Кіріспе

Беатрис (немесе жай ғана Рицсе, кейде Наги Феро және Беатрис немесе Нагиферо және Беатрис деп аталады) – венгр рок-тобы. Ол 1969 жылы әйелдер тобы ретінде құрылды және көбінесе кавер-әндер орындады. 1971 жылы Наги Феро топқа фронтмен ретінде қосылды. Келесі жылдары құрамы біртіндеп ауыстырылды, ал 1974 жылдан бастап сол кездегі танымал глэм-рок стилінде өз әндерін жаза бастады. Жазу шарты алу үшін топ 1976 жылдан бастап диско музыкасына бет бұрды. Топ 1977 жылы тарады, ал келесі жылы Наги Феро бас гитарист Миклошка Лайош, гитарист Лугоши Ласло, клавишник Гидофальви Аттила және барабаншы Донаси Тибормен бірге Беатристі рок-тобы ретінде қайта құрды және AC/DC стилінде рок ойнай бастады. Осы кезде олар күнделікті өмірдің беймәні туралы «Иерихо», «Метрополитен қасқыр» және «Періштелер елі» сияқты классикалық әндер жазды. Партиялық мемлекеттік мәдени саясат «басқарылмайтын» топқа үнемі кедергі келтірді, нәтижесінде ол 1981 жылы тарады. Беатрис 1987 жылы қайта құрылғаннан кейін, режим өзгеру атмосферасында сәттілікке жетті. 1988 жылы олар өздерінің алғашқы альбомын шығарды. Олардың екінші альбомы «Utálom az egész XX. századot» (1991) 40 апта бойы Mahasz дискілерінің сатылым тізімінде болды, бір кезде бірінші орынға жетті. Беатристің ең үлкен хиті – «8 óra munka». Осы кезеңде олардың барлық концерттері сатылып кететін. 1994 жылға қарай топтың құрамы тозығы жетті: Наги Феродан басқа, тек гитарист Брюгер Ласло ғана топта қалды. Осы себепті Наги Феро оркестрді қайта ұйымдастырды, ол 1994 жылдан бастап ресми түрде «Жаңа Беатрис» деп аталды және құрамы үнемі өзгеріп отырды. Алайда, кейіннен «жаңа» деген сөз тасталды, ал соңғы жылдары олардың концерттері жиі «Наги Феро және Беатрис» деп жарнамаланды. 2010 жылы шыққан топтың 30 жылдығына арналған концерттік видео Mahasz DVD тізімінде 1-орынға ие болды.

Бастапқы Беатрис (1969-1977)

