Джеймс Норрис: Канада-Америка бизнесмені және хоккей шебері

Кіріспе

Американдық спорт бизнесмені, осы атқа ие бейсболшы

Джеймс Э. Норрис (10 желтоқсан 1879 – 4 желтоқсан 1952) – канадалық-американдық бизнесмен, астық және мал өнімдері саласындағы компанияларды басқарған және Ұлттық хоккей лигасының «Детройт Ред Уингс» командасының иесі. Ол сонымен қатар «Чикаго Блэк Хоукс» және «Нью-Йорк Рейнджерс» командаларында да маңызды үлеске ие болды. Оны көбінесе Джеймс Норрис аға деп атайды, оның ұлы Джеймс Д. Норристен ерекшелеу үшін. Норрис, оның ұлдары Джеймс және Брюс Норрис сияқты, Хоккей даңқы залының мүшесі.

Ерте өмір және мансап

Норрис Канаданың Квебек провинциясының Монреаль қаласында Джеймс Сильвестр Норрис (1849–1914) және Элеонора Воудтың ұлы ретінде дүниеге келді. Джеймс Сильвестр Норрис «Норрис және Каррутерс» астық саудасы компаниясымен айналысқан. Норрис Монреальде тұрды, онда компания кеңсесі мен қоймасы болды, ал Каррутерс Торонтода тұрды, онда ол Сауда кеңесі ғимаратында үй-жай жалға алды. Оның әжесі мен атасы – капитан Джеймс Норрис (1820–1891) және Софриния Нилон. Онтарио штатының Сент-Катаринес қаласындағы Норрис алаңы капитан Джеймс Норристің құрметіне аталған, ол теңіз капитаны, кәсіпкер, Сент-Катаринес қаласының мэрі және парламент мүшесі болған. Оның үшінші буын ата-анасы – Джеймс Норрис (1793–1839) және Нэнси Энн Блэк. Олар 1834 жыл шамасында Шотландиядан шығып, отбасымен бірге Үстігі Канаданың Пил аймағындағы Каледон-Ист ауылына қоныстанды. Оның туысы Питер Блэр Норрис, Онтарионың Белфонтейн қаласындағы атасы Питер Блэрдің құрметіне аталған. Оның туысы капитан Чарльз Х. Норрис Жаңа Шотландияның Мэйтленд қаласына қоныстанды және 1852 жылға қарай Норис және Сандерсон компаниясына ие болды, ол Жаңа Шотландияның Шубенакади өзеніндегі ірі кеме жасаушы және әлемдегі ең ірі желкенді флоттардың бірі болды. Джеймс Норрис Онтарионың Веллингтон Солтүстік округі парламентінің депутаты доктор Джон Нокс Блэрмен (1873–1950) туыс емес еді. Ол жастық шағында хоккей, сквош және теннис ойнаған дамыған спортшы болған. Ол Макгилл университетінде қорғаушы (нүкте) ретінде ойнады, 1897 жылы Монреаль хоккей клубымен аралық чемпионатты жеңіп алды, ал кейіннен 1898 жылы Монреаль хоккей клубының ересектер командасы үшін үш ойында ойнады. Норрис отбасы 19 ғасырда елеулі байлық жинады, олар диірмендерге, кемелер флотына және бірнеше жер учаскелеріне ие болды. Оның әкесі Норрис 18 жасында «Норрис Грэйн Инк.» компаниясын Чикагоға көшірді. Норрис та Чикагоға көшіп, 1908 жылы 28 жасында «Норрис Грэйн» компаниясының президенті болды. 1900 жылдардың басында ол Чикагода Кенвуд Кантри Клуб және Чикаго Уондерерс командаларымен хоккей ойнады. Бизнесте ол 1910 жылдары астық элеваторларын сатып ала бастады және 1930 жылдары әлемдегі ең ірі қолма-қол астық сатып алушысы болды. Ол сондай-ақ АҚШ-тағы ең ірі мал фермаларының үшін басқарған «Норрис Кэттл Компани» компаниясын басқарды. 1940 жылы оның таза табысы 200 миллион доллардан асып кеткені айтылды. Норрис 1919 жылы АҚШ азаматы болды.

