Кіріспе

AMD-нің микропроцессорлық микроархитектурасы

AMD отбасы 10h, немесе K10 – AMD-нің K8 микроархитектурасына негізделген микропроцессорлық микроархитектурасы. Серверлерге арналған үшінші буын Opteron өнімдерінің алғашқысы 2007 жылдың 10 қыркүйегінде ұсынылды, ал үстелдік компьютерлерге арналған Phenom процессорлары 2007 жылдың 11 қарашасында K8 сериялы процессорлардың (Athlon 64, Opteron, 64 биттік Sempron) тікелей ізбасары ретінде ұсынылды.

Тірі көрсетілімдер

2006 жылдың 30 қарашасында AMD алғаш рет "Барселона" деп аталатын төрт ядролы чипін Windows Server 2003 64 биттік нұсқасымен жұмыс істете отырып, көпшілік алдында көрсетті. AMD нақты қолданыстағы жүктемелерде өнімділікті 70%-ға дейін арттыруға және Clovertown кодовый атымен танымал Intel Xeon 5355 процессорынан артық өнімділік көрсетуге дауакер. 2007 жылдың 24 қаңтарында AMD атқарушы вице-президенті Рэнди Аллен жасаған мәлімдемеге сәйкес, тікелей сынақтарда "Барселона" процессорлары, әртүрлі жұмыс жүктемелері бойынша, Clovertown кодовый атымен танымал Intel Xeon екі процессорлы (2P) төрт ядролы процессорларынан 40%-ға артық өнімділік көрсеткен. Әрбір ядроның қалқыма нүктелі есептеулердегі күтілетін өнімділігі, бірдей тактоқ жылдамдығында K8 отбасынан шамамен 1,8 есе жоғары болады деп күтілуде. 2007 жылдың 10 мамырында AMD Agena FX және чипсеттер кодовый атымен танымал болашақ процессорларын көрсету үшін жеке іс-шара өткізді, көрсетілген жүйелердің бірі – RD790 чипсетінде бір Radeon HD 2900 XT графикалық картасымен жабдықталған AMD Quad FX платформасы болды. Сондай-ақ, жүйе 720p видеоклипті басқа белгісіз форматқа нақты уақытта түрлендіруді көрсетті, ал қалған 8 ядроның барлығы да басқа тапсырмалармен 100% жүктемеде жұмыс істеді.

Бауырлас микроархитектура

2006 жылдың желтоқсан айындағы аналитиктер күнінде атқарушы вице-президент Марти Сейер 2008 жылы іске қосылған, K10 микроархитектурасынан мұраға алған қуатты үнемдеу технологияларына негіделген, бірақ K8 дизайнындағы Griffin кодовый аты бар жаңа мобильді ядроны жариялады.

TLB қатесі

2007 жылдың қарашасында AMD компаниясы Barcelona процессорларын жеткізуді тоқтатты, себебі B2 ревизиясының аудармалық буферінде (TLB) қате табылды, ол сирек жағдайларда жарыс жағдайына және осылайша жүйенің тоқтауына әкелуі мүмкін еді. BIOS немесе бағдарламалық жасақтамадағы түзетулер беттік кестелер үшін кэшті өшіру арқылы қатені жоюға көмектесті, бірақ бұл 5-20% өнімділік төмендеуіне байланысты болды. Linux үшін бұл төмендеуді толығымен болдырмайтын ядролық түзетулер жарияланды. 2008 жылдың сәуірінде AMD компаниясы қатені жойған және басқа да шағын жақсартулар енгізген жаңа B3 ревизиясын шығарды.

Өндіріс технологиясы

AMD 65 нм технологиялық нормамен жасалған, кремний изоляторы (SOI) технологиясын қолданатын микропроцессорларды ұсынды, себебі K10 процессорларының шығарылымы осы өндірістің кеңейтілуімен бірге жүзеге асты.

Қолдауы бар DRAM стандарттары

K8 отбасы жадтың кешігуіне (латенттілігіне) ерекше сезімтал екені белгілі, себебі оның дизайны жад контроллерін (процессорға интеграцияланған) пайдалану арқылы осы кешігуді азайту арқылы өнімділікті арттырады; сыртқы модульдердегі кешігудің ұлғаюы бұл мүмкіндіктің тиімділігін жоққа шығарады. DDR2 RAM, DDR RAM-ға қарағанда қосымша кешігуді енгізеді, өйткені DRAM ішкі түрде сыртқы деректер жиілігінің төрттен біріне тең сағатпен басқарылады, ал DDR-де бұл көрсеткіш екіге тең. Алайда, DDR2-де командалық сағаттың жылдамдығы DDR-ге қарағанда екі есеге артқандықтан және басқа кешігуді азайту мүмкіндіктері (мысалы, қосымша кешігу) енгізілгендіктен, CAS кешігуіне ғана негізделген жалпы салыстырулар жеткіліксіз. Мысалы, Socket AM2 процессорлары DDR2 SDRAM-ды пайдалана отырып, DDR 400 SDRAM-ды қолданатын Socket 939 процессорларымен салыстырылатын өнімділікті көрсетеді. K10 процессорлары DDR2 1066 (1066 МГц) дейін бағаланған DDR2 SDRAM-ды қолдайды. Кейбір K10 процессорлары AM2+ нұсқасында тек DDR2-ні қолдайды, ал AM3 K10 процессоры DDR2 және DDR3 екеуін де қолдайды. Көптеген AM3 аналық платаларында DDR2 және DDR3 слоттары бар (бірақ екі түрін бір уақытта орнатуға болмайды), бірақ көбінесе оларда тек DDR3 слоттары ғана болады. Lynx үстел процессорлары тек DDR3-ті қолдайды, себебі олар FM1 сокетін пайдаланады.

Сервер

Серверлер үшін K10 негізіндегі процессорлардың екі ұрпағы бар: Opteron 65 нм және 45 нм.

Орынбасары

AMD Thuban процессорларынан кейін K10 негізіндегі процессорларды одан әрі дамытуды тоқтатты, негізгі десктоптық және ноутбуктерге арналған Fusion өнімдеріне, ал жоғары өнімділік нарығы үшін Bulldozer негізіндегі өнімдерге көшуге шешім қабылдады. Дегенмен, Fusion өнімдер отбасының ішінде бірінші буын A4, A6 және A8 сериялы чиптер (Llano APU) сияқты APU-лар Radeon графикалық процесімен қатар K10 негізіндегі CPU ядроларын қолдануын жалғастырды. K10 және оның туындылары 2012 жылы Trinity негізіндегі APU-лардың енгізілуімен өндірістен алынып, APU-дағы K10 ядролары Bulldozer негізіндегі ядролармен алмастырылды.

БАҚ-тағы пікір алмасулар

Ескерту: Бұл БАҚ-тағы талқылаулар жарияланған күнінің тізімі ескіліктен жаңалыққа қарай реттелген.