GPT бөлу стандарты: Дискіні бөлудің қазіргі заманауи форматы, UEFI және BIOS жүйелерімен үйлесімді. MBR шектеулерін жойып, жаңа технологияларға қолдау көрсетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Компьютерлік дискіні бөлу стандарты
Computer disk partitioning standard
GUID Partition Table (GPT) – физикалық компьютерлік сақтау құрылғысының, мысалы, қатты дискінің немесе қатты күйдегі дискінің, бөлім кестелерін орналастыру стандарты болып табылады, ол жалпыға бірдей бірегей идентификаторларды (UUID) пайдаланады, олар сонымен қатар жалпыға бірдей бірегей идентификаторлар (GUID) деп те аталады. Unified Extensible Firmware Interface (UEFI) стандартының бір бөлігін құрайтын (Unified EFI Forum PC BIOS-ты алмастыруды ұсынды), бірақ ол кейбір BIOS жүйелерінде де қолданылады, себебі негізгі жүктеу жазбасының (MBR) бөлім кестелерінің шектеулері бар, олар дәстүрлі 512 байттық дискілік секторлардың логикалық блок адрестеуін (LBA) 32 битпен жүзеге асырады. Барлық заманауи жеке компьютерлердің операциялық жүйелері GPT-ні қолдайды. macOS және Microsoft Windows сияқты кейбір жүйелер x86 архитектурасында тек EFI микропрограммасы бар жүйелерде ғана GPT бөлімдерінен жүктелуді қолдайды, бірақ FreeBSD және көптеген Linux дистрибутивтері BIOS немесе EFI микропрограммасы интерфейсі бар жүйелерде де GPT бөлімдерінен жүктеле алады.
The GUID Partition Table (GPT) is a standard for the layout of partition tables of a physical computer storage device, such as a hard disk drive or solid state drive, using universally unique identifiers (UUIDs), which are also known as globally unique identifiers (GUIDs). Forming a part of the Unified Extensible Firmware Interface (UEFI) standard (Unified EFI Forum proposed replacement for the PC BIOS), it is nevertheless also used for some BIOSs, because of the limitations of master boot record (MBR) partition tables, which use 32 bits for logical block addressing (LBA) of traditional 512 byte disk sectors. All modern personal computer operating systems support GPT. Some, including macOS and Microsoft Windows on the x86 architecture, support booting from GPT partitions only on systems with EFI firmware, but FreeBSD and most Linux distributions can boot from GPT partitions on systems with either the BIOS or the EFI firmware interface.
Тарих
1980 жылдардың басынан бері кеңінен қолданылып келе жатқан Master Boot Record (MBR) бөлу схемасы, қазіргі заманғы аппаратты пайдалануда шектеулер тудырды. Блок адрестері және байланысты ақпарат үшін қол жетімді мөлшер 32 битпен шектелген. 512 байттық секторлары бар қатты дискілер үшін MBR бөлім кестесінің жазбалары 2 ТиБ (2³² × 512 байт) немесе 2,20 ТБ (2,20 × 10¹² байт) максималды көлемді қамтиды. 1990 жылдардың соңында Intel, Бірыңғай кеңейтілген микробағдарлама интерфейсінің (UEFI) құрамына кірген жаңа бөлім кестесі форматын әзірледі. GUID Partition Table UEFI 2.8 спецификациясының 5-тарауында сипатталған. GPT логикалық блок адрестері үшін 64 бит қолданады, бұл 2⁶⁴ секторға дейін максималды дискінің көлемін мүмкін етеді. 512 байттық секторлары бар дискілер үшін максималды көлем 8 ЗиБ (2⁶⁴ × 512 байт) немесе 9,44 ЗБ (9,44 × 10²¹ байт) құрайды. Ескі аппараттық және бағдарламалық жасақтамамен үйлесімділік үшін, мұндай дискілерде 512 байттық секторларды, олардың негізгі 4,096 байттық физикалық секторларына қарамастан, қатты дискіге қол жеткізетін құрылымға ұсынатын эмуляция технологиясы (512e) бар. Жазу операциялары кезінде өнімділік төмендеуі мүмкін, себебі дискі дискіден дұрыс емес 4,096 байттық жазу операциясын орындау үшін екі оқу-өзгерту-жазу операциясын орындауға мәжбүр болады. Операциялық жүйелердегі 4 КБ логикалық секторларды қолдауға дайындық олардың түрлеріне, өндірушілеріне және нұсқаларына қарай әртүрлі. Мысалы, Microsoft Windows, UEFI-де Windows 8 және Windows Server 2012 (екеуі де 2012 жылы шығарылды) нұсқаларынан бастап 4K жергілікті дискілерді қолдайды.