Beatrice 1969 жылы әйелдер тобы ретінде құрылды, оның мүшелері Цсука Моника (вокал, гитара), Надь Каталина (кебордтар), Хамар Криштина (бас гитара) және Цсука Мария (барабан). Бір кезде Сюч Юдит оркестрдің мүшесі ретінде орган ойнады. Олар көбінесе кавер-әндер орындады, бірақ кейде Цсука Мария мен Комар Ласло жазған «Jóbarátom» сияқты өзіндік әндерді де орындады, олар сингл ретінде шығару үшін жазылған. 1970 жылы топ Кёбаньядағы Телефон фабрикасында тұрақты орналасқан жерін тапты. Олар өз әндерін ойнаған жоқ, репертуары көбінесе каверлерден тұрды: Hendrix – «Fire», Shocking Blue – «Venus», Middle Of The Road – «Chirpy Chirpy Chip Chip», The Equals – «Michael And The Slipper Tree», Joe Cocker нұсқасындағы «I'm a man». 1971 жылы Феро Надь Моника Цсукаға үйленді және жыл соңында топқа әнші ретінде қосылды. Топ құрамындағы үнемі болатын өзгерістердің нәтижесінде топтың әйелдері біртіндеп ауыстырылды. Кати Надь «Tűzkerék» тобына өтті, ал Мария Цсука «Vadmacskák» тобының мүшесі болды. Карло Надь кеткеннен кейін топ клавишашысыз концерттерін жалғастырды. Олар осы кезеңде жаңа ән жазған жоқ, орнына Sweet, Mud, Gary Glitter, Suzi Quatro және басқа да, көбінесе глэм-рок әндері сияқты басқа орындаушылардың әндерін орындады. Надь Фероның ерекше стилі және олардың көңілді, импровизацияланған элементтері, сол кезде Венгрияда жаңалық саналды, олардың іс-шараларында ерекше атмосфера туғызды. Бірнеше айлық қайта ұйымдастырудан кейін 1974 жылдың жазында Кёбанья Жастар клубында жаңа және жақсартылған Beatrice таныстырылды. Сандор Циранку топтың гитарисі болды, Бариле Паскуале барабанда Петер Темесваридің орнын алды, ал Андрас Темесвари кеткеннен кейін Моника Цсука вокалдық рөлімен қатар бас гитарада да ойнады. Осыдан кейін олар негізінен өз әндерін орындады, алғашқы демо-жазбалары жасалды, Цсука Моника орындаған «One Word» әні Венгрия радиосынан да жаңғырылды, бірақ олардың ешқандай пластинкасы шыққан жоқ. Beatrice-тің 1976 жылғы 10 қазанда FMH-де өткен концерті Венгрия радиосы жазды. 1977 жылы Beatrice көбірек танымал болу үшін диско музыкасына бет бұрды. Олар «Tessék választani!» радио бағдарламасында «Gyere, kislány, gyere» («Кел, кішкентай қыз, кел») әнімен ұсынылды, ол бағдарламаның жинақ альбомында жарық көрді. Сол кезде топтың гитаристі Золтан Маршалко болды. Моника Цсука 1976 жылы Mikrolied әйелдер вокалдық триосының мүшесі болды, кейін ол Beatrice-пен бірікті. Олардың бірлескен пластинка жазу жоспары болған, бірақ идея жүзеге аспады және топ тарады.

"Қара қой" Беатрис (1978-1981)

