Полезине – Италияның солтүстік-шығысындағы тарихи аймақ, Ровиго провинциясы. Адриат теңізі мен По және Адидже өзендері арасында орналасқан, су ресурстарына бай.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Полезин (poˈleːzine) – Италияның солтүстік-шығысындағы географиялық және тарихи аймақ, оның шекаралары ғасырлар бойы өзгеріп келген. Бір кезде Ровиго Полезині деп те аталып келген. Бүгінде саяси географиялық тұрғыдан қарағанда ол Ровиго провинциясына толық сәйкес келеді. Ал физикалық географиялық тұрғыдан – Адидже және По өзендерінің төменгі ағысы арасында орналасқан, ұзындығы шамамен 100 км, ені 18 км болатын жер суы. Шығысынан Адриатика теңізімен шектеледі, ал батыс шекарасы нақты белгіленбеген.
Polesine (poˈleːzine; ; ) is a geographic and historic area in the north east of Italy whose limits varied through centuries; it had also been known as Polesine of Rovigo for some time. Nowadays it corresponds with the province of Rovigo in the viewpoint of political geography. In the viewpoint of physical geography it is a strip of land about 100 km long and 18 km wide located between the lower courses of the Adige and the Po rivers, limited to the east by the Adriatic Sea and leaving the western limit undefined.
География
Полесиннің шығыс бөлігі По өзенінің дельтасына сәйкес келеді және детриттік шөгінділер құбылысының салдарынан шығысқа қарай үнемі кеңейіп келеді. По және Адидже өзендері Италиядағы су ағыны бойынша бірінші және үшінші ірі өзендер болып табылады, ал тағы бір өзен осы екі негізгі өзеннің арасымен Полесин арқылы ағады: Canal Bianco; бұл Италияның тұщы суының көп бөлігі Полесин арқылы теңізге құйып отырады дегенді білдіреді. Осы үлкен су көлеміне байланысты, суды тоқтату үшін көптеген каналдар бар. Ең ірі қаласы – Ровиго (51 000 тұрғын), одан кейін Адрия (20 000 адам). Басқа маңызды орталықтар – Порто Виро, Лендинара, Порто Толле, Бадия Полезине, Оккьобелло және Тальио ди По. Маңызды ауыл шаруашылығы орталықтары – Аркуа Полезине, Лорео, Полеселла және Лусия.
The eastern portion of Polesine corresponds to the delta of the Po, and it is constantly expanding eastward because of the detritus sediment phenomenon. The Po and the Adige are the first and the third biggest rivers of Italy as for rate of flow, yet another river flows across Polesine between these two main rivers: the Canal Bianco; this means that by far most of the fresh water of Italy flows into the sea through Polesine. Due to this large amount of water it has to deal with, it has many canals for drainage. The biggest city is Rovigo (51,000 inhabitants), followed by Adria (20,000 people). Other important centres are Porto Viro, Lendinara, Porto Tolle, Badia Polesine, Occhiobello and Taglio di Po. Important agricultural centres are Arquà Polesine, Loreo, Polesella and Lusia.
Этимология
Полесин – ортағасырлық латын тілінен келген pollicĭnum немесе policĭnum сөзі, «батпақ» немесе «сулы жер» мағынасын береді. Бұл жерде б.з.д. 101 жылы болған Раудин жазығындағы шайқас өткен болуы мүмкін деп есептеледі.
Polesine is a Venetian term from Medieval Latin pollicĭnum or policĭnum, meaning "swamp" or "wetland"; think that the battle of the Raudine Plain of 101 BC could have been fought in this area.
Ортағасырлық және қазіргі заманғы тарих
Рим құлағаннан кейін және бүкіл Венетоның гидрографиясындағы апаттардан соң, дәстүрлі түрде 589 жылы Куккадағы бұзу деп аталатын оқиғадан кейін, Адрия және оның порты маңыздылығын жоғалтты. Осы уақытта Ровиго 10-шы ғасырда негізделді және нығайтылды, ал 12-шы ғасырда қала қабырғасымен қамтамасыз етілді; ол аймақтың жаңа орталығына айналды. 1152 жылы тағы бір апат Полесине гидрографиясын өзгертті: Фикаролода Поның жағалауында жарылыс болды және жаңа негізгі арна Адигеге әлдеқайда жақын ағып кетті. Бүкіл аймақтың билеушілері (Поның жаңа дельтасынан басқа) Эсте болды; бұл аймақ бұрын Гавело графтығы деп аталды, бірақ апаттан екі ғасыр өткен соң және Гавело аббаттығының құлдырауына байланысты Ровиго графтығы деп аталmaya бастады. 1484 жылы Феррара соғысы аяқталғаннан кейін Венеция Республикасы Тартаро Канальбьянко каналының солтүстігіндегі аумақты иеленді, Эсте оны өзендер арасындағы арал сипатымен байланыстырып "Ровиго полисині" деп атады. "Ровиго полисині" деп аталатын басқа да жерлер, соның ішінде Адрия, Полеселла және Гуарда Венета аймақтары да қосылды. Бұл аймақтар Венеция Республикасының Domini di Terraferma (Материк мемлекеті) ішінде Полесине аумағын құрды. Эсте Камбрей лигасының соғысы кезінде бүкіл Полесинен иелік етуді қайтадан талап етті, бірақ 1508-1511 жылдар аралығындағы қысқа мерзімдік оккупациядан кейін шекаралар 1484 жылғы деңгейге қайта оралды. 1602 және 1604 жылдар аралығында Венеция Республикасы мен Паптық мемлекеттер арасындағы келісім, олар По дельтасының оңтүстік бөлігін басқарды, По өзені үшін "Порто Виро кесімі" деп белгіленген жаңа соңғы арнаны қазуға мүмкіндік берді. Топоним Taglio di Po сөзбе-сөз "Поның кесімі" дегенді білдіреді және осы оқиғаға сілтеме жасайды, бұл өзеннің негізгі арнасының бүгінгі күнге дейін соңғы өзгерісі болды.