The Master Boot Record (MBR) partitioning scheme, widely used since the early 1980s, imposed limitations for use of modern hardware. The available size for block addresses and related information is limited to 32 bits. For hard disks with 512byte sectors, the MBR partition table entries allow a maximum size of 2 TiB (2³² × 512bytes) or 2.20 TB (2.20 × 10¹² bytes). In the late 1990s, Intel developed a new partition table format as part of what eventually became the Unified Extensible Firmware Interface (UEFI). The GUID Partition Table is specified in chapter 5 of the UEFI 2.8 specification. GPT uses 64 bits for logical block addresses, allowing a maximum disk size of 264 sectors. For disks with 512byte sectors, the maximum size is 8 ZiB (264 × 512bytes) or 9.44 ZB (9.44 × 10²¹ bytes). For compatibility with legacy hardware and software, those drives include an emulation technology (512e) that presents 512byte sectors to the entity accessing the hard drive, despite their underlying 4,096byte physical sectors. Performance could be degraded on write operations, when the drive is forced to perform two read modify write operations to satisfy a single misaligned 4,096byte write operation. Readiness of the support for 4 KB logical sectors within operating systems differs among their types, vendors and versions. For example, Microsoft Windows supports 4K native drives since Windows 8 and Windows Server 2012 (both released in 2012) in UEFI.
Ерекшеліктері
MBR сияқты, GPT та дәстүрлі цилиндр-бас-сектор (CHS) адрестеуінің орнына логикалық блок адрестеуін (LBA) пайдаланады. Қорғау MBR LBA 0-де сақталады, ал GPT тақырыбы LBA 1-де, ал резервтік GPT тақырыбы соңғы LBA-да сақталады. GPT тақырыбында, әдетте LBA 2-де орналасқан, бөлініс кестесіне (бөлініс жазбалары массиві) сілтеме бар. Бөлініс кестесінің әрбір жазбасы 128 байт көлемде болады. UEFI спецификациясы секторының мөлшеріне қарамастан, бөлініс жазбалары массивіне кемінде 16 384 байт бөлінуі тиіс деп белгілейді. Осылайша, 512 байттық секторлары бар дискіде бөлініс жазбалары массиві үшін кемінде 32 сектор қолданылады, ал бірінші пайдалануға болатын блок LBA 34 немесе одан жоғары болады, ал 4,096 байттық секторлары бар дискіде бөлініс жазбалары массиві үшін кемінде 4 сектор қолданылады, ал бірінші пайдалануға болатын блок LBA 6 немесе одан жоғары болады.
Like MBR, GPT uses logical block addressing (LBA) in place of the historical cylinder head sector (CHS) addressing. The protective MBR is stored at LBA 0, and the GPT header is in LBA 1, with a backup GPT header stored at the final LBA. The GPT header has a pointer to the partition table (Partition Entry Array), which is typically at LBA 2. Each entry on the partition table has a size of 128 bytes. The UEFI specification stipulates that a minimum of 16,384 bytes, regardless of sector size, are allocated for the Partition Entry Array. Thus, on a disk with 512 byte sectors, at least 32 sectors are used for the Partition Entry Array, and the first usable block is at LBA 34 or higher, while on a 4,096 byte sectors disk, at least 4 sectors are used for the Partition Entry Array, and the first usable block is at LBA 6 or higher.
