Шрі-Ланкалық крикетші Д.С. де Сильва: Тарихы мен жетістіктері

Кіріспе

Шри-Ланкалық крикетші Дандениаге Сомачандра де Силва, немесе Д. С. де Силва (1942 жылдың 11 маусымында туған) – Шри-Ланканың бұрынғы крикетшісі, 1970 және 1980 жылдары Тест және Бір күндік халықаралық крикет ойнаған. Ол Шри-Ланка үшін алғашқы Бір күндік матчқа, екінші Тест матчқа қатысқан және Шри-Ланканың алғашқы Тест командасының құрамында болған. Ол леги спинмен ойнайтын, ал 1982 жылы Пәкістанға жасаған туры барысында Тест иннингінде бес қақпа алған алғашқы Шри-Ланкалық боулер атанды. Сонымен қатар, 1983 жылы Жаңа Зеландияға жасаған Тест туры кезінде Шри-Ланканы Тест крикетінде басқарған ең ескі ойыншы болды. Ол Шри-Ланка құрамасы үшін ең ұзақ қызмет еткен спиннер ретінде танылса, Шри-Ланкадан шыққан ең шебер леги спиннерлерінің бірі саналады.

Өмір және мансап

Де Силва Галледегі Махинда колледжінде білім алған, ол Унаватунадағы шағын ауылдан шыққан. Сомачандраның ағалары Д. Х. де Силва мен Д. П. де Силва да Цейлонның бірінші сыныпты крикетшілері болды. Сомачандра крикет карьерасын Галледен Моратауаға көшіп келгенде бастады. Ол Моратаудағы Уэльс принці колледжінде оқығанда крикетпен айналысты. Де Силва 1966/67 жылы Цейлон құрамасы сапында дебют жасады және одан кейін 1980 жылдардың ортасына дейін Шри-Ланканың көптеген командаларында ойнады. Сондай-ақ, ол Цейлон мен Мадрас арасында бастама көтерген бірінші сыныпты крикет турнирі – М. Дж. Гопалан кубогінде де қатысты. Ол 1975 жылы ICC крикет әлем чемпионатының алғашқы турнирінде Шри-Ланканың бірінші құрамасының құрамында болды. Бір күндік матчтағы дебютін 7 маусымда 1975 жылғы әлем чемпионатында Вест-Индияға қарсы өткізді, бұл Шри-Ланканың алғашқы бір күндік матчы болды. 1975 жылғы әлем чемпионатында спин-боулдерлер арасында ең көп виккет алған ойыншы – төрт виккеттің иесі атанды, турнирдің басым бөлігінде сеймерлер көзге түскен болатын. Ол 1979 жылғы крикет әлем чемпионатында Шри-Ланка құрамасының құрамында болды. Де Силва 29 ұпайға 3 виккет алды, оның ішінде Дилип Венгсарка мен Мохиндер Амарнатх та болды. 1979 жылы Англияға жасаған туры аясында Оксфорд университетімен өткен матчта 4/13 және 8/46 көрсеткіштерді көрсетті. Шри-Ланкаға тестілік мәртебе берілген кезде де Силва 40 жасқа жуықтаған еді, бұл оның карьерасын қысқартты. Ол 39 жасында, 251 күнінде Англияға қарсы Шри-Ланканың алғашқы тестілік матчында дебют жасады және Шри-Ланка үшін ең қарт дебютші атанды. Оның алғашқы тестілік матчы оның жақсы жылдарынан тыс кезде болды және оның алғашқы тестілік викеті Дэвид Гоуэрге тиесілі болды. Дегенмен, ол 42 жасқа толғанға дейін Шри-Ланканың алғашқы 12 тестілік матчында ойнады. 