Кіріспе

Газдың молярлық ағыны

Стандартты текше фут/минут (SCFM) – газдың молярлық ағыны, ол «стандартталған» температура мен қысымдағы көлемдік ағым ретінде беріледі, осылайша газдың құрамы мен нақты ағын жағдайларына қарамастан, газдың белгілі бір моль санына сәйкес келеді. Ол газдың массалық ағын жылдамдығымен газдың молекулалық салмағына ғана байланысты болатын көбейту тұрақтысы арқылы байланысты. Температура мен қысымның әртүрлі стандартты жағдайлары бар, сондықтан нақты стандартты мәнді таңдағанда сақтық тану керек. Әлем бойынша қысымның «стандартты» жағдайы әртүрлі түрде 101,325 паскаль (атмосфералық қысым), 1,0 бар (яғни 100 000 паскаль), 14,73 псиа немесе 14,696 псиа абсолюттік қысымы ретінде анықталады, ал «стандартты» температура әртүрлі түрде 68 °F, 60 °F, 0 °C, 15 °C, 20 °C немесе 25 °C ретінде анықталады. Салыстырмалы ылғалдылық (мысалы, 36% немесе 0%) кейбір стандартты жағдайлардың анықтамаларына да кіреді. Еуропада стандартты температура көбінесе 0 °C деп анықталады, бірақ әрқашан солай бола бермейді. АҚШ-та EPA көлем және көлемдік ағын үшін стандартты жағдайларды 293 K (68 °F) температурасы және 101,3 килопаскаль (29,92 дюйм сын. бағ.) қысымы ретінде анықтайды, бірақ әртүрлі салалық қолданушылар 60 °F-тан 78 °F-қа дейінгі анықтамаларды қолдануы мүмкін. Стандартты температураның өзгеруі бірдей массалық ағын жылдамдығы үшін елеулі көлемдік өзгеріске алып келуі мүмкін. Мысалы, 1 атмосфералық абсолюттік қысымдағы 1000 кг/сағ ауаның массалық ағыны 455 SCFM, бірақ егер ол жағдай 481 SCFM ретінде анықталса. Анықтаманың өзгеруі және одан туындайтын түсініксіздік салдарынан, «стандартты» ағын мәнін хабарлағанда қолданылған стандартты жағдайларды көрсету – ең жақсы инженерлік тәжірибе. СИ метрикалық бірлік жүйесін қолданатын елдерде «нормалды текше метр» (Nm3) термині кейбір нормаланған немесе стандартты жағдайда газ көлемін көрсету үшін жиі қолданылады. Жоғарыда айтылғандай, жалпыға қабылданған нормаланған немесе стандартты жағдайлар жиынтығы жоқ. Бірлік Қысым Температура Моль Nm³ 1,01325 бар a 0 °C 0,0446158 кмол Sm³ 1,01325 бар a 15 °C 0,0422937 кмол SCF 14,696 пси a 60 °F 0,002641 lbmol

Минутына текше фут

Минутына текше фут (КФМ) – осы термин көбінесе шатастырады, себебі оның барлық жағдайларға қолданылатын жалғыз анықтамасы жоқ. Газдар қысымға берік, яғни газдың массасы туралы сөз болғанда, минутына текше фут көрсеткішін басқа көрсеткішпен міндетті түрде салыстыруға болмайды. Мәселені одан әрі ушықтыру үшін, центрифугалық желдеткіш – тұрақты КФМ немесе тұрақты көлемді құрылғы болып табылады. Яғни, желдеткіштің жылдамдығы тұрақты болса, центрифугалық желдеткіш ауаның тұрақты көлемін қадағалайды. Бірақ бұл ауаның тұрақты массасын қадағалаумен тең емес. Демек, желдеткіш басқа ауа тығыздығында да бірдей көлемді, бірақ массаны емес, қадағалайды. Бұл жүйедегі ауа жылдамдығының бірдей болатынын білдіреді, тіпті желдеткіш арқылы өтетін массалық ағын жылдамдығы басқаша болса да.