Ұлттық шіркеулер: Этностық қауымдастықтарға қызмет ететін католик парафиялары

Кіріспе

Католик шіркеуі белгілі бір ұлтты немесе этникалық топқа қызмет ететін католик шіркеуінің бір түрі. Ұлттық шіркеу – литургиялық рәсімдері немесе қауымның ұлты бойынша ерекшеленетін католик шіркеуінің түрі; ол епархия немесе жеке шіркеу құрамында, сол географиялық аймақтағы басқа шіркеулермен бірге табылады, әр шіркеудің өзіндік ерекшеліктері болады. Ұлттық шіркеу, әдеттегідей, аумақтық шіркеуден өзгеше, ол аумақтық дін қызметкерінің толық құзырына бағынған аумаққа қызмет етеді. Ұлттық шіркеу – адамдар қауымына қызмет ететін, бірақ міндетті түрде географиялық бөлініс емес, шіркеулік құрылымдық бөлімше.

Өмірбаян

Римдегі ұлттық шіркеулерде орналасқан ұлттық приходтар ғасырлар бойы Римде уақытша немесе тұрақты тұратын адамдардың және Римге қажылық сапармен келгендердің рухани қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін құрылған. Мысалы, Санта-Сусанна шіркеуі 2017 жылға дейін американдықтар үшін титулдық шіркеу және ұлттық приход қызметін атқарды, содан кейін Сан-Патрицио а Вилла Людовизи оны алмастырды. Ұлттық приходтар алғаш рет Солтүстік Америкада 18 ғасырдың соңында, көпшілік халықтың тілін білмейтін иммигранттардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін құрылды. Солтүстік Америкадағы алғашқы ұлттық приход 1788 жылы Филадельфияда (Пенсильвания) құрылған Қасиетті Үштік неміс ұлттық приходы болды. 2002 жылы National Catholic Reporter журналында сенімгерлік туралы жазған Раймонд А. Шрот, "ұлттық приходтар, әсіресе неміс және поляк, еуропалық дәстүрлерді алып келген, приходты құрып, басқарған жандар" шіркеудегі мирянның даусын күшті қорғады. АҚШ Католик епископтары конференциясы 2008 жылы Папа Бенедикт XVI-ның АҚШ-қа сапары туралы хабарлағанда екі тарихи маңызды ұлттық приходты атады: 1789 жылы құрылған және АҚШ-тағы алғашқы ұлттық приход және неміс тілді католиктерге қызмет еткен алғашқы шіркеу – Филадельфиядағы Киелі Үштік шіркеуі; сондай-ақ, 1883 жылы құрылған және Мейсон-Диксон сызығының солтүстігіндегі афроамерикандық католиктерге қызмет еткен алғашқы миссионерлік приход – Нью-Йорктегі Сент-Бенедикт Мур шіркеуі. Қала халқының құрамы өзгерген кезде, кейде ұлттық приходтар біріктіріліп, бір шіркеуге қосылды, себебі халық санының азаюы шіркеулердің жабылуына әкелді. Мысалы, Нью-Йорктегі Литтл Фолс қаласында итальяндықтар, поляктар және басқа да иммигранттар топтарына арналған бұрынғы ұлттық приходтар жабылды. Католик қауымы қазір Киелі Отбасы атымен аталатын бір шіркеуде ғибадат етеді. Бұл ең үлкен шіркеу және оны 19-20 ғасырларда осы кішкентай қалаға толқындармен келген ирландтық католик иммигранттары Сент-Патрик ретінде құрған. 2009 жылы National Catholic Reporter журналында Скрантон, Пенсильвания Рим-католик епархиясының епископы Джозеф Фрэнсис Мартиноның отставкасы туралы жазған Джерри Филтео епархияның 19-20 ғасырларда келген поляктар, итальяндықтар, ирландтықтар және басқа да католик иммигранттар топтары үшін ұлттық приходтар құру тарихын атап өтті. Ол Скрантондағы поляк ұлттық католик шіркеуінің бөлінуіне себепкер болған поляк ұлттық приходына сезімталдық танытпаған ертеректегі ирландтық-американдық епископтың қателігін көрсетті. Джордж Грегори 2010 жылы Филадельфия архиепископтығында испан тілдес халыққа арналған жаңа ұлттық приходтың құрылуы туралы жазды, ол "ұлттық приходтар архиепископтық немесе епархияның географиялық аймағына қызмет ететін аумақтық приходтарға қарағанда белгілі бір этникалық қауымдарға қызмет етеді" деп атап өтті. Ол жаңа приходтың Филадельфия архиепископтығының 32-ші ұлттық приходы екенін айтты. Приход Авондейлдегі (Пенсильвания штаты) Сент-Рокко приходы ретінде құрылды, ол оңтүстік Честер округінде орналасқан және соңғы жылдары көптеген латиноамерикандықтар көшіп келді. Приход мүшелері негізінен мексикалықтар, бірақ олардың арасында пуэрторикалықтар, колумбиялықтар, аргентиналықтар және басқа да Латын Америкасынан келгендер бар. 2010 жылғы мәліметтер бойынша, Филадельфия архиепископтығында "италиялық 13, поляк 9, словак 3, литвалық 3, неміс 2 және корей 1 приход" болды.