1982 жылы наурыз айында Фейсалабадтағы Икбал стадионында өткен екінші тестіде 4/103 және 5/59 көрсеткіштерді көрсетті, ал матч Шри-Ланка жеңіске жақын тұрғанда тең аяқталды. Ол 39 жасында және 276 күнінде тестілік матчтың бір ойынында бес виккет алған ең жас шри-ланкалық боулер атанды. 1983 жылы екі тестілік матчта Шри-Ланка құрамасын қаптандап жүргізді, өйткені тұрақты қаптанда Дюлип Мендис Жаңа Зеландиядағы серияда жарақат алғандықтан қатыса алмады. Сондай-ақ, ол Жаңа Зеландияға қарсы тестілік серияда қаптандалық дебютін жасағанда (қосалқы қаптанда) 40 жасында және 266 күнінде Шри-Ланка үшін ең қарт халықаралық қаптанда атанды. Де Силва қаптанда екі жарты ғасырлық соғып, оның боулинг стиліне сәйкес келмейтін алаңдарда тығыз боулингпен үш виккет алды. Алайда, Жаңа Зеландия серияны 2:0 есебімен жеңді. Сондай-ақ, ол 40 жасында және 264 күнінде Жаңа Зеландияға қарсы Шри-Ланканың бір күндік матчында қаптанда болған ең қарт ойыншы атанды. Соңғы тестілік матчын 1984 жылы Лордс стадионында Англияға қарсы өткізді. Алайда, ол соңғы тестілік матчында өзін жарамсыз деп танытқан кезде, бұл оның үшін бақытсыз сапар болды. Оның білезік жарақатына қарамастан, команда басшылығы оның тәжірибесі мен виккет алу қабілетін ескере отырып, оны ойынға қатысуға ынталанды. Ол команда басшылығы тарапынан ауыр еңбек етіп, 45 оверлік марафондық боулинг жасады, тек 85 ұпай беріп, 16 мейден овермен екі маңызды виккет алды. Алайда, білезік жарақатының салдарынан ол дұрыс ұзындыққа тастай алмады. Сондай-ақ, ол 1985 жылы Австралияда өткен Крикет әлем чемпионатында да ойнады. Бұл Шри-Ланка құрамасы сапындағы оның соңғы халықаралық ойыны болды. Халықаралық крикеттен зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Мельбурнда шамамен бес жыл клубтық крикетпен айналысты, бастапқыда Northshore Geelong үшін, кейін Ringwood үшін ойнады. Ол 49 жасында барлық түрдегі крикеттен зейнеткерлікке шықты. Сондай-ақ, ол Шри-Ланка Крикеті мектептеріндегі крикетті дамыту жөніндегі офицер болып қызмет атқарды. 2009 жылы ол сол кездегі спорт министрі Гамини Локугемен Шри-Ланка Крикетінің уақытша төрағасы болып тағайындалды және 2012 жылға дейін үш жыл қызмет етті. Оның Шри-Ланка Крикетінің төрағасы болған кезінде Шри-Ланка құрамасы халықаралық деңгейде жақсы өнер көрсетті, Шри-Ланка 2011 жылғы ICC крикет әлем чемпионатының финалына және 2012 жылғы ICC T20 әлем чемпионатының финалына жетті. Оның кезінде Шри-Ланка командасы ICC тестілік рейтингісінде 3-орынға жетті.

