Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Атомдық нөмірі 113, бірақ массалық саны әртүрлі нуклидтер
Nuclides with atomic number of 113 but with different mass numbers
Нихоний (113Nh) – синтетикалық элемент. Синтетикалық болғандықтан, оған стандартты атомдық салмақ берілмейді және барлық жасанды элементтер сияқты, тұрақты изотоптары жоқ. Алғаш синтезделген изотоп 284Nh болды, ол 2003 жылы 288Mc ыдырауынан пайда болған. Алғаш тікелей синтезделген изотоп – 278Nh (2004 жылы). 278Nh-тан 286Nh-ға дейін 6 белгілі радиоизотоп бар, сондай-ақ расталмаған 287Nh және 290Nh изотоптары да бар. Ең ұзақ өмір сүретін изотоп – 286Nh, оның жартылай ыдырау периоды 9,5 секундті құрайды.
Nihonium (113Nh) is a synthetic element. Being synthetic, a standard atomic weight cannot be given and like all artificial elements, it has no stable isotopes. The first isotope to be synthesized was 284Nh as a decay product of 288Mc in 2003. The first isotope to be directly synthesized was 278Nh in 2004. There are 6 known radioisotopes from 278Nh to 286Nh, along with the unconfirmed 287Nh and 290Nh. The longest lived isotope is 286Nh with a half life of 9.5 seconds.
Нуклеосинтез
Нихоний сияқты аса ауыр элементтер бөлшектер үдеткіштерінде жеңіл элементтерді бомбалау арқылы жасалады, бұл термоядролық реакцияларды тудырады. Нихоний изотоптарының көпшілігі осылай тікелей синтезделуі мүмкін, бірақ кейбір ауырлары атомдық нөмірі жоғары элементтердің ыдырау өнімдері ретінде ғана байқалады. Реакцияға жұмсалатын энергияға байланысты, олар "қызған" және "салқын" деп жіктеледі. "Қызған" термоядролық реакцияларда өте жеңіл, жоғары энергиялы бөлшектер өте ауыр нысаналарға (актинидтерге) қарай үдетіледі, нәтижесінде жоғары қоздыру энергиясы (~40–50 МэВ) бар құрама ядролар пайда болады, олар бірнеше (3-тен 5-ке дейін) нейтронды бөліп шығаруы немесе булануы мүмкін. "Салқын" термоядролық реакцияларда түзілген қосылған ядролардың қоздыру энергиясы салыстырмалы түрде төмен (~10–20 МэВ) болады, бұл осы өнімдердің бөліну реакциясына түсу ықтималдығын азайтады. Қосылған ядролар негізгі күйге дейін салқындағанда, олар тек бір немесе екі нейтронды ғана шығаруға қажеттілік туады, соның арқасында нейтронға бай өнімдер жасауға болады.
Super heavy elements such as nihonium are produced by bombarding lighter elements in particle accelerators that induce fusion reactions. Whereas most of the isotopes of nihonium can be synthesized directly this way, some heavier ones have only been observed as decay products of elements with higher atomic numbers. Depending on the energies involved, the former are separated into "hot" and "cold". In hot fusion reactions, very light, high energy projectiles are accelerated toward very heavy targets (actinides), giving rise to compound nuclei at high excitation energy (~40–50 MeV) that may either fission or evaporate several (3 to 5) neutrons. In cold fusion reactions, the produced fused nuclei have a relatively low excitation energy (~10–20 MeV), which decreases the probability that these products will undergo fission reactions. As the fused nuclei cool to the ground state, they require emission of only one or two neutrons, and thus, allows for the generation of more neutron rich products.