UNIX және Unix-қа ұқсас жүйелер
+ UNIX және Unix сияқты операциялық жүйелердегі GPT қолдауы туралы мәліметтер OS отбасы Нұсқасы немесе басылымы Платформа Оқу және жазу қолдауы Жүктеу қолдауы Ескерту FreeBSD 7.0 нұсқасынан бастап IA 32, x86 64, ARM ✔ ✔ Гибридтік конфигурацияда GPT және MBR бөлімше идентификаторларының екеуін де пайдалануға болады. Linux Көптеген x86 Linux дистрибутивтері Fedora 8+ және Ubuntu 8.04+ IA 32, x86 64, ARM ✔ ✔ gdisk, GNU Parted, util linux v2.23+, fdisk, SYSLINUX, GRUB 0.96 + түзетулер және GRUB 2 сияқты құралдар GPT қолдауын қоса алды. Бір дискіде 256 бөлімшеге дейін шектелген. macOS 10.4.0 нұсқасынан бастап (кейбір мүмкіндіктері 10.4.6 нұсқасынан бастап) IA 32, x86 64, PowerPC, Apple кремнийі ✔ ✔ Тек Intel және Apple кремнийі бар Macintosh компьютерлері GPT-ден жүктеле алады. MidnightBSD 0.4 CURRENT нұсқасынан бастап IA 32, x86 64 ✔ CSM қажет Гибридтік конфигурацияда GPT және MBR бөлімше идентификаторларының екеуін де пайдалануға болады. NetBSD 6.0 нұсқасынан бастап IA 32, x86 64, ARM ✔ ✔ OpenBSD 5.9 нұсқасынан бастап IA 32, x86 64, ARM ✔ ✔ Solaris Solaris 10 нұсқасынан бастап IA 32, x86 64, SPARC ✔ ✔ HP UX HP UX 11.20 нұсқасынан бастап IA 64 ✔ ✔
+ Details of GPT support on UNIX and Unix like operating systems OS family Version or edition Platform Read and write support Boot support Note FreeBSD Since 7.0 IA 32, x86 64, ARM ✔ ✔ In a hybrid configuration, both GPT and MBR partition identifiers may be used. Linux Most of the x86 Linux distributionsFedora 8+ and Ubuntu 8.04+ IA 32, x86 64, ARM ✔ ✔ Tools such as gdisk, GNU Parted, util linux v2.23+ fdisk, SYSLINUX, GRUB 0.96 + patches and GRUB 2 have been GPT enabled. Limited to 256 partitions per disk. macOS Since 10.4.0 (some features since 10.4.6) IA 32, x86 64, PowerPC, Apple silicon ✔ ✔ Only Intel and Apple silicon Macintosh computers can boot from GPT. MidnightBSD Since 0.4 CURRENT IA 32, x86 64 ✔ Requires CSM In a hybrid configuration, both GPT and MBR partition identifiers may be used. NetBSD Since 6.0 IA 32, x86 64, ARM ✔ ✔ OpenBSD Since 5.9 IA 32, x86 64, ARM ✔ ✔ Solaris Since Solaris 10 IA 32, x86 64, SPARC ✔ ✔ HP UX Since HP UX 11.20 IA 64 ✔ ✔
Windows: 64-бит нұсқалары
Бір дискке 128 бөліммен шектеледі. + Microsoft Windows x64 64-бит нұсқаларында GPT қолдауы туралы толық мәліметтер ✔ Гибридті конфигурацияда MBR басымдыққа ие. Windows Server 2003 2005 04 25 IA 64 ✔ ✔ Гибридті конфигурацияда MBR басымдыққа ие. Windows Vista 2006 07 22 x64 ✔ UEFI гибридті конфигурацияда MBR басымдығын талап етеді. Windows Server 2008 2008 02 27 x64 ✔ UEFI гибридті конфигурацияда MBR басымдығын талап етеді. Windows Server 2008 2008 02 27 IA 64 ✔ ✔ Гибридті конфигурацияда MBR басымдыққа ие. Windows 7 2009 10 22 x64 ✔ UEFI гибридті конфигурацияда MBR басымдығын талап етеді. Windows Server 2008 R2 2009 10 22 IA 64 ✔ ✔ Гибридті конфигурацияда MBR басымдыққа ие. Windows 8Windows Server 2012 2012 08 01 x64 ✔ UEFI гибридті конфигурацияда MBR басымдығын талап етеді. Windows 8.1 2013 08 27 x64 ✔ UEFI гибридті конфигурацияда MBR басымдығын талап етеді. Windows 10 2015 07 29 x64 ✔ UEFI гибридті конфигурацияда MBR басымдығын талап етеді. Windows Server 2016 2016 10 12 x64 ✔ UEFI гибридті конфигурацияда MBR басымдыққа ие болуын талап етеді. Windows Server 2019 2018 10 02 x64 ✔ UEFI гибридті конфигурацияда MBR басымдыққа ие. Windows Server 2022 2021 08 18 x64 ✔ UEFI гибридті конфигурацияда MBR басымдыққа ие. Windows 11 2021 10 05 x64, ARM64 ✔ ✔ UEFI – Windows 11 үшін жүйелік талап.
