Нейтрон зерттеулердің халықаралық орталығы: ILL институты
Institut Laue–Langevin
Институт Лауэ-Ланжевена (ILL) – әлемдік нейтронды зерттеу орталығы. Материалдар құрылымын, биомолекулаларды зерттеуге арналған нейтрон көзі. Франция, Гренобль.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Institut Laue–Langevin (ILL) – халықаралық қаржыландырылатын ғылыми мекеме, Францияның Гренобль қаласындағы Polygone Scientifique-те орналасқан. Бұл нейтрондарды пайдалану арқылы зерттеу жүргізетін әлемдегі маңызды орталықтардың бірі. 1967 жылы құрылған және физиктер Макс фон Лауэ мен Пол Лангевиннің есімін арқалайтын ILL әлемдегі ең жоғары қарқынды нейтрон көздерінің бірі және модератор аймағында әлемдегі ең жоғары қарқынды үздіксіз нейтрон ағынын қамтамасыз етеді: секундына 1,5 × 1015 нейтрон/см2, ал жылу қуаты әдетте 58,3 МВт құрайды. ILL-дің нейтронды шашырату құралдары болашақ электрондық құрылғылар үшін өткізгіш және магниттік материалдардың құрылымын талдауға, сондай-ақ механикалық материалдардағы кернеуді өлшеуге мүмкіндік береді. Одан басқа, макромолекулалық құралымдарды, әсіресе белок динамикасын және биомолекулалық құрылымды зерттеуге жағдай жасайды. Бұл наноғылымның әлемдік деңгейде танымал орталығы.
The Institut Laue–Langevin (ILL) is an internationally financed scientific facility, situated on the Polygone Scientifique in Grenoble, France. It is one of the world centres for research using neutrons. Founded in 1967 and honouring the physicists Max von Laue and Paul Langevin, the ILL provides one of the most intense neutron sources in the world and the most intense continuous neutron flux in the world in the moderator region: 1.5×1015 neutrons per second per cm2, with a thermal power of typically 58.3 MW. The ILL neutron scattering facilities allow the analysis of the structure of conducting and magnetic materials for future electronic devices, the measurement of stresses in mechanical materials. It also allows investigations into macromolecular assemblies, particularly protein dynamics and biomolecular structure. It is a world renowned centre for nanoscale science.
Тарих
Институт Франция және Германия тарапынан құрылды, ал 1973 жылы Ұлыбритания үшінші маңызды серіктес атанды. Бұл серіктес мемлекеттер ғылыми кеңестер арқылы оның қаржыландыруының басым бөлігін қамтамасыз етеді. Кейіннен тағы он ел серіктес болып қосылды. Мүше мемлекеттердегі институт ғалымдары ILL мүмкіндіктерін пайдалануға өтініш бере алады және басқа елдерден ғалымдарды қатысуға шақыра алады. Эксперименттік уақыт ILL пайдаланушыларын қатыстыратын ғылыми кеңеспен бөліп беріледі. Институт жабдықты пайдалану және зерттеушілердің саяхат шығындарын төлейді. Ақысы бар коммерциялық пайдалану ғылыми кеңестің қарауына жатпайды. Жыл сайын 750-ден астам эксперименттер аяқталады, олар магнетизм, суперөткізгіштік, материалдар инженериясы, сұйықтықтар, коллоидтар және ақуыздар сияқты биологиялық заттарды зерттеу салаларын қамтиды. Жоғары ағынды зерттеу реакторы ыдырау процесі арқылы нейтрондарды ықшам ядролық отын элементінде шығарады. Нейтрон баяулағыштары нейтрондарды тәжірибелік қолдануға жарамды толқын ұзындығына дейін салқындатады. Нейтрондар содан кейін материяның түрлі формаларының құрылымын және қасиеттерін икемді және икемсіз нейтронды шашырату арқылы зерттеу үшін, сондай-ақ нейтронның негізгі физикалық қасиеттерін зерттеу үшін құралдар жиынтығына бағытталады. Реактор ядросындағы ядролық реакциялар нәтижесінде пайда болатын ыдырау өнімдері мен гамма сәулелері де құралдар жиынтығында қолданылады. 2000 жылы жаңа құралдарды енгізу және құралдарды жаңарту жұмыстары басталды. Бірінші кезеңнің нәтижесінде өнімділік 17 есеге артты. Екінші кезең 2008 жылы басталды: ол 5 жаңа құралды салуды, 4 құралды жаңартуды және 3 жаңа нейтрондық бағыттаушыны орнатуды қамтиды.
