Кіріспе

Арнольд Абнер Ньюман (1918–2006 жж.) – американдық фотограф, суретшілер мен саясаткерлердің "ортасымен түсірілген портреттерімен" (environmental portraits) әйгілі болды. Ол мұқият құрастырылған абстрактілі натюрморттарымен де танымал еді. 2006 жылы ол Халықаралық Фотография сарайы мен мұражайының құрметті мүшесі атанды.

Ерте өмір және білім

Ньюман 1918 жылдың 3 наурызында Манхэттенде еврей отбасында дүниеге келді. Ол Атлантик-Ситиде, Нью-Джерси штатында өсті, кейін Флорида штатының Майами-Бич қаласына көшіп барды. Оның ата-анасы Атлантик-Сити мен Майами-Бич қалаларында қонақүйлерге иелік етті, қыстарын Флоридада, ал жаздарын Нью-Джерсиде өткізді. Ол Атлантик-Сити орта мектебінде оқып, Майами-Бич аяқтау мектебін бітірді. 1936 жылы Майами университетінде сурет салу және кескін салуды оқыды. Екі жылдан кейін оқуды жалғастыруға қаржысы жетпегендіктен, ол Филадельфияға көшіп студияда жұмыс істеді, 1938 жылы 49 центтік портреттер жасады.

Мансап

1942 жылы Ньюман Флорида штатының Вест-Палм-Бич қаласындағы портрет студиясын басқару үшін Флоридаға оралды. Үш жыл өткен соң, ол Майами-Бичте жеке кәсібін ашты. 1946 жылы Ньюман Нью-Йорк қаласына көшіп, «Арнольд Ньюман студиясын» ашты және «Fortune», «Life» және «Newsweek» журналдары үшін тәуелсіз фотограф ретінде жұмыс істеді. Ньюман ешқашан мүше болмаса да, 1940 жылдары «Фотолига» клубына жиі баратын. Ол Марлен Дитрих, Джон Ф. Кеннеди, Гарри С. Труман, Пит Мондриан, Пабло Пикассо, Артур Миллер, Мэрилин Монро, Рональд Рейган, Микки Мантл және Одри Хепберн сияқты танымал тұлғаларды суретке түсірді. Дегенмен, ол суреттегі адам таныс немесе ұмытылған болса да, фотосуреттің өзі көрерменді қызықтырып, әсер етуі керек деп санады. Ньюман көбінесе адамның өмірі мен қызметін көрсететін, мұқият таңдалған және жарықтандырылған ортаны пайдаланатын «ортадағы портрет» жанрын қалыптастырған және тұрақты қолданған фотограф деп есептеледі. Мысалы, оның Игорь Стравинскийдің портретінде композитордың музыкалық құрылымын бейнелейтін алып музыкалық нота ретінде оның роялінің қақпағы бейнеленген. Ньюман әдетте суреттегі адамдарды оларға таныс ортада, олардың кәсібі мен мінезін көрсететін элементтермен суретке түсіретін. Мысалы, музыкантты жазу студиясында немесе сахнада, сенатор немесе басқа да саясаткерді кеңсесінде немесе маңызды ғимаратта суретке түсіруі мүмкін. Ол үлкен форматты камера мен штативті пайдаланып, көріністің әрбір бөлшегін мұқият жазуға тырысты. «Мен тек фонға бірнеше зат қосып сурет түсіргім келмеді», - деді Ньюман «American Photo» журналына берген сұхбатында. «Айналадағы орта суреттің композициясын және адамды түсінуді толықтыруы керек. Суреттегі адам кім болса да, сурет қызықты болуы керек. Атақты адамның суретін салудың өзі ештеңе білдірмейді». Ньюманның ең танымал суреттері ақ-қара түсті, бірақ ол көбінесе түрлі түстерде сурет түсіретін. 1946 жылы рояльдің алдында отырған Стравинскийдің ақ-қара суреті оның ең танымал суретіне айналды, тіпті оны тапсырыс берген «Harper’s Bazaar» журналы қабылдамады. Ол камераға ұялмаған атақты фотограф Анри Картье-Брессонның портретін түсіруге рұқсат алған аз фотографтардың бірі болды. Ньюманның ең танымал түрлі түсті суреттерінің бірі – 1963 жылы Крупп зауыттарының бірінде түсірілген бұрынғы нацистік өнеркәсіпші және қару-жарақ министрі Альфред Крупптың керемет портреті. Ньюман көп жылдар бойы Купер Одағында фотосуретке үйретті. 19 желтоқсан 2005 жылы Ньюман «Saturday Night Live» сахнасындағы NBC студиясында режиссер Джеймс Берроуздың соңғы ресми портретін түсірді. Бұл сессия Ньюман үшін ерекше болды, өйткені ол Берроуздың әкесі Эб Берроузды бірнеше рет суретке түсірген.

Өлім

Ньюман Нью-Йорк қаласындағы Синай медициналық орталығында инсульттан кейін жазылып жатқанда, 2006 жылдың 6 маусымында қайтыс болды.