Limited to 128 partitions per disk. + Details of GPT support on 64 bit editions of Microsoft Windows x64 ✔ MBR takes precedence in hybrid configuration. Windows Server 2003 2005 04 25 IA 64 ✔ ✔ MBR takes precedence in hybrid configuration. Windows Vista 2006 07 22 x64 ✔ Requires UEFI MBR takes precedence in hybrid configuration. Windows Server 2008 2008 02 27 x64 ✔ Requires UEFI MBR takes precedence in hybrid configuration. Windows Server 2008 2008 02 27 IA 64 ✔ ✔ MBR takes precedence in hybrid configuration. Windows 7 2009 10 22 x64 ✔ Requires UEFI MBR takes precedence in hybrid configuration. Windows Server 2008 R2 2009 10 22 IA 64 ✔ ✔ MBR takes precedence in hybrid configuration. Windows 8Windows Server 2012 2012 08 01 x64 ✔ Requires UEFI MBR takes precedence in hybrid configuration. Windows 8.1 2013 08 27 x64 ✔ Requires UEFI MBR takes precedence in hybrid configuration. Windows 10 2015 07 29 x64 ✔ Requires UEFI MBR takes precedence in hybrid configuration. Windows Server 2016 2016 10 12 x64 ✔ Requires UEFI MBR takes precedence in hybrid configuration. Windows Server 2019 2018 10 02 x64 ✔ Requires UEFI MBR takes precedence in hybrid configuration. Windows Server 2022 2021 08 18 x64 ✔ Requires UEFI MBR takes precedence in hybrid configuration. Windows 11 2021 10 05 x64, ARM64 ✔ ✔ UEFI is a system requirement for Windows 11.
Бөлшектің түрі GUID
"Бөлшектің түрі GUID" дегеніміз, әр бөлік түрі сол түріне тән бірегей GUID нөмірімен қатаң анықталады, сондықтан бір типтегі бөліктердің барлығы бірдей "бөлшектің түрі GUID" болады. Әр бөлімде "бөлімнің бірегей GUID" жеке жазба ретінде болады, ол, аты айтып тұрғандай, әр бөлім үшін бірегей идентификатор болып табылады. Операциялық жүйе Бөлік түрі Жалпылама бірегей идентификатор (GUID) Логикалық дискіні басқарушы (LDM) метадеректер бөлімі Storage Replica бөлімі HP UX дерек бөлімі Қызметтік бөлім Linux Linux файлдық жүйе деректері RAID бөлімі Түбірлік бөлім (Alpha) LUKS бөлімі Резервтелген GNU/Hurd Linux файлдық жүйе деректері Linux ауыстыру бөлімі FreeBSD жүктеу бөлімі BSD дискілік белгіше бөлімі macOSDarwin иерархиялық файлдық жүйе плюс (HFS+) бөлімі Apple APFS контейнеріAPFS FileVault көлемі контейнері Apple UFS контейнері ZFS Apple RAID бөлімі Apple RAID бөлімі, офлайн Apple жүктеу бөлімі (Recovery HD) Apple белгішесі Apple TV қалпына келтіру бөлімі Apple Core Storage контейнеріHFS+ FileVault көлемі контейнері Apple APFS алдын ала жүктеу бөлімі Apple APFS қалпына келтіру бөлімі Solarisillumos жүктеу бөлімі Түбірлік бөлім Ауыстыру бөлімі Резервтік көшірме бөлімі Бөлім Бөлім Бөлім Балама сектор Резервтелген бөлім NetBSD ауыстыру бөлімі FFS бөлімі LFS бөлімі RAID бөлімі Біріктірілген бөлім Шифрланған бөлім ChromeOS ChromeOS ядросы ChromeOS түбірлік файлы ChromeOS микропрограммасы ChromeOS болашақ қолданылуы ChromeOS miniOS Container Linux by CoreOS /usr бөлімі (coreos usr) Өлшемділігі бар түбірлік файл (coreos resize) OEM параметрлері (coreos reserved) RAID-тағы түбірлік файлдық жүйе (coreos