Кіріспе

Спорт лигасының статистикасы

Солтүстік Американың кейбір спорт түрлерінде "ойындарда қалып қою" немесе "ойындар артта" (көбінесе GB деп қысқартылады) деген тіркес, спорт лигасының, конференцияның немесе дивизионының көшбасшы командасы мен өзге команда арасындағы айырмашылықты көрсетудің әдеттегі тәсілін білдіреді.

Мысал

1994 жылғы Бейсболдың Бас лигасы маусымының төмендегі турнирлік кестесінде Атланта Брейвз Монреаль Экспоздан алты ойынға қалып қойды. Атланта алты ойын жеңіп, Монреаль алты ойын жеңіліске ұшыраса, екеуі де бірінші орынға теңеседі. Команда өзінен кейін 0 ойынға қалып қоймайды, және бұл турнирлік кестеде нөл емес, тире арқылы көрсетіледі.

Қолданылуы

Есептеу артындағы ойындар жиі кәсіби бейсбол және баскетболда қолданылады, онда тең ойындарға рұқсат етілмейді. Осы спорт түрлерінің маусым ішінде баспа бетінде немесе онлайн-рейтингінде командалар жеңіс пайызы бойынша тізімделеді, ал оқырманға қолайлы болу үшін "GB" бағаны қосылады. "Ойындар артында" көрсеткіші американдық футболда осыншалықты жиі қолданылмайды, себебі онда теңдіктер мүмкін, бірақ сирек кездеседі. Хоккей мен футболда бұл көрсеткіш көбінесе қолданылмайды, өйткені бұл спорт түрлерінде теңдіктер дәстүрлі түрде жиі кездеседі және командалардың орнын анықтау үшін ұпайлар жүйесі қолданылады.

Үлкен бейсбол лигасы

Басты Лига Бейсболы (MLB) «ойнаған ойындардың қалыптасуы» терминін «командалардың жеңістері мен ұтылыстары арасындағы айырмашылықтың орташасы, көшбасшы команданың жеңістері мен соңғы команданың жеңістері, сондай-ақ көшбасшы команданың ұтылыстары мен соңғы команданың ұтылыстары арасындағы айырмашылық» деп анықтайды. MLB турнирлік кестесінде әр бес командадан тұратын дивизион үшін «ойнаған ойындардың қалыптасуы» бағаны көрінеді.

Жауынгерлік жарыс

1994 жылғы МЛБ маусымында Америка лигасы мен Ұлттық лигасының әрқайсысы үш дивизионға бөлінді және плей-оффқа бір-бір «жапайы карта» командасы қосылды. Осы өзгерістен кейін, БАҚ-та «жапайы карта» үшін күрестің қосымша турнирлік кестесін жариялау жиі кездесетін болды. Ол лиганың барлық командаларын қамтыды, дивизион жетекшілерін есептемегенде, ал «артта қалған ойындар» саны жарыста ең жоғары көрсеткішті командаға қатысты есептелді. 2012 жылғы МЛБ маусымында екі лига да екінші «жапайы карта» командасын қосты, ал 2022 жылғы МЛБ маусымынан бастап әр лига үшін үшінші «жапайы карта» командасы енгізілді. «Жапайы карта» үшін күресте артта қалған ойындар енді соңғы «жапайы карта» позициясына қатысты есептеледі. МЛБ сайты бұл статистиканы «жапайы картада артта қалған ойындар» (WCGB) деп қысқартып көрсетеді. Барлық «жапайы карта»ға іріктелетін командалар тең болмаса, кейбір командалар соңғы іріктеуге қарағанда «ойындар алдында» көрсетіледі, бұл турнирлік кестеде «+» белгісімен көрсетіледі. Мысалы, 2012 жылғы Ұлттық лиганың «жапайы карта» турнирлік кестесінде «Атланта Брейвз» командасы «Сент-Луис Кардиналс» командасынан алты ойынға көш ілгері болса, 2022 жылғы Америка лигасының «жапайы карта» турнирлік кестесінде «Торонто Блю Джейс» және «Сиэтл Маринерс» командалары «Тампа Бей Рейс» командасынан сәйкесінше алты және төрт ойынға көш ілгері болды.

