Кіріспе

Регби лигасы 1954 жылдан бері Америка Құрама Штаттарында ойналып келеді, Австралия және Жаңа Зеландия Франциядағы Регби лигасы әлем чемпионатынан оралғанда онда ойындар өткізген. Алайда, Америка Құрама Штаттарында осы спортты дамытуға бағытталған нақты әрекеттер 1970 жылдардың соңында ғана басталды. Ұлттық құраманы құру және 20-шы ғасырдың соңында отандық чемпионаттар ұйымдастырылуы соңғы жылдары үлкен прогреске әкелді. Америка Құрама Штаттарының ұлттық регби лигасы командасы 1987 жылдан бері халықаралық жарыстарға қатысып келеді. 1998 жылы елдегі алғашқы отандық чемпионат – AMNRL жартылай кәсіби лига ретінде құрылды. Бұл лига негізінен Солтүстік-Шығыс және Атлантика орталық штаттарында орналасқан және Регби лигасы халықаралық федерациясына, яғни спорттың әлемдік басқарушы органына мүше болып табылады. 2011 жылы USARL атты жаңа отандық чемпионат басталды.

Өмірбаян

Регби футболына қатысты ойындар (қазіргі регби одағы) 19 ғасырдың басында АҚШ-та ойналды. Осы кезеңде спорттың белгілі бір ережелері болған жоқ, және ол әсіресе АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы университеттер мен колледжге дайындық мектептерінде танымал болды. Американдық футбол осы университеттер арасындағы ойындардан дамыды. Осы уақытта Англияның Хаддерсфилд қаласында регби футболында қатаң әуесқойлықты қолдағандар мен регби ойнауға кеткен уақыты үшін ойыншыларға сыйақы төлеу керек дегендер арасында дау туды. Солтүстік Англияның көптеген өнеркәсіптік қалалары кедей болды, жұмысшы сыныбындағы ойыншылар көбінесе ұзақ сағаттар бойы еңбек ететін және демалыс уақыты үшін ақы төленбейтін салаларда жұмыс істеді. Осы қалалардағы ойыншылар үшін әуесқой мәртебе тек қаржылық жағынан ғана қиын болған жоқ, сонымен қатар жұмыстарының ауырлығына байланысты физикалық тұрғыдан да қиын болды. 1895 жылы бұл регби лигасы деп аталатын жаңа кәсіби спорт түрінің құрылуына әкелді, ал регбидің екі түрінің (одақ және лига) ережелері де өзара айырмашылықтарға ие болды. Жаңа спортқа көшкен клубтардың көп бөлігі Солтүстік Англия қалаларынан құралды. Регбидің бұл жаңа түрі Жаңа Зеландия, Австралия және Франция сияқты елдерге таратылды, ал американдық регби тек регби одағының ережелері бойынша ойнала берді. Спорт американдық футболға қарағанда көлеңкеде қалды және 1920 жылғы Олимпиадаға қарай тек Калифорниямен шектелді. 1939 жылы Калифорниялық регби футбол одағы регби лигасының басқару органына, Регби футбол лигасына, регби одағынан регби лигасына өту және RFL-ге қосылу ниетін білдіре хат жолдады. 1939 жылдың маусым айында RFL Калифорнияға өкілдік делегацияны жіберуді жоспарлады, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан бұл жоспар орындалмады.