The institute was founded by France and Germany, with the United Kingdom becoming the third major partner in 1973. These partner states provide, through Research Councils, the bulk of its funding. Ten other countries have since become partners. Scientists of institutions in the member states may apply to use the ILL facilities, and may invite scientists from other countries to participate. Experimental time is allocated by a scientific council involving ILL users. The use of the facility and travel costs for researchers are paid for by the institute. Commercial use, for which a fee is charged, is not subject to the scientific council review process. Over 750 experiments are completed every year, in fields including magnetism, superconductivity, materials engineering, and the study of liquids, colloids and biological substances such as proteins. The high flux research reactor produces neutrons through fission in a compact core fuel element. Neutron moderators cool the neutrons to wavelengths usable experimentally. Neutrons are then directed at a suite of instruments to probe the structure and behaviour of many forms of matter by elastic and inelastic neutron scattering, and to probe the fundamental physical properties of the neutron. Fission products and gamma rays produced by nuclear reactions in the reactor core are also used by the instrument suite. In 2000 began the introduction of new instruments and instrument upgrades. The first phase has already resulted in a 17 fold gains in performance. The second phase started in 2008: it comprises the building of 5 new instruments, the upgrade of 4 others, and the installation of 3 new neutron guides.
EPN ғылым кампусы
ILL өзінің "epn science campus" алаңымен басқа мекемелермен, оның ішінде European Synchrotron Radiation Facility (ESRF), European Molecular Biology Laboratory (EMBL) және Вирустық жаңашыр клеткалық өзара әрекеттесулер бөлімімен (UVHCI) бірге орналасқан. Француздық Құрылымдық Биология институты (IBS) 2013 жылы кампусқа қосылды.
The ILL shares its site, the 'epn science campus', with other institutions including the European Synchrotron Radiation Facility (ESRF) and the European Molecular Biology Laboratory (EMBL) and the Unit for Viral Host Cell Interactions (UVHCI). The French Institut de Biologie Structural (IBS) joined the campus in 2013.
Қолданбалық зерттеулер
2019 жылы зерттеушілер прогрессивті ауруларды тудыратын белок туралы мәліметтерді ашты. 2016 жылдың жазында Лауэ-Лангевин институты Halomonas titanicae бактериясының RMS Titanic кемесінің құлау орнынан жақын жерде тұзды судың мембраналарына тигізетін осмостық қысымға төтеп беру үшін эктоин деп аталатын молекуланы пайдаланатынын көрсетті.
In 2019, researchers unravelled information about a protein causing progressive diseases. In summer 2016 the Institut Laue–Langevin demonstrated that a molecule called ectoine is used by Halomonas titanicae near the wreck of RMS Titanic to survive the osmotic pressure that salt water causes on their membranes.
Марапаттар мен мадақтамалар
1977 жылдан 1981 жылға дейін институтта жұмыс істеген физик Дункан Холдейн 2016 жылы Майкл Костерлиц пен Дэвид Дж. Таулесспен бірге материалдағы топологиялық фазалардың өтулері жөніндегі жұмыстары үшін физика бойынша Нобель сыйлығын алды. 1961 жылы физика бойынша Нобель сыйлығын алған Рудольф Моссбауэр 1972 жылы Хайнц Майер Лейбництің орнын басып, институт директоры болды. 1972 жылдан зейнеткерлікке шыққанға дейін институтта жұмыс істеген физик Филипп Нозиер 1985 жылы Кониерс Херрингпен бірге қатты денелердің, әсіресе металдардағы электрондардың мінез-құлқының негізгі теориясына үлкен үлес қосқандары үшін Вольф сыйлығымен марапатталды.
The physicist Duncan Haldane who worked at the institute from 1977 to 1981 received the Nobel Prize in Physics in 2016 with Michael Kosterlitz and David J. Thouless for their work on the transitions of topological phases in the material. Rudolf Mossbauer, Nobel Prize in Physics in 1961, succeeded Heinz Maier Leibnitz in 1972 as the director of the institute. The physicist Philippe Nozieres, who worked at the institute from 1972 until his retirement, received the Wolf Prize in 1985, together with Conyers Herring, for their major contributions to the fundamental theory of solids, especially the behaviour of electrons in metals.