root raid) Haiku Haiku BFS MidnightBSD жүктеу бөлімі Дерек бөлімі Ауыстыру бөлімі Unix файлдық жүйе (UFS) бөлімі Vinum көлемді басқарушы бөлімі ZFS бөлімі Ceph журналы dm crypt журналы OSD dm crypt OSD Құрылымдалып жатқан дискі dm crypt құрылымдалып жатқан дискі Блок Блок ДБ Блок алдын ала жазу журналы dm crypt кілттеріне арналған құлыпша Multipath OSD Multipath журналы Multipath блок Multipath блок Multipath блок ДБ Multipath блок алдын ала жазу журналы dm crypt блок dm crypt блок ДБ dm crypt блок алдын ала жазу журналы dm crypt LUKS журналы dm crypt LUKS блок dm crypt LUKS блок ДБ dm crypt LUKS блок алдын ала жазу журналы dm crypt LUKS OSD OpenBSD дерек бөлімі QNX Power safe (QNX6) файлдық жүйесі Plan 9 Plan 9 бөлімі VMware ESX vmkcore (құлау бөлімі) VMFS файлдық жүйе бөлімі VMware резервтелген Android IA жүктегіші Bootloader2 Жүктеу Қалпына келтіру Әртүрлі Метадеректер Жүйе Кеш Дерек Тұрақты Вендор Конфигурация Фабрикалық Фабрикалық (балама) Жылдам жүктеу / Үшінші OEM Android 6.0+ ARM Android Meta Android EXT Open Network Install Environment (ONIE) жүктеу Конфигурация PowerPC PReP жүктеу freedesktop. org OSes (Linux және т.б.) Ортақ жүктеуші конфигурациясы Atari TOS негізгі дерек бөлімі (GEM, BGM, F32) VeraCrypt шифрланған дерек бөлімі OS/2 ArcaOS Type 1 Storage Performance Development Kit (SPDK) SPDK блок құрылғысы barebox жүктегіші barebox күйі U Boot жүктегіші U Boot ортасы SoftRAID SoftRAID күйі SoftRAID сызығы SoftRAID көлемі SoftRAID кеші Fuchsia стандартты бөлімдері Жүктегіш (slot A/B/R) Тұрақты өзгертілген шифрланған жүйе деректері Тұрақты өзгертілген жүктегіш деректері (A/B/R метадеректерді қоса) Фабрикалық дайындалған тек қана оқылатын жүйе деректері Фабрикалық дайындалған тек қана оқылатын жүктегіш деректері Fuchsia көлемді басқарушысы Расталған жүктеу метадеректер (slot A/B/R) Zircon жүктеу кескіні (slot A/B/R) Fuchsia мұра бөлімдері fuchsia esp fuchsia жүйе fuchsia дерек fuchsia орнату fuchsia blob fuchsia fvm Zircon жүктеу кескіні (slot A) Zircon жүктеу кескіні (slot B) Zircon жүктеу кескіні (slot R) жүйе конфигурациясы фабрикалық конфигурация жүктегіш guid тесті Расталған жүктеу метадеректер (slot A) Расталған жүктеу метадеректер (slot B) Расталған жүктеу метадеректер (slot R) әртүрлі emmc boot1 emmc boot2
"Partition type GUID" means that each partition type is strictly identified by a GUID number unique to that type, and therefore partitions of the same type will all have the same "partition type GUID". Each partition also has a "partition unique GUID" as a separate entry, which as the name implies is a unique id for each partition. Operating system Partition type Globally unique identifier (GUID) Logical Disk Manager (LDM) metadata partition Storage Replica partition HP UX Data partition Service partition Linux Linux filesystem data RAID partition Root partition (Alpha) LUKS partition Reserved GNU/Hurd Linux filesystem data Linux Swap partition FreeBSD Boot partition BSD disklabel partition macOSDarwin