National parishes housed in national churches in Rome have existed for centuries to meet the spiritual needs of people both temporarily or permanently residing in Rome and those visiting Rome on pilgrimage. For example, the Church of Santa Susanna served both as a titular church and the national parish for Americans until 2017, when it was replaced by San Patrizio a Villa Ludovisi. National parishes were first established in North America in the late 18th century, to meet the needs of immigrants not speaking the language of the majority population. The first national parish in North America was Holy Trinity German National Parish, founded in 1788 in Philadelphia, Pennsylvania. Father Raymond A. Schroth, SJ, wrote in a 2002 National Catholic Reporter article about trusteeism that, "national parishes, particularly German and Polish, who brought over European traditions of the laypeople establishing and directing the parish," have strongly represented the voice of the laity in the church. The U. S. Conference of Catholic Bishops, when covering Pope Benedict XVI's 2008 visit to the United States, identified two historically significant national parishes: Holy Trinity Church, in Philadelphia, established in 1789 as both the first national parish in the United States and the first to serve German speaking Catholics; and, Saint Benedict the Moor's Church, in New York, established in 1883 as the first mission parish to serve African American Catholics north of the Mason Dixon line. As city populations changed, sometimes national parishes were merged into one church as population declines caused church closings. For instance, in Little Falls, New York, former national parishes for Italian, Polish and other immigrant groups have been closed. The Catholic community now worships in one church, renamed after the Holy Family. It is the largest physical church and had been founded as St. Patrick's by Irish Catholic immigrants, the first of waves of immigrants to this small city in the 19th and 20th centuries. In a 2009 National Catholic Reporter article about the resignation of Bishop Joseph Francis Martino of the Roman Catholic Diocese of Scranton, Pennsylvania, Jerry Filteau noted the diocese's history of establishing national parishes for Polish people, Italians, Irish and other Catholic immigrant groups who arrived in the late 19th and early 20th centuries. He attributed failure by an earlier Irish American bishop to be sensitive to the Polish national parish as being the catalyst for the separation of the Polish National Catholic Church in Scranton. George Gregory wrote in 2010 about the establishment of a new national parish designated for Hispanics in the Philadelphia archdiocese, noting that "national parishes serve particular ethnic communities, as opposed to territorial parishes, which serve a geographic area of an archdiocese or a diocese." He said that the new parish was the 32nd national parish in the Archdiocese of Philadelphia. The parish was established as St. Rocco Parish in Avondale, Pennsylvania, in southern Chester County, where a large number of Latinos have moved in recent years. Parish members are primarily Mexican, but some are Puerto Rican, Colombian, Argentinian, or have other Latin American backgrounds. As of 2010, the Philadelphia archdiocese had "13 Italian parishes, nine Polish parishes, three Slovak parishes, three Lithuanian parishes, two German parishes, and one Korean parish."