1950 және 1960 жылдар: Кіріспе

Регби лигасының АҚШ-қа енгізуге жасалған алғашқы әрекеттердің бірі 1953 жылы болды. Күрес промоутері, бұрынғы UCLA футбол жұлдызы және NFL Rams ойыншысы (1947 жылғы драфт) Майк Димитродан америкалық регби лигасы құрамасын Австралазияға тур ұйымдастыруды сұрады. Командаға Австралия және Жаңа Зеландия командаларымен 26 матчтан тұратын тығыз кесте берілді. Турға дейін 22 американдық ойыншының ешқайсысы регби лигасының ережелерін білмеген, ал турнирдің басында олар америкалық футболға ұқсас киімдермен көзге түсті. Команда тек алты ойын жеңіп, екеуін тең түсті. Турдағы екінші матчтары Сиднейдегі командаға қарсы өтті, бұл ойынды көру үшін Сиднейдегі крикет алаңына 65 453 адам келді. Бәсекелестік жоқтың орнына, көрермендер көп болды, бірақ бұрынғы деңгейге жете алмады. Нәтижесінде, тур американдық регби лигасына ешқандай пайда әкелмеді. Бірақ Майк Димитро бас қоймады, ол Калифорнияда Австралия және Жаңа Зеландияға қарсы екі көрсету ойынын ұйымдастырды, алайда олар үлкен сәттілікке ие болған жоқ. 1954 жылдың басында америкалық құрама Францияға қысқа сапар жасады, оның ішінде Парижде Франция ұлттық құрамасына қарсы матч өтті. Франция АҚШ-ты 31:0 есебімен жеңіске жетті. Майк Димитро АҚШ-та регби лигасының дамуына үміткер болды, бірақ 1960 жылдары Регби лигасының әлем чемпионатының өтетін орны ретінде АҚШ-ты таңдауға жасаған тырысы сәтсіз аяқталды.

1970 - 90-шы жылдар: Спортты ұйымдастыруға ұмтылу

1970 жылдары бұрынғы американдық футболшы Майк Мейер елдің алғашқы кәсіби регби лигасын құру ниетімен АҚШ регби лигасын құрды. 1976 және 1978 жылдар аралығында Мейер Британдық регби футбол лигасынан франчайзинг құқықтарын алды және он екі командалық кәсіби жарысты құруға көмектесу үшін британдық және австралиялық промоутерлерден қаржы тартуға тырысты. Ұсынылған лига негізінен Ұлттық футбол лигасына ілікпеген американдық футболшыларды тартуға бағытталған. 1987 жылы Австралияның Квинсленд және Жаңа Оңтүстік Уэльс штаттарының командалары Калифорнияның Лонг-Бич қаласында өткен 1987 жылғы үш матчтан кейін төртінші көрсету ойынын өткізді. Бұл матчтың нәтижесі ресми статистикаға енгізілмеді, бірақ соңғы жылдары Жаңа Оңтүстік Уэльс регби лигасы мен осы штаттағы БАҚ ұйымдары жеңісті өздерінің тізіміне қосты. Ұйымдастырушылар бұл ойынға 10 000 көрермен келгенін мәлімдеді, бірақ қарсыластары оның шамамен 7 000 көрерменге жеткенін және қаржылық табысқа қол жеткізе алмағанын айтты. Осы уақыт аралығында Майер регби лигасын насихаттауды жалғастырды. Оның күш-жігерінің нәтижесінде 1987 жылы Канадаға қарсы матч ойнауға ұлттық команда құрылды; бұл АҚШ-тың 1950 жылдан бергі алғашқы халықаралық матчы болмақ. Келесі жылы ол Висконсин штатының Милуоки қаласындағы Каунти стадионында ағылшын командалары «Уиган Уорриорс» пен «Уоррингтон Вулвз» арасындағы көрсету ойынын ұйымдастыруға қатысты. 1991 жылы «Регби әлемі» теледидар промоутері Джон Ф. Морганды Регби лигасы Австралия Сидней 7-ге АҚШ командасын шақыруға өтініш білдірілді. 1993 жылы Морган бұл іс-шараның жаңа сенсациясына айналған «Американдық патриоттар» командасын құрды. Морган сондай-ақ ARL жарыстарының теледидар құқықтарын сатып алып, 1991 жылдан 1995 жылға дейін оларды өзінің «Регби әлемі» телебағдарламасында көрсетті. Ол сондай-ақ АҚШ-та Лиганы іске қосуға тырысты және 1995 және 1996 жылдары Санкт-Патрик күніне арналған матчтарға Ирландия командасын АҚШ-қа шақыру үшін RFL-ді көндірді. Ойындар 1995 жылы RFK стадионында өткізіліп, ESPN2 телеарнасында тікелей эфирде көрсетілді, ал 1996 жылы жазбада көрсетілді. 1992 жылы бұрынғы «Сент-Джордж Драконз» ойыншысы Дэвид Ню Филадельфияға көшіп, Глен Миллс мектебінде регби лигасын енгізе бастады, онда ол мұғалім болып жұмыс істеді. Көп ұзамай Морган оған хабарласып, олар Нюді ойыншы-бапкер ретінде тағайындап, халықаралық турнирлерде өнер көрсету үшін АҚШ ұлттық құрамасын құрастыруға кірісті. Морган сондай-ақ 1996 жылы Сан-Францискодағы Кезар стадионында АҚШ-Канада арасындағы бірнеше матчты және АҚШ-Ресей арасындағы матчты ұйымдастырды. 96 жылғы маусымнан кейін Морганды Ню алмастырды. Нюдің басшылығымен АҚШ Суперлиганың Дүниежүзілік Тоғызыншы (1996, 1997), Регби лигасының дамып келе жатқан елдер турнирі (2000) және Жеңіс кубогы (2003, 2004) жарыстарында өнер көрсетті.

