Кіріспе

Сент-Мария католик шіркеуі – Дубук архиепископтығының бұрынғы қауымдық орталығы. Шіркеу АҚШ-тың Айова штатындағы Дубук қаласында, 15-ші және Уайт көшелерінің қиылысында орналасқан. Оның биік мұнарасынан оны аймақтағы ең биік шіркеулердің бірі деп тануға болады. 2015 жылы шіркеудің жері тарихи орындардың ұлттық тізіліміне тарихи аудан ретінде енгізілді, ал сол жылы әртүрлі ғимараттар Вашингтон тұрғын тарихи ауданының құрамына үлескен мүліктер ретінде қосылды.

Бастауы

1840 жылдары бірнеше неміс отбасы Дубуке қаласына көшіп келді. Олардың көпшілігі католик дінін ұстанды. Бастапқыда олар Әулие Рафаэль соборында құдай қызметіне қатысты. Алайда, қаладағы неміс және ирланд халқының саны артуына байланысты собор тым толып кетті. Сонымен қатар, епископ Матиас Лорас неміс отбасыларына тиісті күтім жасауды қамтамасыз етуде қиындықтарға тап болды. 1849 жылы епископ Лорас 40 неміс отбасына жаңа приход құруға рұқсат берді. Герхард Хьюкелс Дубукедегі 8-ші және Уайт көшелерінің қиысындағы жерді сыйға берді. 1850 жылы осы жерге шіркеу салынды. Бұл шіркеудің аты – Қасиетті Үштік, ол жергілікті таспен салынған және мұнарасы жиырма фут биіктікте болды. Алғашқы жылдары жас діни басқармада діни қызметкерлер жетіспеді. Қасиетті Үштік приходының тұрғындарына алғашқыда миссионер Герхард Платте қызмет етті. Соңында, 1853 жылы оларға тұрақты діни қызметкер, Уильям Эдмондс әке берілді. Ұзақ өтпей неміс иммигранттарының алғашқы үлкен толқыны келді. Кішкентай Қасиетті Үштік шіркеуі толып кетті. 1863 жылы пастор Джордж Фендрик және приход мүшелері «Дубукедегі неміс римдік католик қауымдастығын» құрды. Олардың мақсаты – приходты қолдау үшін, қазір 300-ден астам отбасы тұратын жаңа шіркеу салу болды. Бастапқыда олар Дубукедегі пресвитериан семинариясын 15 000 долларға сатып алуға тырысты. Басқа христиан діндері бұл жоспарға қарсы болғаннан кейін, топ 3 000 долларға бау-бақшаны сатып алды. Бұл жер, Қасиетті Үштік шіркеуінен солтүстікке қарай жеті блоктай қашықтықта, қазіргі шіркеудің орны.

Жаңа Қасиетті Мария шіркеуінің құрылысы

1864 жылы жаңа шіркеудің құрылысы басталды. Жобаларды қазіргі собор ғимаратын жобалаған сәулетші Джон Муллани жасады. Құрылысты әкесі Алойсиус Мейс басқарды. Жаңа ғимарат готикалық сәулет стилінде салынды. XIX ғасырдағы көптеген шіркеулерде болғандай, қазба жұмыстарының және құрылыстың көп бөлігі приходтың ер адамдарымен жасалды. 1864 жылдың қыркүйегінде іргетас толыққандай салынып біткен кезде қазынада бар болғаны 3,03 доллар қалды. Шіркеуді аяқтау үшін қажетті қалған 80 000 доллар қосымша қаржы жинау және қайырымдылықтар арқылы тартылды.

1867 жылдан 1922 жылға дейін

1867 жылдың 10 ақпанында епископ Джон Хеннесси жаңа Сент-Мария шіркеуін киеледі. Келесі 55 жыл ішінде Дубук қаласының халқы артуда болды. Бұл 1880 жылдары Милуоки теміржолы шеберханаларының келуімен ерекше айқын болды. Сент-Мария төңіректегі төрт басқа приходтың ана шіркеуі болды. 1879 жылы "Сакред-Харт" приходы құрылды, одан кейін 1896 жылы "Сакред-Гист" приходы ашылды. 1910 жылы Дубуктегі Игл-Пойнт паркінің жанында, сол атпен алғашқы шіркеудің құрметіне жаңа Киелі Үштік шіркеуі салынды. 1922 жылы қазіргі Лорас колледжіне жақын жерде Мәсіх туған жері приходы салынды. 1870 жылдардың басында, XIX ғасырдың көрнекті орган жасаушысы Хьюк және Гастингс компаниясы хор галереясына орган орнатты. Ол орган әдемі корпусқа орналастырылды. 1965 жылы органды Огайо штатының Элида қаласындағы Лима трубалық орган компаниясы айтарлықтай өзгертті. Корпус пен көптеген құбырлар сақталды, алюминдан жасалған жаңа механизмдер (соның ішінде үскіргіштер) және бірнеше қосымша құбырлар қосылды. Қазіргі уақытта ол үш мануалды және 33 тоқтауға ие. 1911 жылы киелі орын кеңейтілді, содан кейін шіркеудің арт жағында екі шағын капелла салынды. 1914 жылы Баварияда жасалған әйнек суреттері шіркеуге орнатылды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан әйнек суреттерін жеткізу ісі дерлік тоқтатылды. Он екі үлкен әйнек суреті Құрметті Марияға арналған, ал алтарьдың артында Құрметті Марияның көтерілуі бейнеленген үлкен фреска салынды, себебі Құрметті Марияның көтерілуі – приходтың қасиетті қамқоршысы.

