Кіріспе

Пенсильвания штатындағы, АҚШ-та жасалған көл

Рейстаун көлі – Пенсильвания штатының Хантингдон округіндегі суқойма. Бұл Пенсильвания штатында толығымен орналасқан ең үлкен көл. Алғашқы көлді Хантингдон қаласының Симпсон отбасы гидроэлектрлік жоба ретінде салған. Қазіргі Рейстаун көлі 1973 жылы Армия инженерлік корпусы тарапынан аяқталды. Рейстаунның ең терең жері, бөгетке жақын аймақта шамамен 61 метр (200 фут) тереңдікке жетеді. Көлдің негізгі мақсаты – су тасқынын бақылау, электр энергиясын өндіру және демалыс шараларын ұйымдастыру. Allegheny Electric Cooperative компаниясы Рейстаун гидроэлектрлік жобасын және Рейстаун бөгетіндегі Уильям Ф. Матсон электр стансасын басқарады, бұл 21 МВт қуаттылығы бар екі агрегаттан тұратын гидроэлектрлік жоба. Рейстаун көлінде көптеген демалыс мүмкіндіктері бар. Ең танымал әрекеттердің қатарында қайықпен жүзу, жүзу, тау велосипедімен жүру, суға секіру, балық аулау және кемпинг жатады. Рейстаун көлінде бірнеше қайық түсіру алаңдары, сондай-ақ мейрамханалары бар және көбінесе арнайы іс-шаралар өткізілетін екі ірі марина бар. Көлдің айналасында көптеген кемпинг алаңдары орналасқан. Көлде дискі-гольф, су паркі, балық аулау бойынша кеңес беру қызметтері және жаяу серуендеу жолдары да бар. Рейстаун көлі курортында Естелік күні демалысы, 3 шілде және Еңбек күніне дейінгі жексенбіде әсем фейерверк көрсетілімдері ұйымдастырылады. Курорттағы фейерверктерді көлден көруге болады, сонымен қатар Пенсильванияның 994 тас жолындағы көпірден де көруге мүмкіндік бар; курорт осы көпірден оңтүстікке қарай орналасқан. Көлді қоршаған жердің көп бөлігі Армия инженерлік корпусының меншігінде және тұрғын үйлер салуға жарамсыз; осы себепті жазғы үйлер көл жағасында емес, көлге жақын жерлерде салынған, ал көлдің көп бөлігі әлі де дамытылмаған. Бұл көлде қайықпен жүзу тәжірибесін көптеген басқа көлдерден ерекшелендіреді; иіліп жатқан көлдің жағалауындағы төбелерді ағаштар суға дейін жауып тұрады. Рейстаун көлінде шабақ, жолақты шабақ, кіші шабақ, мускеллунг, валлей, пикерел, перч, калико шабақ, көл форелі, радуга форелі, бұлақты форель, қоңыр форель, көк форель, сом, сазан, ақ шабақ, тас шабақ, лосось және сөйлеуші балықтар бар. 2015 жылы Техас штатындағы энергетикалық компания таудың үстінде үлкен курорт салуды және жағалауда сәнді жайлылықтары бар марина құруды ұсынды. Бірнеше тұрғын наразылық білдірді және жобаның экологиялық және қауіпсіздік талаптарына сай келмейтінін мәлімдеді.

Бірінші Рейстаун бөгеті

1905 жылы алғашқы Рейстаун бөгетінің салынысы 1972 жылы Рейстаун көлінің құрылуына бастаған маңызды бөгеттер тарихының бастауын берді. Алғашқы бөгетті Джордж Эрнест пен Уоррен Браун Симпсон салған деседі. Бұл идеяның қалыптасуы туралы 1905 жылғы 12 қазанда жарық көрген «New Era Journal» газетінде былай делінген: «1905 жылдың басында Джордж Эрнест Симпсон мен Уоррен Браун Симпсон филиал бойында балық аулап жүрді. Сол кезде бұл су шабаққа жақсы орын болғандықтан, олардың аулаулары өте сәтті болды. Эрнест ағамыз күнінің бір сәтінде: «У. Б., бұл жер гидроэлектр станциясы үшін өте жақсы орын болар еді» деді. Бұл идея бірден іске асты, себебі екеуі де «жобалаушылар» болды. Жобаға қанша уақыт пен ой жұмсалғанын ешкім білмейді, бірақ ағынды дамытуға қатысты тұрақты лицензиялар 1906 жылғы 30 наурызда губернатор Пеннипакер қол қойған Командалық мемлекет тарапынан берілді (Дрейк, 1905). 1905 жылғы Рейстаун бөгеті Хантингдон аймағына физикалық және экономикалық тұрғыдан көптеген өзгерістер әкелді. Рейстаун бөгеті – Джуниата өзенінің Рейстаун саласында салынған алғашқы гидроэлектр бөгеті. Құрылыс процесінде қаржылық қиындықтар аз болды, себебі бұл мемлекеттік емес, жеке кәсіпорынның нәтижесі болды. 1989 жылғы 9 желтоқсанда шыққан «Daily News» газетінде былай делінген: «Рейстаун саласындағы алғашқы электр бөгеті жеке кәсіпкерлік шеңберінде салынды. Ол 1906 жылы он аймақтық адам Рейстаун Су Электр Компаниясын құрған кезде пайда болды. Компания бөгет құрылысын қаржыландырды, ол 1907 жылдан 1912 жылға дейін салынды» (Шук, 1989). Бөгет аймақта жаңа түрлілікке әкелді, италиялық иммигранттар шағын ауыл құрып, бөгетті қолмен және жылқы күшімен салды. Бұл бөгет аймақтың кең коттедждік құрылысына мүмкіндік берді, бірақ осымен бірге проблемалар да туды. «Шамамен мыңға жуық коттедждер оның жағалауында орналасқан, ал өткен жылы округ комиссарлары салған Финк көпірі тағы бір үлкен аумақты ашты. Бірақ қазір бұл аймақ даулы жағдайда, себебі кейбір адамдар жаңа, биік бөгет салынып жатқанын айтуда; ол барлық коттедждер мен тұрақты үйлерді жауып тастауы керек. Бұл жағдай жылжымайтын мүліктің құнын күрт төмендетті» (Дрейк, 1905). Қазіргі Рейстаун бөгеті 1972 жылы салынғанға дейін, алғашқы бөгет екі рет сатылып, бір рет біріктірілді, содан кейін 1946 жылы Пенсильвания Электр Компаниясының (Penelec) меншігіне өтті (Шук, 1989). Қазір бөгет жергілікті суға түсушілер үшін танымал нысан.