Hierarchical File System Plus (HFS+) partition Apple APFS containerAPFS FileVault volume container Apple UFS container ZFS Apple RAID partition Apple RAID partition, offline Apple Boot partition (Recovery HD) Apple Label Apple TV Recovery partition Apple Core Storage ContainerHFS+ FileVault volume container Apple APFS Preboot partition Apple APFS Recovery partition Solarisillumos Boot partition Root partition Swap partition Backup partition partition partition partition Alternate sector Reserved partition NetBSD Swap partition FFS partition LFS partition RAID partition Concatenated partition Encrypted partition ChromeOS ChromeOS kernel ChromeOS rootfs ChromeOS firmware ChromeOS future use ChromeOS miniOS ChromeOS hibernate Container Linux by CoreOS /usr partition (coreos usr) Resizable rootfs (coreos resize) OEM customizations (coreos reserved) Root filesystem on RAID (coreos root raid) Haiku Haiku BFS MidnightBSDBoot partition Data partition Swap partition Unix File System (UFS) partition Vinum volume manager partition ZFS partition Ceph Journal dm crypt journal OSD dm crypt OSD Disk in creation dm crypt disk in creation Block Block DB Block write ahead log Lockbox for dm crypt keys Multipath OSD Multipath journal Multipath block Multipath block Multipath block DB Multipath block write ahead log dm crypt block dm crypt block DB dm crypt block write ahead log dm crypt LUKS journal dm crypt LUKS block dm crypt LUKS block DB dm crypt LUKS block write ahead log dm crypt LUKS OSD OpenBSD Data partition QNX Power safe (QNX6) file system Plan 9 Plan 9 partition VMware ESX vmkcore (coredump partition) VMFS filesystem partition VMware Reserved Android IA Bootloader Bootloader2 Boot Recovery Misc Metadata System Cache Data Persistent Vendor Config Factory Factory (alt) Fastboot / Tertiary OEM Android 6.0+ ARM Android Meta Android EXT Open Network Install Environment (ONIE) Boot Config PowerPC PReP boot freedesktop. org OSes (Linux, etc.) Shared boot loader configuration Atari TOS Basic data partition (GEM, BGM, F32) VeraCrypt Encrypted data partition OS/2 ArcaOS Type 1 Storage Performance Development Kit (SPDK) SPDK block device barebox bootloader barebox state U Boot bootloader U Boot environment SoftRAID SoftRAID Status SoftRAID Scratch SoftRAID Volume SoftRAID Cache Fuchsia standard partitions Bootloader (slot A/B/R) Durable mutable encrypted system data Durable mutable bootloader data (including A/B/R metadata) Factory provisioned read only system data Factory provisioned read only bootloader data Fuchsia Volume Manager Verified boot metadata (slot A/B/R) Zircon boot image (slot A/B/R) Fuchsia legacy partitions fuchsia esp fuchsia system fuchsia data fuchsia install fuchsia blob fuchsia fvm Zircon boot image (slot A) Zircon boot image (slot B) Zircon boot image (slot R) sys config factory config bootloader guid test Verified boot metadata (slot A) Verified boot metadata (slot B) Verified boot metadata (slot R) misc emmc boot1 emmc boot2