Norris was born in Montreal, Quebec, Canada, the son of James Sylvester Norris (1849–1914) and Eleanor Waud. James Sylvester Norris was involved in a grain trading company, Norris and Carruthers. Norris lived in Montreal where the company owned an office and a warehouse, and Carruthers lived in Toronto, where it rented premises in the Board of Trade Building. His grandparents were Captain James Norris (1820–1891) and Sophrinia Neelon. Norris Place in St. Catharines, Ontario, is named after Captain James Norris, who was a sea captain, businessman, mayor of St Catharines and member of Parliament. His great grand parents were James Norris (1793–1839) and Nancy Ann Black. They left Scotland and settled in Caledon East, Peel, Upper Canada, with their family about the year 1834. His first cousin once removed was Peter Blair Norris, named after his grandfather Peter Blair, of Belfountain, Ontario. His first cousin Captain Charles H. Norris settled in Maitland, Nova Scotia, and by 1852 owned Norris & Sanderson, a large shipbuilder on Nova Scotia's Shubenacadie River and one of the world's largest sailing fleets. James Norris was not directly related by blood to Dr. John Knox Blair (1873–1950), a Member of Parliament for the Wellington North Riding, Ontario. He was an accomplished athlete in his youth, playing hockey, squash and tennis. He was a defenceman (point) at McGill University, won the 1897 intermediate championship with the Montreal Hockey Club, and later played in three games in 1898 for the Montreal Hockey Club senior team. Norris' family had amassed substantial wealth in the 19th century, owning mills and a fleet of ships, along with several tracts of land. His father moved Norris Grain Inc. to Chicago when Norris was 18 years old. Norris also moved to Chicago and became president of Norris Grain at the age of 28 in 1908. In the early 1900s he also played hockey in Chicago with the Kenwood Country Club and Chicago Wanderers teams. In business he began buying grain elevators in the 1910s and was the largest cash grain buyer in the world in the 1930s. He also ran Norris Cattle Company, which operated three of the largest cattle ranches in the United States. His net worth was said to be over $200 million by 1940. Norris became a US citizen in 1919.

Ұлттық хоккей лигасы

НХЛ 1926 жылы Чикаго қаласына команда орналастыратынын жариялағанда, Норрис командаға үсыныс жасады, бірақ Фредерик Маклафлинге ұтылып қалды. Ол 1929 жылғы наурыз айында ашылған Чикаго стадионының қаржылық демеушілерінің бірі болды. Сол кезде Норрис пен стадион президенті Пэдди Хармон Франк Патрикпен Чикагоға тағы бір хоккей командасын әкелу мүмкіндігін талқылады, бірақ НХЛ ережелері бойынша мұндай қадам Маклафлиннің келісімінсіз мүмкін емес еді, ал ол келісім бермеді. Маклафлин Хармон мен Норриспен стадиондағы мұзға уақыт бөлу мәселесін келісуде қиындықтарға тап болды. 1931 жылы Детройт Фальконс және олардың аренасы – Детройт Олимпиадасы қарыздарға батып, кредиторлар комитеті басқаруына берілді. 1932 жылдың жазында команданың Норриске сатылуы мүмкін деген ақпарат тарады. 1932 жылдың күзінде НХЛ Норристің команданы қарызкорлардан сатып алу туралы өтінімін ресми түрде мақұлдады. Ол команданың атын Детройт Ред Уингс деп өзгертті. Норрис сондай-ақ команданың қазіргі логотипін жасады: дөңгелектен шығып тұрған қанат. Бұл логотип бұрынғы Монреаль хоккей клубының логотипінен (команданы «Қанатты дөңгелектер» деп атаған) бейімделді және автомобиль өнеркәсібімен жақсы қарым-қатынас орнату мақсатында жасалды. Норрис бұрынғы жылдардан қалған қарызды тез арада өтеді және Ред Уингс командасына НХЛ-дегі ең күшті командалардың бірі болуы үшін қажетті қаржылық қолдауды көрсетті. Норристің басшылығымен «Қызыл қанаттар» бес рет Стэнли кубогын жеңіп алды. Жүрек ауруына байланысты ол Ред Уингс командасының ойындарын сирек тамашалады. Дегенмен, бас жаттықтырушы және бас менеджер Джек Адамс әр ойыннан кейін Нориске ауысып киінетін бөлмеден қоңырау шалып хабар берді. 1944 жылы Фредерик Маклафлин қайтыс болғанда, Норрис ұзақ жылдар бойы «Блэк Хоукс» президенті болған Билл Тобинге команданы Маклафлиннің мұрагерлерінен сатып алу үшін синдикат құруға көмектесті. Бірақ, шешімді Норрис қабылдағаны баршаға мәлім болды. Ол 1936 жылы Чикаго стадионын сатып алып, «Блэк Хоукс» командасының иесіне айналды. Одан бұрын, онжылдықтың басында ол Мэдисон Сквер Гарден акцияларының жеткілікті бөлігін сатып алып, ең ірі акционері атанды. Көпшілік бақылауды сатып алмағанымен (НХЛ конституциясы бұған тыйым салды), ол директорлар кеңесінен жеткілікті қолдау алып, Нью-Йорк Рейнджерлер командасын да тиімді басқарды. 1930 жылдары Бостон Брюинс командасына берген қарыздары арқасында Норрис осы франшизаға да ықпал етуге мүмкіндік алды. Осылайша Норрис лиганың төрт американдық командасының барлығына тікелей басшылық етті немесе оларға маңызды ықпал көрсетті.

