Кіріспе

Неміс кәсіпкері, қайырымдылық жасаушы және саясаткер Людвиг Лове (27 қараша 1837 – 11 қыркүйек 1886) – неміс саудагері, өндіруші, қайырымдылық жасаушы және Рейхстаг депутаты. Лове компаниялары қару-жарақ өндірісімен айналысып, белгілі дизайнерлерді жұмысқа тартты және көзге түсетін қару түрлерін жасады.

Өңдеу

Лоуэ Пруссия Корольдігінің Хелигенштадт қаласында еврей отбасында Луи Леви болып дүниеге келді. Ол 1869 жылы тігін машиналарын өндіру үшін Ludwig Loewe Commanditgesellschaft auf Aktien für Fabrikation von Nähmaschinen A. G. компаниясын құрды. 1872 жылы неміс әскерімен олар үшін мылтықтар жасау туралы келісімге қол жеткізілді. Осы мақсатта ол жеке қару-жарақ компаниясы Ludwig Loewe & Company (сондай-ақ Loewe & Company деп белгілі) құрды.

Қару-жарақтар

Loewe қару-жарақ компаниясы Waffenfabrik Mauser компаниясында бақылау үлесіне ие болғандықтан танымал болды, соның арқасында Loewe-нің өзінің Hugo Borchardt жасаған Borchardt жартылай автоматты тапаншасы жақсы сатылмаған кезде C96 тапаншасынан қаржылық табысқа қол жеткізді. Ludwig Loewe & Company компаниясы Georg Luger-ді де жұмысқа алды, ол Luger тапаншасын (және оған қатысты оқ-дәрілерді) ойлап тапқан.

Лоуи қайтыс болғаннан кейін

Лоуэ Берлинде қайтыс болғаннан кейін оның інісі Исидор Лоуэ компанияны басқаруды өз міндетіне алды. Басты компанияның атауы ақырында Gesellschaft für Elektrische Unternehmungen Ludwig Loewe & Co. A. G деп өзгертілді. Бұл "Loewe Group" компанияларының үш негізгі өнімі болды: электр энергиясы, машиналар және қару-жарақ. 1896 жылы Ludwig Loewe & Cie Карлсруэде орналасқан Deutsche Metallpatronenfabrik компаниясының басым үлесін алды. Осы жылы Deutsche Metallpatronenfabrik-тің оқ-дәрі өндірісін Loewe-нің Берлиндегі қару бөлімшесімен біріктіру туралы шешім қабылданды, нәтижесінде жаңа компания құрылды, оның иесі Лоуэ болды: Deutsche Waffen und Munitionsfabriken (DWM).

Людвиг Лоуэ және DWM

Людвиг Лове мен оның кіші інісі Изидор Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейінгі жылдары әлемдегі ең ірі станок және қару-жарақ империясын құрды. Лове компаниясы, DWM, иелігінде болды немесе басқалармен байланыста болды, оның ішінде Будапешттегі Венгрия қару және машина жасау компаниясы, Бельгиядағы Fabrique Nationale d'Armes de Guerre (FN) в Херстале және Pieper в Люттихе, сондай-ақ үшінші Лове бауыры Зигмундтың (1854-1904) бас директоры болған британдық Vickers Sons & Maxim Ltd. 1887 жылы Лове Mauser/Oberndorf компаниясының басым акцияларын алды, ал 1889 жылы Карлсруэдегі металл оқ-дәрі өндіруші Maschinenfabrik Lorenz қосылды. Ақырында, DWM Krupp және Thyssen компанияларын қоспағанда, 11 000-нан астам қызметкерімен Германияның қару-жарақ өндірісінің барлығын қамтыды.