Ұлттық баскетбол қауымдастығы

Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) турнирлік кестесінде әдетте әр бес командадан тұратын дивизиондағы көш қалу көрсеткіші беріледі. Бірақ, бұл бейсболдағыдай тығыз бақыланбайды, себебі NBA плей-оффына көбірек команда қатысады және дивизиондық статистика плей-оффқа ілігу үшін осыншалықты маңызды емес. Кейде, әсіресе тұрақты маусымның соңына жақындағанда, Шығыс және Батыс конференцияларындағы алтыншыдан оныншы орындарға дейінгі көш қалу көрсеткіші, NBA-ның іріктеу турниріндегі орындардың маңыздылығына байланысты ұсынылады.

Ұлттық футбол лигасы

Ұлттық футбол лигасының (NFL) турнирлік кестесі кейде командалардың қанша ойынмен қалып қойғанын көрсетеді, бірақ бұл статистикаға көп мән берілмейді; әр команданың жеңіс-жеңіліс-тең нәтижесінен есептелген жеңіс пайызы қолданылады. Бұл, әсіресе 1990 жылы демалыс аптасы енгізілгеннен кейін күштірек байқалды, себебі бұл командалардың әртүрлі уақытта өткізген ойындарының санындағы айырмашылықты арттырды. Сонымен қатар, 1974 жылдан бастап тұрақты маусымда қосымша уақыт енгізілгеніне қарамастан, тең нәтижелердің болу мүмкіндігі де сақталады, бірақ мұндай жағдайлар сирек кездеседі. «Ойынмен қалып қою» көрсеткіші NFL веб-сайтындағы және көптеген жарияланған турнирлік кестелерде көрсетілмейді.

Басқа спорт түрлері

Тай ойындарының жиі кездесетін спорт түрлерінде, мысалы, шайба хоккейі мен футболда, "ойынның артта қалуы" статистикасы қолданылмайды. Бұл спорт түрлеріндегі лигалар командаларды әр жеңіс немесе тең ойын үшін белгілі бір ұпай санымен бағалайды. Тай ойындары жойылған жарыстарда (әсіресе хоккейде) "қосқан уақыттағы жеңіліс" үшін де ұпай беріледі, бұл ұпайлар көбінесе (бірақ әрдайым емес) бұрынғы тең ойынға берілген ұпайлармен бірдей болады. Футболда жеңіс үшін берілетін екі ұпайдың дәстүрлі құны үш ұпайға ауыстырылған, ал тең ойын әлі де бір ұпайға бағаланады. Бұл өзгерістер "ойынның артта қалуы" статистикасын есептеуді одан да күрделі етеді, егер ол дәстүрлі жүйеде қолданылғанда, тай ойын "жартылай жеңіс" ретінде қарастырылар еді. Канадалық футбол лигасы (CFL) да "ойынның артта қалуы" статистикасын қолданбайды және турнирлік ұпайлар береді. Алайда, Ұлттық хоккей лигасы (NHL) сияқты лигалардан айырмашылығы, CFL 21-ші ғасырдың басында мұндай жүйемен тәжірибе жасаған болса да, қосымша уақыттағы жеңіліс үшін ұпай бермейді. Сонымен қатар, көптеген басқа футбол түрлері жеңіс үшін үш ұпай бергенімен, CFL әлі де жеңіс үшін екі ұпай және тең ойын үшін бір ұпайдың дәстүрлі жүйесін қолданады. Сондықтан, CFL-де тең ойын әрқашан Канада футболында болғандай (сондай-ақ 1972 жылдан бері NFL-де болғандай) "жартылай жеңіс" ретінде қарастырылады.

Қатынасты пайдалану

Кейде командалар жеңіс көрсеткіші .500-ге (пайыз деп атау әдеттегі Солтүстік Америка тілінде шатастыруға болады; .500 осы жағдайда 50% дегенді білдіреді) қарағанда "бес жүзден" жоғары немесе төмен деп айтылады. Бұл есептеу өте қарапайым: азайту арқылы жасалады. Мысалы, 29–19 есебіндегі команда "бес жүзден 10 ойынмен жоғары" деп есептеледі, себебі олар келесі 10 ойында жеңіліске ұшыраса да, .500 көрсеткішін сақтай алады. Ал 12–17 есебіндегі команда "бес жүзден 5 ойынмен төмен" болады, себебі олар .500 көрсеткішіне жету үшін келесі 5 ойында жеңіске жеткені абзал. "Жоғары" және "төмен" сөздерін "жоғарыда" және "төменде" сөздерімен алмастыруға болады.