Кіріспе

32 биттік x86 архитектурасының нұсқасы, Intel x86 командалар жиынтығының 32 биттік нұсқасы.

IA 32 ("Intel Architecture, 32 bit" дегеннің қысқартылған түрі, көбінесе i386 деп аталады, нәтижесінде "IA 32" термині 32 биттік есептеуді қолдайтын барлық x86 нұсқаларын білдіру үшін метафора ретінде қолданылуы мүмкін. Windows Server (Windows Server 2008 дейін; Windows Server 2008 R2 x86 нұсқалары үшін x86 64 үйлесімді процессорды қажет етеді) және Debian Linux дистрибуциясы. IA 32 атауына қарамастан (және қандай да бір шатасу тудыруы мүмкін болса да), AMD компаниясынан пайда болған x86 архитектурасының 64 биттік нұсқасы "IA 64" деп аталмады, себебі бұл атау Intel-дің Itanium архитектурасына тиесілі.

Сәулет ерекшеліктері

IA 32-нің ерекшеленетін негізгі қасиеті – 32 биттік жалпы мақсаттағы процессор тіркелгіштерінің болуы (мысалы, EAX және EBX), 32 биттік бүтін сандар арифметикасы және логикалық операциялары, қорғалған режимде сегмент ішіндегі 32 биттік ығыстырулар, сондай-ақ сегменттелген адрестерді 32 биттік сызықтық адрестерге түрлендіру. Осы мүмкіндікті пайдаланып, жасаушылар басқа да жақсартулар енгізді. Ең маңызды өзгерістер (16 биттік 286 нұсқаулар жиынтығымен салыстырғанда): 32 биттік бүтін сан мүмкіндігі. Барлық жалпы мақсаттағы тіркелгіштер (GPR) 16 биттен 32 битке дейін кеңейтілді, ал барлық арифметикалық және логикалық операциялар, жадтан тіркелгішке және тіркелгіштен жадқа операциялар және т.б. 32 биттік бүтін сандармен тікелей жұмыс істей алады. Стекке сақтау және алу әдепкі бойынша 4 байттық қадаммен жүзеге асырылады, ал сегменттелмеген көрсеткіштер 4 байт енімен болады. Көбірек жағдайларда адрестеу режимдері: кез келген GPR базалық тіркелгіш ретінде, ал ESP-ден басқа кез келген GPR индекстік тіркелгіш ретінде жадқа сілтеме жасау үшін қолданылуы мүмкін. Индекстік тіркелгіш мәні базалық тіркелгіш мәнімен және ығыстырумен қосылған алдында 1, 2, 4 немесе 8-ге көбейтілуі мүмкін. Қосымша сегмент тіркелгіштері: FS және GS атты екі қосымша сегмент тіркелгіштері ұсынылады. Үлкен виртуалды адрестік кеңістік. IA 32 архитектурасы 48 биттік сегменттелген адрестік форматты анықтайды, онда 16 биттік сегмент нөмірі және сегмент ішіндегі 32 биттік ығыстыру болады. Сегменттелген адрестер 32 биттік сызықтық адрестерге шамамен сәйкес келеді. Сұраныс бойынша беттеу. 32 биттік сызықтық адрестер физикалық емес, виртуалды адрестер болып табылады; олар беттік кесте арқылы физикалық адрестерге түрлендіріледі. 80386, 80486 және түпнұсқа Pentium процессорларында физикалық мекенжай 32 бит болатын, ал Pentium Pro және одан кейінгі процессорларда физикалық мекенжай кеңейтім 36 биттік физикалық мекенжайларға мүмкіндік берді, бірақ сызықтық мекенжай көлемі әлі де 32 битті құрады.