1997-2011: Америка Суперлигасының құрылуы, елдің алғашқы басқару органы

1990 жылдардың ортасында, австралиялық-американдық Niu сияқты регби лигасының промоутерлері ойынды ел ішінде насихаттауға тырысты. 1997 жылы регби лигасының алғашқы ұйымдастырушы органы – Америка Супер лигасы (кейін Америка Ұлттық регби лигасы (AMNRL) деп аталды) құрылды, оның төрағасы Niu болды. Америка Супер лигасы Халықаралық регби лигасы федерациясы тарапынан спорттың ресми басқарушы органы ретінде мойындалды және ұлттық команданы ұйымдастырумен, сондай-ақ отандық жарысты құрумен айналысты. 1998 жылы басталган отандық жарысқа алты команда қатысты: «Глен Миллс Буллс» (кейін «Астон Буллс»), «Нью-Джерси Шаркс» (кейін «Бакс Каунти Шаркс»), «Нью-Йорк Бронкос» (кейін «Нью-Йорк Найтс»), «Филадельфия Булдогс» (қазір «Филадельфия Файт»), «Бостон Сторм» және «Пенсильвания Рейдерс». Кейін «Бостон» мен «Пенсильвания» лигадан шығып қалды, ал қалған төрт команда Америка Супер лигасының басшылығымен ойынды жалғастырды. 2000 жылы Америка Супер лигасы қайта ұйымдастыру туралы хабарлады; лига штаб-пәтері Флорида штатының Джексонвилл қаласына көшірілді, ал ұйымның жаңа президенті Джексонвиллдегі маркетингтік директор Стив Гормли болды. USRL АҚШ құрама командасын алғаш рет Регби лигасының Әлем кубогына іріктеуге қатысуға сәттілікке жеткізді, бірақ 2000 жылғы Әлем кубогының іріктеу турнирінде сәтсіз өнер көрсетті. Алайда, Британдық регби футбол лигасымен болған дау USRL-дың қаржылық қиындықтарына және ішкі шиеленістерге әкелді. Флорида бұрын регби лигасы ойындарын қабылдаған, штат 1999 жылы Солтүстік Тынық мұхиты іріктеу турниріне төрағалық етті, онда АҚШ Жапония мен Канаданы жеңіп, 2000 жылғы Регби лигасының Әлем кубогында ойнау үшін Ливанмен кездесті. Орландодағы ESPN Wide World of Sports Complex 2000 жылғы Әлем кубогына дайындық ретінде Англияға қарсы «Томахокс» командасының сынақ ойынын қабылдады. Ойын қонақ команданың 110:0 есебімен аяқталды. 2001 жылы Флоридада «Sunshine State Challenge» турнирі өтті, онда АҚШ «Хаддерсфилд», «Галифакс» және «Лидс» командаларымен жарысты, бұл шағын турнирге 6700 көрермен келді. 2005 жылы Феникс қаласында (Аризона штаты) регби лигасын орталықтан тыс аймақтарда насихаттау мақсатында көрмелік матч өткізілді. 2011 жылдың жазында батыс жағалауда «WAMNRL» деп аталатын жаңа жарыс бастау жоспарланды. 2006 жылы «Бостон» командасы AMNRL-ға қосылды және 2005 жылы көрмелік матч өткізді. «Нью-Хейвен» (Коннектикут) және «Джексонвилл» (Флорида) командалары да 2006 жылғы жарысқа қатысты. «Чикаго» командасы да USARL-ға қосылу мүмкіндігімен дамудың әртүрлі кезеңдерінен өтіп жатыр. 2006 жылы лиганың кеңеюі жалғасты, алғашқы оңтүстік клубы «Джексонвилл Axemen» қосылды, сондай-ақ солтүстік-шығыс клубтары «Нью-Хейвен Уорриорс» және «Бостон Брейвз» қосылды. «Фэрфакс Иглз» 2007 жылы, ал «Бостон Трэйденс» 2009 жылы жарысқа қосылды. Тағы бір негіз қалаушы мүше «Бакс Каунти Шаркс» 2010 жылы жұмысын тоқтатты, ал «Питтсбург Вайперс» қосылды. 2009 жылы «Ұлттық регби лигасы (NRLUS)» атты жаңа кәсіби регби лигасы жарысы жарияланды. Жаңа лигаға AMNRL әкімшілері мен таланттары кіретін болды және ол 2010 жылы басталуы керек еді. Алайда, 2010 жылы лига әлі бастала қоймады, ал ресми өкілдер 2011 жылы ойын басталады деп үміттенедіндерін мәлімдеді, лиганың дамуына кедерілген фактор ретінде 2000 жылдардың соңындағы экономикалық дағдарысты атап өтті. 2010 жылдың қарашасында АҚШ елде спортты дамытудың стратегиялық жоспарын жариялады, оның мақсаты – жастарды дамыту, кеңейту және Әлем кубогына іріктеу.