1978 жылы «Беатрис» қайта ұйымдастырылды және тағы бір стильдік өзгеріс болды. Жазушы Тибор Миклос арқылы Феро Наги AC/DC музыкасымен танысып, «Беатрис» тобын блюзға негізделген рок бағытына бұруды қалады. Алғашқы құрамында Феро Наги, Аттила Гидофалви (сахнада ойнайтын аспаптардағы музыкант), Ласло Лугоси (гитарист), Миклошка Лахос (бас гитарист) және Тибор Донази (барабаншы) болды. Басында олар Будапешт жастар паркінде Deep Purple, AC/DC және Ramones әндерін орындады, кейіннен олардың өзіндік әндері қосылды: «Иерихон», «Моторизацияланған ұрпақ», «Faded Star», «Жерде тұрып», «Сәлем», «Metropolitan Wolf», «Қажеті жоқ». 1978 жылы «Беатрис» P. Mobil, Piramis және Mini-ден кейін Ifipark көрермендерінің төртінші сүйікті тобы болды. 1970-ші жылдардың соңында Венгрияда панк музыкасының шуы болғанда, мәдени баспасөз «Беатрис» тобын панк деп атады, тіпті музыканттардың өзі бұл стиль туралы естімегеніне қарамастан. Сол кездегі маңызды жастар паркіне кіруге тыйым салынды, себебі көрермендердің бірі сахнаға шығып, жамбас сүйегімен әрекет жасады. Бұл басқа да сенбестік аңызбен бірге болды, нәтижесінде «Беатрис» елорданың көптеген клубтарына кіруге тыйым салынды. Ең танымал аңыз бойынша, топ мүшелері концерттерінің бірінде тірі тауықты ұрып жіберді. Бұл ақпараттың жалған екеніне қарамастан, Венгрияның «поп-кезары» Петер Эрдёш телешоуында оны шындық деп жариялады. Содан кейін топ «төменгі он мыңды» бейнелеуді әдейі мақсат етті. Мемлекеттік БАҚ арқылы олардың жаман беделі кеңінен танылды, көп ұзамай бірнеше округте оларға тыйым салынды және мемлекеттік қауіпсіздік қызметкерлері топ мүшелерін үнемі мазалады. Осыған қарамастан, немесе осының нәтижесінде олардың атағы бүкіл елде тез өсті. Олардың қара былғары шалбарлары, былғары жилеттері, жыртылған джинстары және ерекше қызыл-ақ нүктелі («babos») шарфтары оларды және олардың көрермендерін басқа топтардан ерекшелендірді. 1979 жылдың сәуірінде Гидофалви жаңа құрылған Carthage тобына кетіп, «Беатрис» төрт адамнан тұратын құраммен жалғастырды. Сол жылы оларға Radio 6 студиясында толық альбом жазуға мүмкіндік берілді. Ласло Б. Ревес өзі түсірген қауіпті жастар туралы фильмге «Беатрис» әнін пайдалануды сұрады. Бұл жазба 1993 жылы режим өзгергеннен кейін ғана шығарылды («Megkerült hangszalag: Betiltott dalok, 1979»). Олар альбом шығармаса да, «Беатрис» әндері кейде жазылып алынды. 1980 жылы топ радиода Сзабольц Феньеш пен Иван Сзенестің «Minek él az olyan» әнін орындады. Боксшы Ласло Папп туралы фильмде, «Pofonok völgye» фильмінде «Беатрис» Янош Броди жазған «Mire megy itt a játék» әнін орындады, ол сондай-ақ жеке ән ретінде шығарылды. Олар «Nem nekem tanulsz» әнімен KISZ байқауында жеңіске жетті. Шілдеде олар Omega және LGT топтарының ашылу концерті ретінде гастрольде болды және «Kisstadion ’80» альбомында орын алды. 1980 жылдың 23 тамызында Венгрияның жазба компаниясының бренд-менеджері Петер Эрдёш Обудадағы Hajógyári аралында 25 мыңнан астам жастың алдында «Қара қозылар» деп аталатын үш «бунтар» оркестрді жариялады: «Беатрис», P. Mobil және Hobo Blues Band, ал олардың ашылу актісі AE Bizottság болды. (Үш топ үш күннен кейін Körmend қаласында да осы шоуды қайталады). 1980 жылдың соңында гитарист Лугоси екінші альбомын дайындап жатқан Dinamit тобына қосылды. Оның орнына Цсаба Богдан келді, содан кейін Жозеф Ведрес (гитарист) және Ласло Ваславик (сахнада ойнайтын аспаптардағы музыкант) қосылды. Бұл кезеңнің құжаттамасы 2013 жылы шыққан «Betiltott dalok II./1981 (Tudományos Rockizmus)» қос дискісі, онда бұрын жарияланбаған 150 минуттық жазбалар бар. 1981 жылдың наурыз айында биліктің қысымымен Музыканттар кәсіподағы оркестрден бас тартты, сондықтан «Беатрис» 22 тамыздағы кәсіподақ супер-концертіне шақырылмады, онда барлық танымал венгр рок орындаушылары өнер көрсетті. Төрт күннен кейін Феро Наги топтың тарағанын жариялады. Олардың соңғы концерті 30 шілдеде Нирегихаза жастар паркінде өтті. Феро мен Ведрес 1982 жылы домбырашы Габор Антал, гитарист Сзукс Габор Немет және бас гитарист Алахос Неметпен бірге «Бикини» тобын құрды.

