушілерге Салемнің алғашқы ағылшын қоныстанғандарының өмірінен алынған іс-шараларға қатысуға мүмкіндік береді. Ескі Салем түрмесі, 1991 жылға дейін жұмыс істеген түзету мекемесі, бір кезде 1812 жылғы соғыстан тұтқынға алынған британдық әскерлерін қамаған. Онда басты түрме ғимараты (1813 жылы салынған, 1884 жылы жөнделген), түрме бастығының үйі (1813) және сарай (сонымен қатар 1813 жылғы) бар. Түрме 1991 жылы Ессекс округі Миддлтон қаласында жаңа нысанын ашқаннан кейін жабылды. 2010 жылы 12 миллион долларлық жөндеу жұмыстары аяқталды. Жаңартудың ерекшелігі – түрме бастығының үйі, үш қабатты кірпіштен салынған, 1813 жылы салынған Федералдық кезеңдегі ғимарат. Жоба 1999 жылы округтік үкімет таратылғаннан кейін ұзақ уақытқа тоқтап қалды, нәтижесінде Салем түрмесі Массачусетс штатының Салем қаласына 1 долларға сатылды. Ескі Салем түрме кешені 50 Сент-Питер көшесі деп аталды және қазір жеке меншікке тиесілі, онда жеке тұрғын үйлер орналасқан. Салем Уиллоуз – мұхит жағасындағы аудан және ойын-сауық паркі. Оның аты 1801 жылы жақын маңдағы шешек ауруханасында емделіп жатқан науқастар үшін көлеңкелі жол жасау мақсатымен отырғызылған еуропалық ақ сабан ағаштарынан алынған. 1858 жылы бұл аймақ қоғамдық саябаққа айналды, ал ХХ ғасырда Бостонның Солтүстік жағалауының тұрғындары үшін жазғы демалыс орнына айналды, олардың көпшілігі қаланың ыстығынан қашу үшін жаңадан танымал болған трамвайларда жүрді. Жағажайлар да 4 шілдеде фейерверктерді тамашалауға танымал орын, өйткені сіз үш түрлі фейерверктерді көре аласыз: Салем, Беверли және Марблхед. Сонымен қатар, «Уиллоус» ауданында «Хоббс» деп аталатын танымал попкорн дүкені бар, ол Солтүстік жағалауда попкорн мен балмұздақ алуға арналған ең жақсы орындардың бірі ретінде танымал. 1855 жылы 210 Essex Street мекенжайында Салем Five Cents Bank құрылды, ол әлі күнге дейін жұмыс істеп келе жатқан ең көне американдық банктердің бірі.
Цитаталар
Перли, Сидни. Салем, Массачусетс қаласының тарихы үш томдық. Вирджиния университетінің электрондық мәтін орталығында және Салемдегі сиқыршыларға қарсы сот процесінің құжаттамалық мұрағаты мен транскрипция жобасында толық суреттері бар. Салемнің 1795 жылғы картасы. Сондерс, Джонатан П. 1832 жылғы Салемнің картасы. Beer, D. G. 1872 жылғы Эссекс округінің атласы, Салемнің картасы. 118-бет. Уокер, Джордж Х. 1884 жылғы Эссекс округінің атласы, Салемнің оңтүстік бөлігі. 16-бет. Салем түрмесінде алғашқы ашық есік күні. Салемнің солтүстік бөлігі. 17-бет. Салем атластарының түрлі нұсқалары. Хопкинс, C. M. Салем, Массачусетс штатының атласы. 1874 жылы жарияланған. Sanborn Map Co. Салемнің картасы, 1914 жылдың 25 маусымындағы өрттен зардап шеккен аумақты көрсетеді. 1890–1903 жылдарға арналған Салем атласының индекс картасы. Беттерді таңдау. 1897 жылғы Салем, Массачусетс атласының индекс картасы. Уокер. 1911 жылғы Салем, Массачусетс атласы. Салем 1906–1938 жылдарға арналған индекс немесе негізгі картасы. Салем, Массачусетс штатының 1849 жылға дейінгі маңызды жазбалары. 1916, 1918, 1924, 1925 жылдары жарияланған. Джон Слаугер жазып, онлайнға жүктеген.