When the NHL announced in 1926 that it would place a team in Chicago, Norris made a bid for the team, but lost to Frederic McLaughlin. Norris was one of the financial backers of the Chicago Stadium, which opened in March 1929. At that time, Norris and Stadium president Paddy Harmon had discussions with Frank Patrick about bringing another hockey team to Chicago, but under NHL rules, that would only be possible with McLaughlin's approval, which he would not give. McLaughlin found negotiations with Harmon and Norris for ice time at the Stadium to be difficult,

In 1931, the Detroit Falcons and their arena, the Detroit Olympia, had been placed into receivership and were being managed by a creditors' committee. By the summer of 1932, it was being reported that the team might be sold to Norris. In the fall of 1932, the NHL formally approved Norris' bid to acquire the team from the receiver. He changed the team's name to the Detroit Red Wings. Norris also designed the team's current logo: a wing protruding from a wheel. The logo was adapted from the old Montreal Hockey Club logo (the team had been nicknamed the "Winged Wheelers") and was intended to curry favour with the automobile companies. Norris quickly cleared away the debt left over from past years and gave the Red Wings the financial backing they needed to become one of the most powerful teams in the NHL. Under Norris' watch, the Red Wings won five Stanley Cups. He rarely saw his Red Wings play due to a heart condition. However, coach and general manager Jack Adams always called Norris after each game from the locker room. When Frederic McLaughlin died in 1944, Norris helped longtime Black Hawks president Bill Tobin put together a syndicate that bought the team from the McLaughlin estate. It was generally understood, however, that Norris called the shots. He had bought Chicago Stadium in 1936, thus making him the Black Hawks' landlord. Earlier in the decade, he had bought enough stock in Madison Square Garden to become its largest stockholder, and while he did not buy majority control (he was forbidden from doing so by the NHL constitution), he had enough support from the board that he effectively controlled the New York Rangers as well. Norris's loans to the Boston Bruins during the 1930s gave him clout over that franchise as a creditor as well. Norris thus had outright control or significant influence over all four of the league's American teams.

Өлім және мұра

Норрис 1952 жылғы 4 желтоқсанда Чикагода қайтыс болды және Нью-Йорктегі Мэтитукта жерленді. Ол қайтыс болғаннан кейін, ол қаржылаған Upper Lakes Shipping компаниясы Ұлы көлдердегі жүк тасымалдаушы кемеге оның атын берді. Кеме 2012–2013 жылдары құрастырылып жойылғанға дейін пайдалануда болды. 1958 жылы ол Хоккей даңқы залына енгізілді. 1954 жылы алғаш рет табысталған және НХЛ-дегі үздік қорғаушыға берілетін Джеймс Норрис мемориалдық кубогы оның құрметіне аталды. 1974 жылдан 1993 жылға дейін болған лиганың бұрынғы Норрис дивизионы да оның атымен аталады. Халықаралық хоккей лигасында үздік қақпашыға берілетін Джеймс Норрис мемориалдық кубогы да болған.

Марапаттар

Стэнли кубогының чемпионы – президенттік лауазымда 1936, 1937, 1943, 1950, 1952 жылдары «Детройт Ред Уингс» командасымен.