Кіріспе

Қытай футболшысы (1979 жылы туған)

Ли И (李毅; 20 маусым 1979 жылы туған) – қытай футбол жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы, қазіргі уақытта Қытай бірінші лигасының «Сичуань Цзюниу» клубының бас бапкері. Қытайда ол «Ұлы император Ли И» деген лақап атымен интернет-мем ретінде танымал. Оның атымен аталған «Байду Тиба» форумы көптеген жанкүйерлерімен белгілі, олар жиі басқа интернет-форумдарды жаппай шабуылдайды. Ойыншы ретінде ол «Тяньцзинь Локомотив», «Пекин Гуоань», «Шэньси Чанба» және «Шэньчжэнь Кингвей» командаларының шабуылшысы болды, соңғысымен 2004 жылғы Қытай Суперлигасын жеңіп алды. Сондай-ақ ол 2003 жылғы Шығыс Азия футбол чемпионатында және 2004 жылғы Азия кубогында Қытай ұлттық құрамасының құрамында өнер көрсетті. Ойыншылық жолынан кейін футбол жаттықтырушысы болып жұмыс істеді және 2015 жылдың 12 сәуірінде клубтан кеткенге дейін «Шэньчжэнь Руби» клубының бас бапкері қызметін атқарды.

Клубтық мансап

Ли И футбол карьерасын 1997 жылғы лига маусымында аға командаға көтерілгенге дейін Тяньцзинь Локомотив жастар құрамында ойнай бастады. Клубтағы өнер көрсетуінің арқасында Қытайдың U20 және U23 құрамаларының назарына ілікті. Бұл, жоғары лигадағы «Пекин Гуоан» клубының оның қызметіне қызығушылығын тудырды, алайда олар Ли Идің «Шэньчжэнь Пинганмен» алдын ала келісімге келгенін білді. «Шэньчжэнь» клуб басшылығы кейін несие беруге келісім берді, соның нәтижесінде Ли И 1999 жылғы лига маусымында «Пекинге» ауысты. «Шэньчжэнь Пинган» құрамында Ли И тез арада бекініп, 2000 жылғы футбол лигасы маусымының соңында 21 ойында 9 гол соқты. «Шэньчжэнь» сапында ол 2004 жылы Қытай Суперлигасын жеңіп алды, ал 2005 жылғы АФК Чемпиондар лигасының жартылай финалына шығуға үлкен үлес қосты. Ол турнир барысында екі маңызды гол соқты, сондай-ақ Сауд Арабиясының «Аль-Ахли» (Джидда) клубына қарсы өткен ойында 3:1 есебімен жеңіске жеткен кезде үшінші голды соқты. Бұл ойындағы ең үздік мерген атанды, жалпы турнирде 5 гол соқты. Алайда, турнир кезінде интернетте тараған, Ли Идің допты қорғау стилі ФИФА Әлем чемпионатының жеңімпазы Тьерри Анриге ұқсас деген ақпарат, отандық жанкүйерлер тарапынан көп сынға ұшырады. Оның алаңнан тыс сөздерін мақтандығы деп есептегендер, оған «Ұлы Император Ли И» деген лақап ат берді, ол қытай интернет қолданушылары арасында кең таралған мемге айналды. Шындығында, Ли ешқашан мұндай сөздерді айтпаған. Ол 2005 жылғы АФК Чемпиондар лигасының топтық кезеңінде «Шэньчжэнь» клубы өз алаңында «Сувон Сэмсунг Блувингс» клубын 1:0 есебімен жеңгеннен кейін Тьерри Анри туралы айтқан. Ол, жеңіске жету үшін, дәл Тьерри Анри сияқты, бұрыштағы флаг аймағында допты қорғап тұрғанын мәлімдеді. Бұл ақпаратты таратушы медиа, Ли Идің допты қорғау шеберлігі Тьерри Анримен салыстырылса, жанкүйерлерге қызықтырақ болады деп ойлағандықтан, оның сөздерін бұрмалап берді. 2005 жылғы маусым «Шэньчжэнь» клубы үшін қиын болды, себебі олардың ықпалды бас жаттықтырушысы Чжу Гуанху Қытай ұлттық футбол құрамасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды және клубты тастап кетті. Оның орнына келген Чи Шанбин бұрынғыдай беделге ие болмады, ал Ли Вэйфэн, Ян Чен және Ли Лейлей сияқты тәжірибелі ойыншылар арасында ішкі даулар туды. Бұл, клубтың қаржылық қиындықтарымен қосылғанда, көптеген ойыншылардың клубтан кетуіне әкеп соқты. Ли И де осы ойыншылардың ізімен түсіп, 2007 жылғы маусымның басында «Шаанси Чанба» клубына ауысты. Ол 2010 жылғы лига маусымына дейін осы клубта ойнады, содан кейін карьерасын аяқтады.