Компанияның өсуі және Германияның индустрияландыруы

1896 жылы Лоуес қару-жарақ өндірісіндегі мүдделерін жаңа құрылған холдинг компаниясы, Deutsche Waffen und Munitionsfabriken (DWM) Берлинде біріктірді. Олардың әкесі Тюрингияның Хайлигенштадт (Айхсфельд) кішкентай қаласындағы еврей қауымының канторы және діни ұстазы болған. 1858 жылы Людвиг коммерциялық тәжірибеден кейін Берлинге келді. Ол жүн саудасымен айналысып, комиссиялық негізде жұмыс істеді. Кейін ол машиналарды жөндеу және сатумен шұғылданды. 1869 жылы бұл Ludwig Loewe & Co. KG (Толық серіктестік) компаниясының құрылуына әкелді, онда Людвиг Лоуе жалғыз серіктес болды. Компания Берлиннің Нойкёльн ауданында үй тігін машиналарын өндіру үшін құрылды. АҚШ-тан импортталатын, дәлірек жасалған және арзан машиналармен бәсекелесе алмайтынын түсінген ол 1870 жылы ағасы Исидормен бірге АҚШ-қа сапар шегіп, компаниясын бас инженері Эдуард Бартелмесқа тапсырды. Оралғаннан кейін ол Бартелместің жобасына негізделген, бірақ американдық дәлдік машиналарын қолданып жасалған жаңа модельді өндіруді бастады. Америкалық машина құралдарын импорттау токарьлық, ұсақтағыш және фрезерлік станоктар және басқа да машина құралдарын жасауға және өндіруге мүмкіндік берді. Бартелмеспен бірге, карьерасы дәстүрлі Суль қару зауытында басталған Лоуе өзінің дәлдікті, жоғары өнімді машиналарын қолданып, жеңіл қаруды жаппай өндіруді бастады. 1870 жылы Франко-прусс соғысындағы Германияның жеңісі мен Германияның бірігуінен кейін Лоуе компаниясының капиталын Spandau-дағы Корольдік Пруссия арсеналы үшін Mauser 71 мылтығының бөлшектерін өндіруге келісімшарт жасау арқылы арттыра алды. 1896/98 жылдары компания кеңейтіліп, Моабит ауданындағы жаңа ғимаратқа көшірілді, ал 1907–1917 жылдары американдық инженерлердің көмегімен қазіргі заманғы нео-готикалық, үлгілік фабрика кешені салынды. Лоуе компаниясының мақсаты – жоғары дәлдікті жаппай өндіріс үшін қажетті ең жақсы жұмыс жағдайларын жасау болды. Сонымен қатар, Лоуе өз қызметкерлеріне заманауи тұрғын үйлер, денсаулық сақтау және білім беру мекемелерін ұсынды. Француздардың түтінсіз нитроцеллюлозалық ұнтағын енгізуімен байланысты, Бисмарк барлық неміс мемлекеттерінің қарулы күштеріне жаңа нитро боеприпастары үшін кіші калибрлі мылтық жасауды бұйырды. 88 мылтығының алғашқы партиясын Лоуе өндіруге тиіс болды, өйткені басқа өндірушілерде қажетті дәлдікке қол жеткізе алатын машина құралдары болған жоқ. 1889 жылы Лоуе компаниясына 300 000 жаңа мылтық жасау және Данциг, Спандау, Эрфурт және Амбергтегі мемлекеттік арсеналдарға толық өндіріс машиналарын жеткізу тапсырылды. Жаңа 88 мылтығы да, неміс нитроцеллюлозалық ұнтағы да жеткіліксіз және сенімсіз болып шықты, бұл көптеген өлім-жітімге әкелді. Бұл "Жүдейлік карабин ісі" (Judenkarabiner Affäre) деп аталды. Герман Алварт, экстремистік ұлтшыл, Лоуені неміс қарулы күштеріне қарсы еврейлік қастандық жасады деп айыптап, антисемиттік памфлет жариялады. Бисмарктің көмегімен памфлет тоқтатылды, ал сотта Алварт жала жабу үшін кінәлі деп танылды.