Археологиялық аймақ

Қойлар жартасы – қазіргі Сусквеханнок кемпингінің жанындағы археологиялық маңызы бар аймақ. Бастапқыда Джуниата өзенінің үстіндегі кең тік жар болған ол, тұрғындарына ауа райынан қорғаныш берді. Оның орналасуы және бағыты, төмендегі қалдықтарды жел мен ылғалдан сақтап, сақталуын қамтамасыз етті. 1960 жылдары көлдің кеңейтілетіні жарияланғанда, Джуниата колледжі мен Пенсильвания штаты университеті су астында қалуға тиіс еді, әйтпесе жоғалуға ұшырайтын артефакттарды табу үшін қазба жұмыстарын жүргізді. Олардың жұмысы нәтижесінде 12 000 жылға дейін сонатын адам қалдықтары табылды. Пенсильвания штаты университетінің кітапханасында осы орынға арналған "Қойлар жартасындағы жаңалық" деген 29 минуттық фильм сақтаулы.

Демалыс

Рейстаун көлінде ең танымал екі іс-шара – қайықпен жүзу және кемпинг. Рейстаун көлінде жеті қоғамдық қайық түсіру алабы бар: Жеті нүкте, Снайдердің ағыны, Айтч, Татман ағыны, Ұялшақ бобр, Джеймс Крик және Уивер Фоллс. Сондай-ақ, көптеген кемпинг алаңдары бар. Олардың кейбіреулері – Сескенханнок кемпингі, Плезант Хиллс кемпингі және Аллегриппис лоджы. Көл тау велосипедтерімен де танымал. Жеті нүктеде тау велосипеді дағдыларын жетілдіру паркі және көптеген жолдар бар. Рейстаун көлінде екі марина бар. Бірі – Жеті нүкте, онда мейрамхана, жағажай, диск-гольф, қайықтарды жалға алу және апта сайын жазғы шаралар өтеді. Екіншісі – Рейстаун көл курорты. Курорт қайықтарды жалға алу, коттедждер, кемпинг, су паркі, мейрамхана, мұзқаймақ дүкені, оттықтар және жазғы шараларды ұсынады. Рейстаун көлі қайықпен жүзуге ең танымал. Көл жеті қоғамдық қайық түсіру алабын ұсынады: Жеті нүкте, Снайдердің ағыны, Айтч, Татман ағыны, Ұялшақ бобр, Джеймс Крик және Уивер Фоллс. Сонымен қатар, Жеті нүкте және Рейстаун көл курорты сияқты екі марина бар. Жеті нүкте маринасында үй қайықтары мен понтонды қайықтарды жалға алуға болады. Олар тұрақты тұрақ орындары мен жалға берілетін тұрақ орындарымен қатар, жабық қайық сақтау қызметін де ұсынады. Қайықпен жүзуге қоса, Жеті нүктенің мейрамханасы, жағажайы және жазғы арнайы шаралары бар. Рейстаун көл курорты да қайықтарды жалға алу, тұрақты тұрақ орындары, жалға берілетін тұрақ орындары және жазғы шараларды ұсынады. Курортта сондай-ақ мейрамхана мен мұзқаймақ дүкені бар. Рейстаун көлінде көптеген кемпинг алаңдары бар, олардың кейбіреулері – Сескенханнок кемпингі және Плезант Хиллс кемпингі. Кемпингтер, шатырлар, коттедждер және кейбір кемпингтерге тек қайықпен ғана жетуге болады. Көлде тағы да басқа шаралар бар: тау велосипеді дағдыларын жетілдіру алабы, жаяу және велосипед жолдары, құстарды бақылау, балық аулау, балық аулау бойынша кеңес беру және пикник аймақтары.