Халықаралық дебют

Ли И 1999 жылы «Пекин Гуоан» сапында ойнап жүргенде, қытайлық жаттықтырушы Боб Хоутоннан алғашқы халықаралық шақыру алды, алайда ол оның басшылығымен ойынға түспеді. Ли 2001 жылы «Шэньчжэнь» командасы үшін тамаша ойын көрсеткеннен кейін ғана дебют жасады. Жаңа қытайлық жаттықтырушы Бора Милутинович оны 2002 жылғы ФИФА Әлем Чемпионатының іріктеу турнирінің АФК бірінші кезеңіндегі 6 мамыр күні Камбоджаға қарсы матчқа шақырды, онда ол 4:0 есебімен жеңіске жеткен ойында Ли Цзиньюдің орнына қосымша уақытта алаңға шықты. Ойыннан кейін Ли бірнеше матчта сынақтан өтті, бірақ Милутинович 2002 жылғы ФИФА Әлем Чемпионатына Қытай құрамасын Хао Хайдоң сияқты тәжірибелі ойыншылармен алып барғандықтан, құрамада тұрақты орын ала алмады. Әлем Чемпионаты аяқталғаннан кейін Милутинович кетіп, Арий Хаан қытайлық жаттықтырушы болып келді, осы кезде Ли оның басшылығымен құрамадағы негізгі ойыншылардың біріне айналды.

2003 жылғы Шығыс Азия кубогы

2003 жылы Шығыс Азия футбол чемпионатында Қытай және Корея Республикасы футбол командаларына қарсы өткен ойын екі тараптың да қатты саяси шиеленісінің фонында басталды, себебі Корея мен Қытай Гогурёға қатысты аумақтық таластарда күшті тартыс жүріп жатқан еді. Қытай 2002 жылғы ФИФА Әлем Кубогына алғаш рет қатысқаннан кейін, Корея Республикасына қарсы ұзаққа созылған жеңіліс тізбегін үзуге болатынына үміт артты, бұл құбылыс Қытайда "кореофобия" деп аталды. Ал корей командасы 1998 жылғы бұрынғы кездесуге байланысты ашулы болды, онда Хван Сун Хон ауыр жарақат алып, Францияда өткен 1998 жылғы Әлем Кубогында ойнау мүмкіндігінен айырылды. Ойын қызықты да шабуылды өрбіген кезде, Ли Идің Ли Ыль Ённың оң тізесін тепкендей болды. Бұған Ли Ыль Ён Лидің басына соққы беріп ден қойды, сосын Ли жерге құлап, басын ұстады. Соның салдарынан төреші Лиге артық әрекет жасағаны үшін сары карточка, ал Ли Ыль Ёнға зорлық-зомбылық көрсеткені үшін қызыл карточка көрсетті. Ойыннан кейін корей интернет сайттары, әсіресе жоғары сапалы суреттерді өңдеумен және цифрлық фотосуреттермен танымал DC Inside, оқиғаны паш ету үшін көптеген пародиалық суреттер жасап, фотошоппен өңдеді. Бұл пародиялар "Ыль Ён Та" деп аталды, яғни корей тілінде "Ыль Ён соққысы" немесе "Ыль Ён шабуылы" деген мағынаны білдіреді.

2004 жылғы Азия кубогы

Ли И 2004 жылы Қытайда өткен Азия кубогына ұлттық құрамаға шақырылды, онда Қытай екінші орынды иеленді. Осы турнирде Ли И топтық кезеңде Индонезияға қарсы өткен 5–0 есебімен жеңіс жолында екінші голын соқты. Ол финалда Хао Хайдунның орнына қосымша ойыншы ретінде алаңға түсті, бірақ Қытай Жапонияға 3–1 есебімен жеңілді. 2004 жылғы Азия кубогынан кейін Ли И үшін ұлттық құрамаға шақырылу қиынға соқты. Ол бірнеше жолдастық ойындарға шақырылғанына қарамастан, ешбір ойында гол соға алмады. Ли И 2007 жылғы Азия кубогы құрамынан толығымен шығарылды және содан бері ұлттық құрамада ойнаған жоқ.

Халықаралық мақсаттар

Жоқ. Күні, Орын, Қарсылас, Есеп, Нәтиже, Жарыс 1. 3 шілде 2004 Чунцин Олимпиадалық спорт орталығы, Чунцин, Қытай 6–0 6–0 Достық матч 2. 21 шілде 2004 Жұмысшылар стадионы, Пекин, Қытай 5–0 5–0 2004 АФК Азия кубогы

Басқарушылық мансап

2020 жылдың 22 шілдесінде Ли Қытай бірінші лигасының «Сичуань Цзинью» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды.