Ніл Джеймс Купер: Футболшы және жаттықтырушының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Шотланд футболшысы және бапкері (1963–2018)

Нейл Джеймс Купер (24 қараша 1963 – 28 мамыр 2018) – шотланд футболшысы және жаттықтырушысы. Ол 1980-ші және 1990-шы жылдары жартылай қорғаушы ретінде ойнады, ең ірі жетістіктері Алекс Фергюсон басқарған «Абердин» командасымен болды, содан кейін «Астон Вилла», «Рейнджерс», «Ридинг», «Данфермлин Атлетик» және «Росс Каунти» клубтарында доп тепті. Купер кейін жаттықтырушылыққа көшті және Англияда «Хартлпул Юнайтед» (екі рет) және «Гиллингем» клубтарымен, ал Шотландияда «Росс Каунти» және «Питерхед» командаларымен менеджер болып жұмыс істеді.

Ойын мансабы

Үндістанның Дарджилинг қаласында туған Купер Абердиндегі Эйрхолл бастауыш мектебінде және Хейзлхед академиясында оқыды, ал кәсіби карьерасын «Абердин» командасымен бастады – ол бала кезінен осы команданы жақтайтын. 1981–82 маусымының басынан-ақ негізгі құрамдағы ойыншы болған ол бес маусым бойы «Донс» командасының орта алаңында жарқын өнер көрсетті. Осы жылдары ол екі Премьер-дивизион чемпионатын, төрт Шотландия кубогын, бір Лига кубогын, 1983 жылғы Еуропа кубок иелері кубогын және Алекс Фергюсон басқаруымен Еуропа Суперкубогын жеңіп алды. 1986 жылғы жазда ол «Астон Вилла» клубына өтті. 1991 жылы Купер «Рединг» клубымен келісімшарт жасасты, онда ол бұрынғы «Абердин» әріптесі Марк МакГимен қайта қауышты. «Рединг» сапында қысқа ғана уақыт ішінде жеті лига матчында ойнағаннан кейін Купер «Данфермлин Атлетик» клубына ауысты.

Росс округі

1996 жылы Купер «Росс Каунти» клубының басқаруына көшті. «Хартлпул» сапындағы алғашқы ойынында «Питерборо Юнайтед» клубын 4:3 есебімен жеңіп, тарихи оқиға жасады – төрт жаңа ойыншының төртеуі де гол соқты. Купер бұл ойынды: «Мен қатысқан ең эмоционалды футбол ойындарының бірі» деп сипаттады, себебі оның жаңа командасы 1:3 есебімен ұтылып бара жатқанда жеңіске жетті. Бұл қарқын «Хартлпул» клубын алға итерді, сонымен қатар Купердің харизмасы мен жанындағы құштарлығы да сезілді. Жаңа трансфер Марко Габбиадини зейнетке шығуға мәжбүр болғанға дейін көзге түсті. Тағы бір жаңа шабуылшы Пол Робинсон «Виктория Парк» стадионында «Гримсби Таун» клубын 8:1 есебімен ұтқан жұма күнгі ойында хет-трик жасады. Ойыннан кейін Купер отбасымен бірге Абердинге қайтып оралды. Купердің жанындағы әрекеттері «Хартлпул» жанкүйерлерінің сүйіктісіне айналдырды және сол маусымда команданы екінші дивизиондағы ең жоғары көрсеткішке – алтыншы орынға жеткізді. Сондай-ақ, олар «Сандерленд» стадионына 10 000-нан астам жанкүйерді алып келді, бұл «Сандерленд» стадионындағы ең көп көрермендік рекордты орнатты. «Хартлпул» маусымның соңғы турында «Суиндон Таун» клубымен 1:1 есебімен тең түсіп, плей-оффқа қатысу құқығын алды. Екі командаға да плей-оффқа өту үшін бір ұпай жеткілікті болды, ал «Хартлпул» «Бристоль Сити» клубымен күш сынасты. «Хартлпул» өз алаңында 1:1 есебімен тең түсті, бірақ екінші ойында 2:1 есебімен жеңіліп, Антони Суини «Хартлпул» клубын алға шығарғаннан кейін екі гол жіберді. Келесі маусымда «Хартлпул» тағы да алтыншы орынды иеленді. Купердің командасы жыл басында 12 ойынды жеңіліссіз аяқтады, Адам Бойд пен Джоэл Портер шабуылда тоқтаусыз болды. Бірақ «Пулз» 12 ойынның тек 3-інде ғана жеңіске жетті, соның ішінде «Рексем» клубына өз алаңында 4:6 есебімен ұтылып қалды. «Уолсолл» клубына өз алаңында жеңілгеннен кейін Купер лигадағы бір ойын қалғанда қызметінен босатылды. Ходкрофт кейіннен менеджердің Абердиндегі отбасы мен балаларымен жеке мәселелерге тап болғанын айтты. Купердің ассистенті Мартин Скотт уақытша команданы басқарды, ал Купердің ойыншылары плей-офф финалына өтті, қосымша уақыттан кейін «Шеффилд Уэнсдей» клубына 4:2 есебімен жеңіліп қалды.

