Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Китуи – Кениядағы Китуи округінің қаласы және астанасы. Ол Найробиден 185 шақырым шығысқа қарай және Мачакостан 105 шақырым шығысқа қарай орналасқан. Оның аумағы шамамен 30 496,4 шаршы километрді құрайды және 0°10 Оңтүстік және 3°0 Оңтүстік ендіктер мен 37°50 Шығыс және 39°0 Шығыс бойлықтары арасында жатыр. Ол жеті округпен шектеседі: батысында Мачакос және Макуени округтері, шығысында және оңтүстік-шығысында Тана өзені округі, оңтүстігінде Тайта Тавета округі, солтүстік-батысында Эмбу, ал солтүстігінде Тхарака Нити және Меру округтері. Китуи жаңа конституция қабылдалып, жергілікті басқару құрылғаннан кейін Китуи округінің орталық кеңсесіне айналды.
Kitui is a town and capital of Kitui County in Kenya, 185 kilometres east of Nairobi and 105 kilometres east of Machakos. it covers an area approximately 30,496.4 km squares and lies between latitudes 0°10 South and 3°0 South and longitudes 37°50 East and 39°0 East. It borders seven counties i. e Machakos and Makueni counties to the west, Tana River County to the east and south east, Taita Taveta County to the south, Embu to the north west, and Tharaka Nithi and Meru counties to the north. Kitui became the headquarters of Kitui County after the adoption of the new constitution and the devolved government.
Шолу
Китуи атауы камба тілінде «темір бұйымдары жасалатын жер» деген мағынаны білдіреді. Осы аймақты Китуи деп атаған – колониалдық кезеңге дейін осы округқа қоныстанған камба теміршілері. 2009 жылы Китуиде 155 896 адам тұрды, бұл оны Кениядағы халық саны бойынша 12-ші ірі қалалық орталыққа айналдырды. Бұл округтың ең ірі қалалық орталығы, одан кейін Мвинги қаласы орналасқан. Тұрғындардың көп бөлігі банту халқының өкілдері – камбалар. Кениядағы камбалар банту тілінің камба диалектісінде (кикамба) сөйлейді. Китуиде луо, сомали, кикую және жағалау аймағынан келген адамдар сияқты кениялықтардың басқа да көптеген қауымдары тұрады. Китуи Кенияда елдің көрнекті заңгерлерін көптеп тәрбиелегенімен әйгілі. Олардың қатарында бұрынғы бас судьялар Китили Малуки Мвенва (1968–1971) және доктор Вилли Мутунга (2011–2016), Нью-Йорк мемлекеттік университетінің (SUNY) еңбек сіңірген профессоры Макао В. Мутуа, сондай-ақ Кения заңгерлер қауымдастығының бұрынғы төрағасы Эрик Мутуа бар.
The name Kitui means ‘a place where iron goods are made’ in Kamba. The Kamba iron smiths who settled in the county many years before the colonial period are the ones who named the area Kitui. Kitui had a population of 155,896 in 2009 making it the 12th largest urban centre in Kenya in terms of population. It is the largest urban centre in the county followed by Mwingi. A large majority of the residents belong to the Kamba, a Bantu people. The Kamba of Kenya speak the Bantu Kamba language (Kikamba) as a mother tongue. Kitui is also inhabited by several other Kenyan communities like the Luo, Somali, Kikuyu and people from the Coast Region. Kitui is widely known in Kenya for producing a majority of the country's top legal minds. These include former Chief Justices Kitili Maluki Mwendwa (1968–1971) and Dr. Willy Mutunga (2011–2016), State University of New York (SUNY) Distinguished Professor Makau W. Mutua, and former Law Society of Kenya Chairman, Eric Mutua.
Білім
Китуи қаласының айналасындағы ірі орта мектептер: Сент-Чарльз Лванга орта мектебі, Китуи мектебі, Муланго қыздар орта мектебі, Сент-Анжела орта мектебі, Сент-Урсула Тунгуту қыздар орта мектебі, Чулуни қыздар орта мектебі, Матиньяни орта мектебі және Сент-Аквинас Калауа ұлдар орта мектебі. Китуи қаласындағы ірі мемлекеттік бастауыш мектептерге Орталық бастауыш мектебі, Мұсылман бастауыш мектебі, Маниони бастауыш мектебі, Кавета бастауыш мектебі, Калауа бастауыш мектебі, Нгини бастауыш мектебі, Ква Нгиндү бастауыш мектебі және тағы да басқалары жатады. Китуи қаласында сондай-ақ бірнеше жеке мектептер бар.
The major secondary schools around Kitui town are St. Charles Lwanga High School, Kitui School, Mulango Girls' High School, St. Angela's High School, St. Ursula Tungutu Girls Secondary School, Chuluni Girls' Secondary School, Matinyani Secondary School and St. Aquinas Kalawa Boys' Secondary School. The major public primary schools in Kitui town include Central Primary School, Muslim Primary School, Manyenyoni primary school, Kaveta Primary School, Kalawa Primary School, Ngiini Primary School, Kwa Ngindu Primary School among others. There are also several private schools in the Kitui town.