Халықтың сүйікті Беатрис (1987-1993)

Беатрис 1987 жылы қайта құрылғанға дейін де оның қайта жандануының белгілері көрініп тұрды. 1984 жылдың 22 қыркүйегінде Жастар паркінде «Бикиниден» кейін күтпеген өнер көрсетті, құрамы: Феро Наги (вокал), Миклошка (ритм-гитара), Лугоси (гитара), Донаши (добыл), Ваславик (сахнадағы аспаптар), Андрас Трункос (бас). 1986 жылы FMH-да Тамас Зсолдос бас гитарист ретінде қосылған бірнеше концерттер берді. 1987 жылдың басынан бастап Донаши Эдда Мювекке кеткен соң Ласло Кройц концерттерде добылшының орнын алды. 1987 жылдың 2 мамырында Петофи залындағы концертте Беатристің ресми түрде қайта құрылғаны жарияланды (құрамы: Феро Наги, Миклошка, Лугоси, Ваславик, Зсолдос, Кройц, бірақ Ваславик көп ұзамай кетті). 1988 жылы мемлекеттік дискілік монополия аяқталғаннан кейін топ жеке дискілік лейблмен келісімшартқа қол қойды. Олардың алғашқы альбомы – «Beatrice '78 –'88» атты қос дискілік жинақ болды. Бірінші бөлігінде негізінен классикалық, ескі «Риц» әндері болды, ал екінші бөлігінде «Azok a boldog szép napok» сияқты жаңа композициялары мен «A kétezredik év felé» сияқты терең мағыналы әндері жиналды. Альбом жазылған кезде топтың добылшысы Берталан Хирлеманн болды. 1989 жылғы саяси өзгерістер кезеңінде «Беатрис» тез арада танымал топқа айналды. Соңғы он жылдағы қарсылығының жемісі енді көрінді. Миклошка қарқынға шыдамады және кетіп қалды, ал ритм-секциясы Ласло Зселенч (бас) пен Золтан Палмай (добыл) қосылуымен жаңартылды. 1990 жылы мемлекеттік «Hungaroton» лейблі «Беатристің» ескі әндерінен тұратын «Gyermekkorunk lexebb dalai» альбомын шығарды, одан «Amuri partizánok dalab» әні, бірнеше коммунистік әуендерден құралған композициясы, үлкен сәттілікке ие болды. Миклошканың орнына Ласло Брюгер ритмист ретінде қосылды. Олардың табысын көріп, MHV-нің бұрынғы басшысы Женё Борс, он жыл бұрын «Беатристің» альбомын шығарудан бас тартқан, енді жаңадан құрылған «Quint» баспасының директоры ретінде, 1991 жылы «Utálom az egész XX. századot» альбомымен мансабының шыңына жеткен топпен келісімшартқа қол қоюға шешім қабылдады. «Беатрис» «8 óra munka», «Hegyek között» және «Pancsoló kislány» сияқты ескі әндерінің панк-рок үлгісінде қайта өңделуімен жеңіске жетті. Бұл альбом 40 апта бойы үздік сатылымда болды, тіпті бірінші орынға дейін көтерілді. 1991 жылдың маусымында Хаёгьяри аралында I. Шығыс Еуропа рок-фестивалі ұйымдастырылды. Кәсіподақтардың супер-концертіне қатысуға тыйым салынғаннан кейін он жыл өткен соң, олар үш күндік фестивальдің басты орындаушыларының бірі болды. 23 қарашада Будапешттің Спорт сарайында толы залға концерт берді. 1992 жылы «Mahasz» тізімінде 3-орынға жеткен «A Beatrice legjobb dalai» концерттік жазбасының жарық көргенімен сәттілік тарихы аяқталды. Ласло Лугоси көп ұзамай топтан кетіп, оның соңынан Палмай таяды. Nagy Feró Brúger Zselenc триосының «Vidám magyarok» альбомы да «Mahasz» тізімінде үшінші орынға ие болды. Лугоси 1993 жылы топтан кетіп, оның орнына 1981 жылға дейін топ құрамында болған Джо Ведрес пен 1981 жылы «Бикини» тобын құрған Габор Немет келді. Алайда 1994 жылы Ведрес, Немет және Зселенч кеткеннен кейін топтың мүшелері тағы да азайды.