After the fall of Rome and the disasters in the hydrography of the whole Veneto, traditionally referred to as the breach at Cucca in 589, Adria and its port lost their significance. In the meantime Rovigo was founded and fortified later in the 10th century, and provided of a city wall in the 12th century; it became the new centre of the area. In 1152, another disaster changed the hydrography of Polesine: a breach opened in the banks of the Po at Ficarolo and the new main course started flowing much closer to the Adige. The rulers of the whole area (except for the new delta of the Po) were the Este; the area was formerly named County of Gavello, but two centuries after the disaster and due to the decline of the Abbey of Gavello it started being named County of Rovigo. In 1484, after the end of the War of Ferrara, the Republic of Venice took possession of the area north of the Tartaro Canalbianco, named "Polesine of Rovigo" by the Este because of its characteristic of being an island between rivers; other lands outside the proper named "Polesine of Rovigo" were also annexed, including the areas of Adria, Polesella and Guarda Veneta. All these areas established the Territory of Polesine inside the Domini di Terraferma (Mainland State) of the Republic of Venice. The Este claimed again the possession of the whole Polesine during the war of the League of Cambrai, but after a short occupation in 1508 1511 the frontiers were back to those of 1484. Between 1602 and 1604, an agreement between the Republic of Venice and the Papal States that then ruled over the southern part of the Po delta allowed the digging of a new final course for the Po known as the "cutting of Porto Viro"; the toponym Taglio di Po means exactly "cutting of Po" and refers to this event, that has been the last change in the main course of the river until today.
Қазіргі заманғы тарих
1815 жылы Вена конгресінен кейін По өзенінен солтүстікке қарайғы барлық жерлер Ломбардия-Венеция Корольдігіне қосылды. Осы жерлердің бір бөлігі, батыс және орталық аймақтары, Ровиго провинциясын құру мақсатымен Ровиго территориясына аннексияланды. Шығыс аймақтары бастапқыда Венеция провинциясына қосылды; 1851 жылы По дельтасының барлығы Венеция провинциясынан бөлініп, Ровиго провинциясына қосылды, осылайша Полесин бүгінгі аумағын алды.
After the Congress of Vienna in 1815 all the lands to the north of the Po were included into the Kingdom of Lombardy–Venetia; part of these lands, the western and central lands, were annexed to the Territory of Rovigo to establish the Province of Rovigo in the Kingdom of Lombardy–Venetia. The eastern lands were at first annexed to the Province of Venice; on 1851 the whole Po delta was detached from the Province of Venice and attached to the Province of Rovigo, thus giving the Polesine the extension it has nowadays.
Аймақтың геологиялық қалыптасуы
Полесиннің нақты аумағы геологиялық тұрғыдан алғанда, жақында ғана пайда болған, По және Адиже өзендері әкелген шөгінділермен және одан кейін адамның жасаған өзгерістерімен қалыптасқан. Шындығында, адамдар ең ірі су жолдарына бөгет салу алдында осы аймақты мелиорациялап, залалсыздандырды. Алғашқы пайда болуы плиоцен дәуіріне дейін жетеді. Альп және Апеннин тауларының қалыптасуымен бірге, бүкіл Падания ұзын шығанақпен (Адриатикалық төңкеріспен) толтырылды, ал осы алып арнаның теңіз түбінде ойыстар мен үстіңгі жазықтар көп болды. Соңғы мұз басудың соңында (10 000 жыл бұрын) Паданияның көп бөлігі қалыптасты. Ландшафттың соңғы өзгерісі теңіз деңгейінің көтерілуіне және мұздың еруіне байланысты болды. 1604 жылы По өзенінің табиғи бағыты жасанды түрде өзгертілді, содан кейін қазіргі дельта пайда болды. Полесинде жиі болатын су тасқындары аймақтың ойыстарын құм, саз және лайдан тұратын қабаттармен толтырды.
Actual Polesine territory is, geologically speaking, of recent formation, created by drifts taken by rivers Po and Adige, and subsequently from human modifications. In fact, men reclaimed and decontaminated the area before embanking the biggest waterways. First origins goes up to the Pliocene epoch. Contemporary to the rising of Alps and Apennine Mountains, the entire Padania was filled by a long inlet (the Adriatic depression) and the seabed of this huge ditch was full of troughs and elevations. At the end of the last glaciation (10.000 years ago), most of Padania actual territory was just formed. Landscape's last mutation was due to the raising of the sea level and the ice melting. In 1604, river Po's natural course was artificially modified and after this work actual delta was formed. Floods frequently happened in Polesine filled the depressions of the area with several bundles of sediments consisting in sand, clay and silt.