201114: USARL-дің жіктелуі

2011 жылдың басында американдық регби лигасында жарылыс болды, жеті команда AMNRL-ден шығып, жаңа бәсекелестік – АҚШ Регби Лигасын құрды. Кетіп бара жатқан клубтар жаңа бәсекелестікті құрудың басты себебі ретінде AMNRL басқаруында клубтардың қатысуының және тұрақтылықтың жетіспеуін атады. Кетіп бара жатқан клубтар: «Нью-Хейвен Уорриорс», «Джексонвилл Аксеменс», «Филадельфия Файт», «Бостон Трэйденс», «Питтсбург Следгехаммерс», «Вашингтон ДиСи Слайерс» және «Фэрфакс Иглз». «Нью-Джерси Тернпайк Титанс» және «Род-Айленд Ребелион» командалары АҚШ Регби Лигасының құрылуы нәтижесінде құрылған жаңа командалар болды және жаңа жарыстың негізін қалаушы клубтар ретінде танылды. Қарсылық ретінде AMNRL өзінің RLIF санкциялаған АҚШ ұйымы ретіндегі мәртебесін пайдаланып, USARL-ға қатысты ойыншыларды АҚШ ұлттық құрамасына іріктеуден шеттетуге тырысты. Бұл бірнеше ойыншыны, мысалы, Apple Pope-ты ұлттық командаға ілігу үмітімен жергілікті USARL клубын тастауға итермеледі. 2011 жылы Америка Жастар Регби Лигасы Ассоциациясы құрылды. AYRLA-ның басты мақсаты – спортты американдық жастарға таныстыру. 2011 жылдан бері Америка Жастар Регби Лигасы Ассоциациясы жазғы лагерьлер мен оқу орталықтарын ұйымдастырып, басқарады, сондай-ақ орта мектептер арасындағы тулар жарысы, U23 күрестік жарыс, жастар түрмесіндегі оқу бағдарламасы, U23 құрамасы («AYRLA Americans» деп аталады) және 2014 жылдан бастап жоғары мектептер арасындағы жарыс өткізіп келеді. Сондай-ақ AYRLA американдықтар мен американдық жастарға бағытталған жаттықтыру курстарын жасады. Америка Жастар Регби Лигасы Ассоциациясы тарихта регби лигасының жастар даму бағдарламасы арқылы өтіп, бірінші лигада ойнаған алғашқы американдыққа жауапты. 2012 жылы AMNRL 2013 жылғы Регби лигасының әлем чемпионатына дейін АҚШ-та спортты көрсету және қаржыландыру үшін «Grand Prix Rugby» компаниясымен серіктестік келісімге келді.