Жаңа Беатрис (1994-2009)

Тоқсан ортасында бүкіл топты Феро Наги ауыстырды. Ескі музыканттардың орнына жас рок-музыканттар келді, тек Феро Наги ғана ескі құрамнан қалды, ал Ласло Ласло Ваславик қайта танылды. Басист Аттила Хеффнер бірнеше айдан кейін Action Unit тобынан Ференц Лачикке өзінің орнын берді. 1995 жылы оған екі жаңа гитарист қосылды: Зсолт Петер және Кароли Секели (бұрынғы Phobia тобынан). Сол кезде Ваславик топтан шығып, «Жаңа Беатрис» (осы атпен) ресми түрде құрылды. 1996 жылы New Beatrice төрт таңбалы демо-жазба шығарды, ол қараша айында Hungaroton лейблында «Take It» атты CD-мен 13 әнге дейін ұзартылды. Альбом шыққан кезде барабаншы Золтан Наги топтан кетіп, оның орнына Иштван Фюлоп (бұрынғы Phobia тобынан) келді. 1998 жылы екі сағаттық концерттік видео VHS форматында шықты, ол 27 ақпанда E клубында түсірілген. Сол кезде топ Петефи залының сыра бағында өнер көрсетті. Сол жылы 4 қыркүйекте Петефи залында 20 жылдық мерейтойлық концерт өтті, онда Беатристің үш кезеңі көрсетілді (1980-ші жылдардың классикалық Ricseсі, 1989-1992 жылдардағы жетістіктері және 1998 жылғы қазіргі жағдайы). Концерт Premier Art компаниясымен қос дискіде шығарылды. 1999 жылдың шілдесінде Premier Art студиясында Беатристің келесі студиялық альбомы «Premaroma» жарық көрді. Атау әні – «Макарена» хитінің күшті, панк-нұсқасы. Сол жылы EMI Quint CD форматында Беатристің ескі альбомдарын қайта шығарды («Мен бүкіл 20 ғасырды жек көремін», «Беатристің ең жақсы әндері», «Көңілді мажарлар», «Тыйым салынған әндер»). Режим өзгергеннен кейін Феро Наги мен Беатрис бірнеше саяси күштерде (Fidesz, MDF) пайда болды. Мыңжылдықтың басында олар MIÉP және Алпыс Төрт округтің жастар қозғалысының шараларында Ұлттық Рок Ансамблінің шараларына қатысты (мысалы, Ұлттық Ән Фестивалі, Венгрия аралы). 2000 жылдан бастап Феро Наги радикалдық Pannon Radio радиосының бас редакторы болды. Алты жылдан кейін «Жаңа Беатристің» тұрақты құрамы бұзылды. 2002 жылы барабаншы Иштван Фюлоп Bertalan Hirlemann-нен кетті. Hirlemann 1988 жылы ансамбльдің мүшесі болған, сондай-ақ ол 2002 жылы Feró Nagy атымен шыққан European Show Illusion жазбасында барабан ойнады (осы кезде гитарист Ференц Лачик пен басист Золт Петер де қатысты). 2003 жылы гитаристтер Петер мен Секели топтан кетіп, Джо Ведрес пен жас гитарист Виктор Магасвари қосылды. Бұл құрам 2010 жылға дейін сақталды. 2008 жылдың 18 қазанында Беатрис Петефи залында 30 жылдығын тойлады. Бұл оқиғадан шыққан концерттік видео Mahasz DVD тізімінде 1-орынды иеленді.

Қазіргі уақытта (2010-қазіргі уақыт)