1922 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін

1935 жылы Әулие Алойзиус Шмитт Римде (Италия) дін қызметкері болып тағайындалды. Ол Америка Құрама Штаттарына оралды, ал оның алғашқы қызметі – Сент-Мэри шіркеуінде көмекші болу болды. 1941 жылы Перл-Харборға жасалған шабуылда қаза тапты, ол Екінші дүниежүзілік соғыста кез келген діндегі алғашқы американдық дін қызметкері болып есептеледі. 1970 жылдардың басында Екінші Ватикан кеңесінің реформалары іске асырылды. Қауым алдындағы киелі орынға жаңа құрбандық тақтасы орнатылды, ал бұрынғы коммуния қоршауы алынып тасталды. Бірақ жоғары және бүйірдегі құрбандық тақталары көбінесе өзгеріссіз қалды. Соңғы жылдары Сент-Мария шіркеуі жақын жердегі Сент-Патрик шіркеуімен бірлесіп жұмыс істеді. Екі қауым әкімшілік қызметкерлері мен мектеп ғимараттарын бөлісті. Қауым дін қызметкерлерінің жетіспеушілігіне және кейбір отбасылардың қала шетіне көшіп кетуіне байланысты мүшелерінің саны азайды. Қауымда дін қызметкері болды, бірақ әкімшілік жұмыстың көп бөлігін бұрынғы АҚШ өкілінің әйелі, диякон болып табылатын әйел атқаратын. 1990 жылдары Сент-Мария мүгедектерге арналған жаңа кіреберіс салды. Бұл кіреберіс шіркеудің солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан және лифтісі бар. Оған дейін шіркеуге басқа шіркеулерге қарағанда кіру қиын болды. Ауыр қарыз және мүшелерінің азаюына байланысты шіркеу кеңесі архиепископқа шіркеуді жабуды ұсынды. 2009 жылдың соңында шіркеу жабылатыны туралы хабарланды. 2010 жылдың 25 мамырында Сент-Мария 700 адамның қатысуымен католик шіркеуі ретінде соңғы миссасын өткізді. Ғимарат әлі де шіркеу болып саналады, бірақ қауым енді активті емес. F.I.S.T. фильмінің көп бөлігі Дубукте түсірілді, онда Сент-Мария шіркеуінің сыртқы көріністері көрсетілген. 2010 жылдың тамызында шіркеудің толық тарихын қамтитын «Сент-Марис: Миссисипиден батысқа қарайғы ең әдемі шіркеу» атты кітап жарық көрді. 2014 жылы Дубук архиепископтығы, Дубуктің экономикалық даму департаменті және Вашингтон ауданы корпорациясы сияқты католик емес қоғамдық ұйымдармен бірлесіп, шағын бизнес үшін кеңсе кеңістігін, қоғамдық асхананы және 12 төмен кірісті тұрғын үйлерді құру үшін кампусты жаңартудың тұжырымдық жоспарын (бірақ мерзімі мен бағасы жоқ) жариялады.

Мектептер

1982 жылы Сент-Мэри мектебі мен Сент-Патрик католик мектебі бірігіп, Даунтаун католик мектебін құрды. 2001 жылы Қасиетті Отбасы католик мектептері ұйымы Даунтаун католик мектебін және Дубук аймағындағы басқа католик мектептерін өз бақылауына алды. 2002 жылы Даунтаун католик мектебі мен Қасиетті Жүрек – Қасиетті Троица мектебі Сент-Франциск мектебіне біріктірілді, ал Сент-Франциск мектебі 2004 жылы жабылды. 2006 жылы Four Oaks Family and Children Services мектеп ғимаратын сатып алды.