De Silva was educated at Mahinda College, Galle and hails from a tiny village in Unawatuna. Somachandra's elder brothers D. H. de Silva and D. P. de Silva were also Ceylonese first class cricketers. Somachandra pursued his cricket career when he moved from Galle to Moratuwa when he was still a schoolboy. He took up the sport of cricket when he studied at the Prince of Wales' College, Moratuwa. De Silva made his debut for Ceylon in 1966 67 and played in most Sri Lankan teams thereafter until the mid 1980s. He also played in the M. J. Gopalan Trophy, a first class cricket tournament initiated between Ceylon and Madras. He was part of Sri Lanka's first World Cup team during the inaugural edition of the ICC Cricket World Cup in 1975. He made his ODI debut on 7 June at the 1975 World Cup against West Indies which was also Sri Lanka's first ever ODI appearance. He picked up the most number of wickets among spin bowlers during the 1975 World Cup with four scalps, in a tournament which was dominated by seamers. He was also part of Sri Lankan team in the 1979 cricket World Cup where Sri Lanka recorded their first top level international victory, beating India by 47 runs. de Silva took three wickets for 29, including Dilip Vengsarkar and Mohinder Amarnath, as India crashed to 191 all out. He took his best first class figures on the 1979 tour of England when he took 4 for 13 and 8 for 46 in the innings victory over Oxford University. When Sri Lanka was finally awarded Test status, de Silva was nearing his forties, which naturally shortened his career. He made his test debut against England in Sri Lanka's very first test match at the age of 39 years, 251 days and became the oldest ever test debutant for Sri Lanka. His test debut came at a time when he was way past his prime years and his first test wicket was David Gower. However, he played in Sri Lanka's first 12 Tests, before retiring at 42. He took his best figures in the second test against Pakistan at Iqbal Stadium, Faisalabad, in March 1982, when he had figures of 4 for 103 and 5 for 59 and the match was drawn with Sri Lanka close to victory. He became the first ever Sri Lankan bowler to take a test fifer and also became the oldest ever Sri Lankan bowler to take a fifer in an innings of a test match at the age of 39 years and 276 days. He captained the Sri Lankan cricket team for two Tests in 1983, as the regular captain, Duleep Mendis, missed the series in New Zealand due to injury. He also became the oldest ever international captain for Sri Lanka as he made his captaincy debut (stand in captain) in that test series against New Zealand at the age of 40 years and 266 days. de Silva made two half centuries as captain and took three wickets with tight bowling on pitches that did not suit his bowling style. However, New Zealand won the series 2–0. He also became the oldest player to captain Sri Lanka in an ODI at the age of 40 years and 264 days against New Zealand. He played his last test match against England at Lord's in 1984. However, it wasn't a happy outing for him in his last ever test match appearance as he declared himself unfit to play when he turned his ankle while warming up in the nets. Despite his ankle injury, the team management was keen and desperate to have in the playing XI given his experience and wicket taking abilities. He was somehow convinced by the team management to play in the test match whereas he toiled hard and bowled a marathon spell of 45 overs, conceding just 85 runs, taking two crucial wickets including 16 maiden overs. He was however was not able to land the deliveries to the right length properly due to the ankle injury. He also played at the 1985 World Championship of Cricket tournament which was held in Australia. It was his final international appearance playing for Sri Lanka. Following his retirement from international cricket, he later played club cricket in Melbourne for about five years initially with Northshore Geelong and later turned up for Ringwood. He announced his retirement from all forms of cricket at the age of 49. He also served as schools cricket development officer at the Sri Lanka Cricket. In 2009 he was appointed by the then sports minister Gamini Lokuge as the interim chairman of Sri Lanka Cricket and served in the position until 2012 for three years. During his tenure as chairman of Sri Lanka Cricket, Sri Lankan team performed well at international level whereas Sri Lanka reached the 2011 ICC Cricket World Cup final and 2012 ICC T20 World Cup final. Sri Lanka also reached number 3 position in ICC Men's Test Team Rankings under his tenure.

Даулар

Шри-Ланка крикет басқармасының төрағасы болған кезінде Палекеле және Хамбантотадағы халықаралық крикет стадиондарының құрылысына қатысты күмәндер туды. 2009 жылы ол Махинда Раджапакса атындағы халықаралық крикет стадионының құрылысына саяси араласу жасады деген айыптамаға ұшырады, бірақ ол бұл айыптамаларды жоққа шығарды. 2011 жылы сол кездегі спорт министрі Махинаннанда Алутгамаге Шри-Ланка крикетінің (SLC) ішіндегі сыбайлас жемқорлық туралы айыптамалар мен 2011 жылғы Крикет әлем чемпионатының өткізілуіне бөлінген бюджеттен артық қаражатты инфрақұрылымдық нысандарға жұмсады деген күдіктерге байланысты отставкаға кетуін сұрады.