2014 жылдан қазіргі уақытқа дейін: AMNRL құлдырауы және USARL бақылауы

Осы кезеңде USARL өзінің ішкі бәсекелестігін нығайтуға ұмтылды, ал AMNRL ішкі жарыста қиындыққа тап болды, тек «Нью-Йорк Найтс» және «Коннектикут Уайлдкетс» командалары ғана AMNRL туы астында тұрақты бәсекелестікке қатысты. 2014 жылы USARL Оңтүстік конференциясын құруды жариялады, оған «Атланта Риносы» және «Орталық Флорида Уорриорс» сияқты командалар қатысты, ал «Бруклин Кингс» Солтүстік-Шығыс конференциясына қосылды. Сонымен қатар, AMNRL жарысы 2014 жылы өткізілмеді және Дэвид Ньюдың спортпен ұзақ байланысын аяқтағаннан кейін AMNRL RLIF мүшелігінен бас тартып, ұйым ретінде таратылды. 2014 жылдың қарашасында USARL спорттың жалғыз басқарушы органы ретінде қабылданды және қалған AMNRL командалары USARL жарысына қабылданды. 2016 жылы АҚШ 2025 жылғы Регби лигасының Әлем чемпионатының өткізілу құқығын Канадамен бірлесіп алды. Алайда, АҚШ және Канадада Әлем чемпионатын өткізу жоспарлары 2018 жылдың 4 желтоқсанында қаржылық қиындықтарға байланысты тоқтатылды және 2025 жылғы Регби лигасының Әлем чемпионатының орны 2019 жылы жаңа конкурстық процедура арқылы анықталады деп белгіленді. 2020 жылдардағы қазіргі кеңейту франшизаларына «Чикаго Стокьярдс» және «Кливленд Регби Лигасы» кіреді. 2021 жылдан бастап USARL дөңгелек креслодағы регби лигасы, Мастерс регби лигасы және әйелдер регби лигасы сияқты ойынның барлық форматтарында кеңейтуді жоспарлап отыр. 2021 жылы «Солтүстік Америка Регби Лигасы» (NARL) құрылды, бірақ осы күнге дейін тек бір ғана матч өткізілді. 2022 жылы Америка Құрама Штаттарындағы Регби лигасы комиссиясы (USARLC) құрылды және Халықаралық Регби лигасының (IRL) АҚШ-та регби лигасының басқарушы органы болуға келісім бергенін мәлімдеді. IRL USARLC-нің бұл мәлімдемесін жоққа шығарып, олардың (IRL) USARLC-мен ешқандай байланысы болмағанын және USARL АҚШ-тағы IRL-дің жалғыз мүшесі болып қала беретінін мәлімдеді. Австралияның Ұлттық Регби лигасы 2024 жылғы маусымын Невада штатының Лас-Вегастағы Allegiant стадионында екі матчтан тұратын ойынмен бастайды, онда «Сидней Рустерс» «Брисбен Бронкос» командасымен, ал «Мэнли Уорринга Си Иглз» «Саут Сидней Раббитос» командасымен кездеседі.

