Кіріспе

Венгриялық-американдық өнертапқыш (1906–1977)

Питер Карл Голдмарк (туған аты – Петер Кароли Голдмарк; 2 желтоқсан 1906 – 7 желтоқсан 1977) – венгриялық-американдық инженер, «Колумбия рекордс» компаниясында жұмыс істеген кезінде ұзақ ойналатын микрожазбалы 33⅓ айналымды фонограф дискісін жасауға зор үлес қосты. Бұл дискі бірнеше немесе ұзақ жазылған туындыларды бір дискке жазу стандарты болды және екі буын бойы қолданылды. LP дискісі 1948 жылы «Колумбияның» Годдард Либерсон басшысы тарапынан таныстырылды. Либерсон кейіннен 1956–1971 және 1973–1975 жылдары «Columbia Records» президенті болды. Георгий Маркс айтқандай, Голдмарк «Марстықтардың» бірі болған.

Ерте өмір

Голдмарк Франсис Трейнерге үйленді, кейіннен олар ажырасты. Олардың төрт баласы болды: үш ұлы – Питер кіші, Кристофер, Эндрю және бір қызы – Франсис. Франсис Трейнерден ажырасқан соң Голдмарк Дайан Дэвисқа үйленді, олардан тағы екі бала дүниеге келді: Джонатан мен Сьюзан.

Мансап

LP-жазбадағы жұмысынан басқа, Голдмарк CBS-де жұмыс істеген кезде түсті теледидарға арналған ретті түсті технологияны әзірледі. Жүйе алғаш рет 1940 жылдың 29 тамызында көрсетілді және 3 қыркүйекте баспасөзге ұсынылды. Ол қызыл, жасыл және көк түстерді кезекпен жіберуге арналған жылдам айналатын түсті дөңгелек принципін қолданды. Жүйе 343 жолмен таратылды, бұл қара-ақ телевизорлардан шамамен 100 жолға аз, сондай-ақ басқа да кадр жылдамдығымен жұмыс істеді, сондықтан адаптерсіз қазіргі нарықтағы телевизорлармен үйлесімсіз болды. CBS 1950–1951 жылдары Goldmark жүйесімен түсті хабар таратуды жүзеге асырды, бірақ RCA және NBC үшін (Ричард Келл, Джордж Х. Браун және басқалар жетекшілігіндегі команда) әзірленген «үйлесімді түс» технологиясы қолданыстағы қара-ақ телевизорлармен үйлесімді болды. Голдмарк және басқалар CBS түсті дөңгелек жүйесі RCA жүйесіне қарағанда жақсырақ кескін сапасын (бірақ төменірек бейне ажыратымдылығын) қамтамасыз еткенін, бірақ үйлесімсіздік мәселесі оның сәтсіздігіне себеп болғанын атап өтті. 1953 жылдың шілдесінде ұсынылған жақсартылған RCA/NBC түсті жүйесі 1953 жылдың желтоқсанында Федералды байланыс комиссиясы (FCC) таңдаған өнеркәсіп стандарты болды. Қызығы, түсті дөңгелек жүйесін пайдаланатын камералар ғылыми зерттеулер үшін көптеген жылдар бойы қолданыла берді, соның ішінде 1970 жылдардағы NASA-ның Apollo Айға қону миссияларындағы Ай бетін түсіретін телекамералар да осы жүйеде жұмыс істеді. LP-жазбаның табысынан кейін Голдмарк келесі екі онжылдықты CBS зертханасында түрлі өнертабыстарды жасаумен өткізді, олардың ең маңыздысы EVR – Электрондық бейне жазба құрылғысы болды. Бұл болашаққа бағытталған үй бейне ойнату құрылғысы аудио және бейне сигналдарын электрондық түрде сақтау үшін пластик кассеталарда сақталған пленка орамдарын пайдаланды және алғаш рет 1967 жылы жарияланды. 1969 жылы Ақ-қоңыр прототипі көрсетілді (келешектегі модельдерде түсті ойнату мүмкіндігі уәделенді), бірақ өнертабыс өндірудің қиындығы мен жоғары құнына байланысты сәтсіз аяқталды. CBS сонымен қатар үй бейне құрылғыларының бәсекелестік әлеуетіне, әсіресе жазу мүмкіндігі бар құрылғыларға қатысты алаңдады – бұл болжам ақиқатқа айналды.

Кейінгі өмірі

Голдмарк 1969 жылы Эллиотт Крессон медалімен марапатталды. 1970 жылы ол Америка жетістіктері академиясының Алтын тақта сыйлығын алды. 1977 жылдың 22 қарашасында президент Джимми Картер Голдмаркқа «Білім беру, ойын-сауық, мәдениет және адам қызметі үшін коммуникация ғылымдарын дамытуға қосқан үлесі үшін» Ұлттық ғылым медалін табыс етті. Голдмарк 1977 жылдың 7 желтоқсанында Нью-Йорк штатының Вестчестер округінде болған автомобиль апатында 71 жасында қайтыс болды.