In 1996, Cooper moved into management with Ross County. His first game in charge of Hartlepool was a memorable 4–3 opening day of the season win at Peterborough United – with four new signings all getting on the scoresheet, creating history in the process. Cooper described it as "One of the most emotional games of football I've ever been involved in" after his new side came back from 3–1 down to win. That momentum carried Hartlepool forward, coupled with Cooper's charisma and touchline passion. New signing Marco Gabbiadini made an impact before he was forced to retire. Another new striking recruit Paul Robinson scored a hat trick in a Friday night 8–1 thumping of Grimsby Town at Victoria Park. Cooper then drove back home to Aberdeen to be with his family after the game. Cooper's touchline manner meant he was an instant hit with the Hartlepool crowd and that season he led the team to their highest ever league finish – sixth in Division Two. They also took over 10,000 fans to the Stadium of Light – the biggest away attendance at Sunderland's ground – for an FA Cup third round tie. Hartlepool secured a play off spot after a 1–1 draw at Swindon Town on the final day. Both teams only needed a point to make the play offs and Hartlepool took on Bristol City. Hartlepool drew 1–1 at home, before losing 2–1 in the second leg, conceding two late goals after Antony Sweeney had headed Hartlepool in front. The next season, Hartlepool again finished sixth. Cooper's side embarked on a 12 game unbeaten run at the turn of the year with Adam Boyd and Joel Porter irresistible up front. But Pools won only 3 of 12 games, including a 4–6 home loss to Wrexham. And after a home defeat by Walsall, Cooper was controversially removed from his post, with just one league game to go. Hodcroft later said that the manager was struggling on a number of personal fronts with his family and children back in Aberdeen. Cooper's assistant Martin Scott took temporary command and Cooper's players made the play off final, losing 4–2 to Sheffield Wednesday after extra time.

Гиллингхам

Хартлпулден кеткеннен кейін үш апта өткен соң, ол Гиллингем клубының басшылығына өтті.

Питерхед

2006 жылдың қазан айында Купер шотландиялық футболға оралып, екінші дивизиондағы «Питерхед» клубымен бірінші команданың жаттықтырушысы болып жұмыс істеді, Стив Патерсонның басшылығымен. 2008 жылдың басында Патерсон «Питерхед» клубын тастап кеткеннен кейін Купер бас жаттықтырушы болып тағайындалды. 2008 жылы «Питерхед» Шотландия бірінші дивизионына өту үшін өткізілетін плей-оффқа түсе алмай, 5-орынды иеленді, бірақ ол «Blue Toon» командасын келесі маусымда 4-орынға жеткізіп, «Эйрдри Юнайтед» клубымен плей-оффқа қатысты. Бірақ, «Питерхед» келесі маусымда қиындыққа тап болды және Купер 2011 жылдың наурызында клуб екінші дивизион кестесінде соңғы орында тұрғанда қызметтен кетті. Нейлдің бас жаттықтырушы ретіндегі үшінші ойынында «Пулз» командасы «Рочдейл» клубын 2:0 есебімен жеңіп, үйдегі нашар нәтижелерін тоқтатты. Купер «Хартлпул» клубының бірінші құрамына көптеген дарынды жас ойыншыларды шақырды, клуб академиясынан жеті жасөспірім тұңғыш рет алаңға шықты, оның ішінде Люк Джеймс. Лига чемпионы «Чарльтон Атлетик» клубына соңғы турда 3:2 есебімен жеңілгеннен кейін, ол команданы 2011–12 маусымында 13-орынға жеткізді, бұл «The Vic» стадионында соңғы рет бас жаттықтырушы болғаннан бергі ең жоғары көрсеткіш. 2012–13 маусымының басында нашар формада болғандықтан және команда ішіндегі жағдайдың нашарлауын тоқтата алмағандықтан, Купер қазан айының соңында «Бери» клубынан жеңілгеннен кейін «Хартлпул» клубының бас жаттықтырушы лауазымынан кетті. «Хартлпул» жанкүйерлері оны әрқашан үлкен құрметпен еске алады.

Росс округі

2012 жылдың 23 қарашасында Купер Дерек Адамспен бірге, қазір Шотландия Премьер-лигасында ойнайтын «Росс Каунти» клубының бас жаттықтырушысының көмекшісі болып тағайындалды. Купер 2013–2014 маусымы аяқталған соң «Росс Каунти» клубын тастап кетті.

Жеке өмір

2017 жылдың қарашасында Купер Абердиннің Даңқ залына енгізілген төрт адамның бірі болды. Оның ұлы Алекс 2007 жылдың желтоқсанында «Росс Каунтиден» 100 мың фунт стерлингке ауысқаннан кейін «Ливерпульдің» жастар академиясында ойнады. Алекс 2006 жылдың жазында Швейцарияда «Челси» клубының жаттығу лагерінде болды, және Жозе Моуринью оның өркендеуін бақылап отырған деген хабар бар. Ол 2011 жылы «Ливерпульден» босатылып, содан бері бірнеше клубтарда, көбінесе Шотландияда, негізгі құрамда ойнады.

Өлім

2018 жылдың 28 мамырында Купердің Абердиндегі тұз үйлердің баспалдағында есінен танып құлап қалған күйінде табылғаны хабарланды. 2018 жылдың 8 маусымында Абердиннің «Питодри» стадионында Купердің өмірін еске алу және мерекелеу іс-шарасы өтті. Кешке Нил Купердің отбасы, бұрынғы командаластары мен жанкүйерлер қатысты, оған 4000-нан астам адам келді. Маусым айында оның бұрынғы клубы «Хартлпул Юнайтед» оның құрметіне бір трибунаға жаңа ат қоятынын жариялады. «Нейл Купер» трибунасы, бұрын «Милл Хаус» трибунасы деп аталған, шілде айында «Сандерленд» командасына қарсы маусым алдындағы ойында ресми түрде ашылды.