Людвиг Лове саясаты

Пруссияда антисемитизм, ксенофобия және католиктерге қарсылық кеңінен таралған болса да, Ұлы Фридрих (1712-1786) Пруссия мемлекетінің мақсаттарына жеке адамның пайдалы болуы қағидасына негізделген белгілі бір дәрежеде төзімділікті орнатты ("Діндерге төзімділік көрсету керек және ешкімге зиян келтірмеу үшін реттеуді шектеу қажет". "Католик мектептері мен дін тарату жөніндегі шлюздер департаментінің шұғыл есебі" туралы корольдің қолжазбасы). Лоуэнің достары мен таныстарының арасында социалистік көшбасшы Фердинанд Лассаль және оңшыл саясаткер, Бисмарк досы Вальтер Ратенау болды, ол Шикізаттар директоры ретінде Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде соғыс экономикасын ұйымдастыруға жауапты болды. Лоуэ Берлин қалалық кеңесінің мүшесі ретінде саяси белсенділік танытты. 1877 жылы ол прогрессивтік партиядан Пруссиялық ландтагқа сайланды. 1878 жылы ол Рейхстагқа сайланды. Лоуэнің ерекше қызығушылығы білім беру саласында болды және DWM Берлин техникалық университетінің құрылуына зор үлес қосты. 1886 жылы Людвиг қайтыс болғаннан кейін, оның інісі Изидор компанияның жалғыз директоры болды. Оның банк және қаржы саласындағы тәжірибесі компанияның қарқынды дамуына, электртехника және автокөліктік тасымал салаларына кеңейтілуіне орталық рөл атқарды.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең: Quandt Group

Бірінші дүниежүзілік соғыста Германияның жеңілісі және одақтастардың әскери қару-жарақ өндірісіне қойған шектеулер DWM-ге көптеген балама қалдырмады. Шағын көлемде тұрмыстық тауарлар өндіріліп келді. 1922 жылы DWM Berlin Karlsruher Industrie Werke деп қайта аталды, Moabit зауытындағы барлық өндіріс тоқтатылды және компанияның меншігі Quandt Group-қа өтті. 1929 жылы Ludwig Loewe & Cie компаниясы Gesellschaft für Elektrische Unternehmungen компаниясымен біріккенде, DWM-ге қатысты меншік құқығы Гюнтер Квантпен жұмыс істейтін инвесторлар тобына ("Quandt Gruppe" немесе "Quandt Group") берілді. 1938 жылы Лоуэ отбасының мүшелері неміс бизнесіне еврейлердің ықпалын азайту жоспарының бір бөлігі ретінде директорлар кеңесінен шығарылды, бұл «арийдендіру» деп аталды. 1942 жылы Gesellschaft für Elektrische Unternehmungen AEG компаниясымен бірікті, ал Loewe-нің қалған бөлігі AEG-нің меншігіндегі Loewe Werkzeugmaschienen AG деп аталды. 1946 жылы Loewe шеберханалары бұрынғы атауын – "Ludw. Loewe & Co. AG" – қайта алды. Шамамен 400 жұмысшысы бар компания бұрандалар, пештер, бейіт тастары және тырмалар өндірді. 1967 жылы компания басқа өнеркәсіптік компаниялар тобымен DIAG (Deutsche Industrieanlagen GmbH) тобының атымен бірікті, қазір MAN Ferrostaal Industrieanlagen GmbH құрамында.

Лоуи мен оның сенімі

Лоуэ антисемитизмге ұшырады, бұл оның отбасына да әсер етті. Оның отбасы мүшелерінің бірнешесі нацистік концлагерлерде қаза тапты, бірақ кейбіреулері АҚШ-қа қашып құтылды. Оның мүлкін 1930 жылдары нацистік үкімет тартып алды, ал кейіннен оның ұрпақтары бұл әрекетке қарсы талап айтты. Аталған талап бойынша бір мүрагерге 162 500 швейцариялық франк өтемақы төленді.