2010 жылдың басында Ферро Наги тобының қайта құрылуын жариялады: Ведрес Джо және Хирлеман Берталан тобынан кетті; соңғысы Ферро Нагидің ұлы Аттила Нагимен алмастырылды, ол бұрыннан бері жиі қонақ болатын. Жаңа құрамдағы Беатрис жаңа студиялық альбом жасауға кірісті, оның екеуі шоуда орындалды. 2010 жылдың 31 шілдесінде MTV Icon бағдарламасында заманауи топтар мен орындаушылар Беатрис әндерін жаңаша орындап, топтың еңбектеріне құрмет көрсетті. Жаңа альбомның жазбасы 2011 жылдың наурызында басталды, ал екі айдан кейін "Joy and Rock & Roll" альбомы жарық көрді. 2011 жылдың соңында Collective Art компаниясы Беатрис альбомын қос дискіде (CD) шығарды. Топ 2013 жылдың 16 наурызында Петёфи залында 35 жылдық мерейтойын атап өтті. 1970 жылдардан бері ансамбль венгр поп-музыкасының ең танымал орындарының бірі – Табан сахнасында өнер көрсетіп келеді. 2015 жылдың 1 мамырында Табан фестивалінде Тамас Такач, Адам Тёрёк және New Mini, Mobilmánia және Edda Беатриспен бірге сахнаға шықты. 2015 жылдың 6 қазанында классикалық құрамның гитарисі Ласло Лугоси көмейдің (ларинкстің) ауруынан қайтыс болды. 2016 жылдың тамызында бұрыннан 2013 жылдан бері командамен техник ретінде жұмыс істеп келген Ботор Тари гитарист ретінде топқа қосылды. 2018 жылдың басында Виктор Магасваридің орнын Залан Кеккей алмастырды, бірақ оркестрдің мәлімдемесіне сәйкес, Виктор Магасвари Беатристің құрметті мүшесі саналады және болашақта кез келген концертке қатыса алады. 2018 жылдың 7 сәуірінде топ Аренада өткен әсем концертпен 40 жылдығын тойлады. Концерт бағдарламасы аясында Беатрис пен Ферро Нагидің шығармашылығының әртүрлі кезеңдері еске алынды. Концертті Лайос Миклошка сөз сөйлеп ашты, содан кейін бірнеше қонақтар келді: ескі Беатрис тобынан Атилла Гидофальви мен Тибор Донази, бұрынғы гитарист Виктор Магасвари, Андрас Пастор, Андрас Вахорн, Михали Мезо, Миклош Варга, Йожеф Калапач. Оркестр кейбір әндерде духовой аспаптар тобымен және әйел вокалисімен толықтырылды.

(Ата-баба) Бикини

1981 жылы «Беатрис» тобы тарағаннан кейін, Феро Нагги мен Йозеф Ведрес, «Динамит» тобының қалған үш мүшесімен бірге 1982 жылы «Бикини» тобын құрды. Барабаншы – Габор Немет, ол кейін қысқа мерзімге «Беатрис» тобының мүшесі болды. Олар концерттерінде панк-рок және жаңа толқын стиліндегі музыка орындады, сондай-ақ «Беатрис» тобының әндерін де шырқады. Екі альбомнан кейін Феро Нагги топтан шықты, оның орнын Луи Д. Наги басты. Бұл өзгеріс ансамбль музыкасында айқын жаңаруға алып келді, ал Фероның кезеңі кейін «Ежелгі Бикини» туы деп аталды. 1999 жылы «Ежелгі Бикини» тобы концерт берді, содан бері олар эпизодты түрде жиналады. Алахос Немет (қазірге дейін «Бикини» тобында ойнаған жалғыз негізгі мүше) осы концерттерге көбінесе Фако Лачикпен бірге сирек қатысады. «Беатрис» концерттерінде кейде «Ежелгі Бикини» тобының әндері де орындалады. Феро Нагги Д. Нагидің «Бикини» тобының жұмысына автор ретінде қатысты. Оның шығармаларының ішінде қазір «Беатрис» концерттерінде орындалатын және жаңа альбомға енген «Before I Go» әні бар.

Курошионың үйлесімі

1988 жылдың соңында Лайош Миклоска (әнші және бас-гитарист) және біраз уақыт Беатрис тобының гитарашысы болған Ласло Брюгердің тобы, Беатристің барабаншысының денсаулығына байланысты Беатрис тобының құрамына енді. Топ бір-екі жыл жұмыс істеді және бірнеше концерт берді, олардың кейбіреулері жазба ретінде сақталды.