Кіріспе
Нью-Йорк және Нью-Джерси портындағы мұнай өңдеу зауыты, Bayway Refinery – Phillips 66 компаниясына тиесілі, Нью-Йорк және Нью-Джерси портында орналасқан мұнай өңдеу кешені. Нью-Джерси штатының Линден және Элизабет қалаларында орналасқан, Морсс-Крик арнасымен екіге бөлінген бұл зауыт АҚШ-тың Шығыс жағалауындағы ең солтүстік мұнай өңдеу орны болып табылады. Мұнай өңдеу зауыты шикі мұнайды (Солтүстік теңізден, Канададан және Батыс Африкадан танкерлермен, ал Солтүстік Дакотадағы Баккен формациясынан теміржолмен жеткізілетін) бензинге, дизель отынына, авиациялық отынға, пропанға және отын майына айналдырады. 2007 жылғы мәліметтер бойынша, зауыт шамамен шикі мұнай өңдеп, бензин және дистилляттар өндірген. Оның өнімдері құбыр желілері, баржалар, теміржол вагондары және цистерналық жүк көліктері арқылы Шығыс жағалау тұтынушыларына жеткізіледі. Зауыттың құрамында майлау материалдары мен қоспалар шығаратын мұнай-химиялық және жылына 775 миллион фунт полипропилен өндіретін полипропилен зауыты да бар.
Bayway Refinery is a refining facility in the Port of New York and New Jersey, owned by Phillips 66. Located in Linden and Elizabeth, New Jersey, and bisected by Morses Creek, it is the northernmost refinery on the East Coast of the United States. The oil refinery converts crude oil (supplied by tanker ships from the North Sea, Canada and West Africa and by rail from the Bakken Formation in North Dakota) into gasoline, diesel fuel, jet fuel, propane and heating oil. As of 2007, the facility processed approximately of crude oil, producing of gasoline and of distillates. Its products are delivered to East Coast customers via pipeline transport, barges, railcars and tank trucks. The facility also houses a petrochemical plant which produces lubricants and additives and a polypropylene plant that produces over 775 million pounds of polypropylene per year.
Тарих
1907 жылы Standard Oil компаниясының негізін қалаушы Джон Д. Рокфеллер өзінің соңғы мұнай өңдеу зауытының орны ретінде Линден мен Элизабет, Нью-Джерси арасындағы Морс отбасының бұрынғы иелігінде болған бірнеше жүз акр жерді сатып алды. 1907 жылдың 15 қазанында уақытша кеңсе ғимараттарының құрылысы басталды және бірден орманды жерді тазарта бастады. 1908 жылдың 18 қаңтарында осы жердегі алғашқы тұрақты құрылыс – машина жасау шеберханасының іргетасы салынды. Bayway-дегі алғашқы шикі дистилляциялық қондырғылар 1908 жылдың соңында аяқталды және 1909 жылдың 2 қаңтарында Уильям К. Кёлер (c1880-1953) оларды рәміздік түрде іске қосты. Зауыт күніне белгілі бір көлемде шикі мұнайды өңдеуді бастады. 1911 жылға қарай қуаты шамамен 500 тоннаға дейін артты. Келесі бірнеше жылда зауыт кеңейіп, қуатын және жұмыс күшін ұлғайтты. 1911 жылы Шерман монополияға қарсы заңына сәйкес Standard Oil кішірек бөлімшелерге бөлінді. Бұл компаниялардың бірі – New Jersey Standard Oil Company, Esso және кейін Exxon компанияларының алдағы бастарпасы болды, ол Bayway нысандарына меншік құқығын сақтап қалды. Bayway S.O. New Jersey кәсіпорнының ішіндегі жетекші ғылыми-зерттеу орталығына айналды. Бұл АҚШ-тағы алғашқы зауыт болды, ол шикі өнімдерден жоғары өнім алу үшін сутекті өңдеу процесін қолданды. 1919 жылы Bayway ғалымдары әлемдегі алғашқы мұнайхимиялық өнімді – изопропил спирті жасады. General Motors және Standard Oil компанияларының бірлескен кәсіпорны – Ethyl Corporation 1924 жылы үш айдың ішінде мұнай өңдеу зауытында тетраэтил қорғасын (TEL, қорғасынды бензиндегі "қорық") өндіру үшін зауыт салды. Жұмыс істеп тұрған алғашқы екі айдың ішінде мекемеде ауыр қорғасынға уланудың он жеті жағдайы тіркелді, олар галлюцинациялар мен ақыл-ессіздікке әкелді, содан кейін бес адам тікелей қайтыс болды. Нью-Джерси штаты қазан айында зауытты жапты және Standard Oil компаниясына штаттың рұқсатынсыз TEL өндіруге тыйым салды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде зауыт алғашқы каталитикалық крекерін немесе "мысық крекерін" құрылысын аяқтады, ол 1943 жылдың 18 қаңтарында іске қосылды. Бұл жаңалық одақтастардың соғыс күшін, әсіресе жоғары октанды авиациялық отын өндіруді қолдау үшін отын өндіруге өте маңызды болды, сонымен қатар синтетикалық бутил каучугін және жарылғыш заттарды өндіруге арналған материалдарды өндіруге мүмкіндік берді. Соғыстан кейін АҚШ-та жылыту үшін көмірді пайдалану күрт төмендеді. 