АМНРЛ (19972014)

1997 жылы құрылған Америка Ұлттық регби лигасы (AMNRL) АҚШ-тың ең алғашқы регби лигасы болды. 2010 жылғы AMNRL маусымында он бір команда бақ сынасты, олардың жетісі маусым аяқталғаннан кейін АҚШ Регби лигасының құрылуына қатысты, қазіргі таңда АҚШ-тағы жалғыз отандық регби лигасы. AMNRL бөлініп, әлсіреуге дейін, ол кеңейтудің әртүрлі жоспарларын жариялаған еді. Чикаго "Стокярдерс" командасы 2011 жылы толық көрме кестесін бастайтынын және болашақта AMNRL-ге қосылуды жоспарлағанын мәлімдеді. AMNRL сондай-ақ Гавайи регби лигасымен серіктестікте Гавайи үшін төрттен алты командадан тұратын жарысты жоспарлаған; даму сатысындағы командалар: Кона, Мауи, Харлекинс, Спирс, Айлендс және Гавайи университеті. 2011 жылдың 10 маусымында Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласындағы "Юта Аваланч" командасы AMNRL-ге дамушы команда ретінде қосылатынын хабарлады. Бүгінгі күнге дейін олар жаңа АҚШ Регби лигасымен үйлеспеді. Батыс Америка Ұлттық регби лигасы және басқа да аймақтардағы даму жоспарлары әртүрлі уақытта жарияланды.

USARL (2011 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

АҚШ регби лигасы 2011 жылдың 12 қаңтарында жарияланды. Бұл лига бұрынғы AMNRL лигасындағы жеті командадан құрылды және AMNRL-ге қарсылас және бәсекелес айналды. Ол 2011 жылғы жазда өзінің бірінші маусымын өткізді, ал 2014 жылы AMRL тарағаннан кейін АҚШ-тағы жалғыз регби лигасы болып қалыптасты.

Lonestar регби лигасы

Lonestar Rugby League (LRL) - Техас штатында жоспарланған төрт командадан тұратын регби лигасы.

Орта батыс регби лигасы

Midwest Rugby League (MWRL) – АҚШ-тың орталық-батыс аймағында ұзақ уақыттан бері талқыланып келе жатқан регби лигасы. 2009 жылы АҚШ-тың орталық-батыс аймағында регби лигасын дамыту және 2010 жылдан бастап «Стокярдерс» командасын басқару мақсатында Midwest Rugby League атты ұйым құрылды. Чикагоға жақын жерде тұрақты матчтар өткізуге қабілетті клубтарды құруда елеулі қиындықтар туды.

Солтүстік Америка регби лигасы

Солтүстік Америка регби лигасы (NARL) – Солтүстік Америкадағы регби лигасы клубтарының ресми түрде мойындалмаған жарысы. Лига құрылғанда он төрт команда жарияланды: АҚШ-тан он екі және Канададан екі команда. 2021 жылы алғашқы маусым жоспарланған, бірақ COVID-19 пандемиясымен байланысты денсаулық және қауіпсіздік талаптарының күшеюіне, сондай-ақ сақтандыру және саяхат шығындарына байланысты 2022 жылға шегерілді. Қазіргі кезде лига алты негізгі командамен басталады: АҚШ-тан бесеу және бұрынғы кәсіби Суперлига мүшесі, Канаданың «Торонто Вольфпак» командасы. Алғашқы маусым 2022 жылдың 21 мамырында басталуға тиіс болған, бірақ бастала алмады. Маусымға дейін бір ойын өткізілді, ал жарыстың қыркүйекте одан да аз командамен басталуы туралы хабарланды. Бірақ ол да іске аспады.

Чемпионат регби лигасы

Чемпионат регби лигасы (CRL) 2022 жылдың желтоқсан айында құрылды. Ол USARL-ға қатысты емес. Ол 2022 жылдың желтоқсанында ойынға кірісіп, 2023 жылдың сәуіріне дейін жалғасты. Содан кейін ол қызметін тоқтатты.