1947 жылы Esso бензин мен жылу майына соғыстан кейінгі сұраныстың артуын қамтамасыз ету үшін мұнай өңдеу зауытын кеңейту бағдарламасына 26 миллион доллар инвестициялады және 1943 жылғы бастапқы агрегатты алмастырып, бастапқы өңдеу қуаты жоғары екінші, әлдеқайда үлкен каталитикалық крекерді құрылысын аяқтады. "Cat" 1949 жылдың қазан айында іске қосылды және ХХ ғасырда әлемдегі ең үлкені болды, ал 2008 жылы батыс жарты шардағы ең үлкені саналды. 1965 жылы New Jersey Standard Oil Company-ның (көбінесе Esso, Enco және Humble брендтерімен танымал) еншілес компаниясы Enjay Chemical, Bayway-дегі барлық химиялық өңдеу активтері мен өнімдерін қабылдады. 1973 жылы New Jersey Standard Oil Company Exxon деп аталды, ал нысан да Exxon Bayway Refinery деп аталды. 1970 жылдың 5 желтоқсанына қараған түні мұнай өңдеу зауытында бірнеше күшті жарылыстар болды, нәтижесінде көптеген адамдар жарақаттанды, бірақ зауытта және оның айналасында өлім-жітім болған жоқ. Терезелер Staten Island-қа дейін сынып қалды, ал жарылыс отыз шақырымнан астам жерде сезілді. 1976 жылы мұнай өңдеу зауытының ең танымал құрылысы – ылғалды газ тазалағышы орнатылды. New Jersey автокөлік жолынан су буының алып қапталымен көрінетін бұл құрылғы күніне 7-8 тонна шаңды және каталитикалық крекинг процесінен пайда болатын газдарды жояды. Бүгінгі күні ол әлемдегі ең тиімді және тиімді бірліктердің бірі ретінде танылады. 1990 жылдың 1-2 қаңтарына қараған түні жарылған су асты құбыр желісінен Артур құлына шамамен 150 тонна мазут ағып түсті. Су жолы қазірдің өзінде өте өнеркәсіптік болғандықтан, Exxon ешқандай залал төлеуге міндетті емес екенін мәлімдеді. Сот бұған келіспей, компанияға 15 миллион доллар өтемақы төлеуді бұйырды. 1993 жылдың 8 сәуірінде Tosco Corporation Exxon компаниясынан мұнай өңдеу зауытын 175 миллион долларға сатып алу рәсімін аяқтады, бірақ Exxon Chemical Company химия зауытын басқаруды жалғастырды. Осы кезеңде Bayway-ді Tosco Corporation-ның толық меншігіндегі еншілес компаниясы Bayway Refining Company басқарды. Tosco басшылығымен Bayway зауытты қайта ұйымдастырып, жаңарта алды, ал Exxon-ның 1980 жылдардың соңындағы зиянды жылдары тез арада өңгерілді. Morristown and Erie Railway 1995 жылы зауыт үшін келісімдік жүк тасымалдаушысы болды және жыл сайын әртүрлі мұнай өнімдерімен толтырылған 8000 теміржол вагонын басқару үшін Bayshore Terminal Company құрды. 1999 жылы Infineum компаниясы (Exxon Chemical, Shell International Chemicals және Shell Chemical компанияларының бірлескен жобасы) химия зауытын басқаруды өз қолына алды. Infineum қозғалтқыш майына қосылатын майлар, отынға қосылатын майлар, арнайы майлар, сондай-ақ автоматты беріліс сұйықтықтарын, дифференциал майларын және өнеркәсіптік майларды зерттейді және өндіреді. 2001 жылы Tosco Phillips Petroleum компаниясымен сатып алынды, ол 2002 жылы Conoco компаниясымен бірігіп ConocoPhillips құрды, ал кейін 2012 жылы төменгі, ортаңғы және химиялық активтерін жаңа Phillips 66 компаниясына бөліп шығарды. 2003 жылы жылына 775 миллион фунт полипропилен өндіретін жаңа полипропилен зауыты іске қосылды.
Қоршаған орта мәселелері
Бұл мұнай өңдеу зауыты 2015 жылы Нью-Джерси мен ExxonMobil арасындағы соттасу келісімінде айтылған, белгілі бір уытты қалдықтар орны болды. 2003 жылдың соңында зауыт қызметкерлері арасында қатерлі ісік ауруының қалыптан тыс деңгейі байқалды және осыған байланысты тексерілді. Нәтижесінде, Нью-Йорктегі жергілікті ABC телеарнасы WABC TV (7 арна) зауыт туралы репортаж жасады. Осыдан кейін мұнай өңдеу зауыты Нью-Джерси штатының Қоршаған ортаны қорғау департаменті мен Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау басқармасы (OSHA) тарапынан үнемі тексеріліп келеді. Зауыт елдегі ең нашар ластаушылардың қатарында тұрақты түрде тіркелді және 2005 жылдан бері штаттың экологиялық заңдарын бұзғаны үшін шамамен 200 рет айыпталды. Сонымен қатар, ол елдегі суды ең көп ластаған 32-ші объекті болып саналады.