Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малды немесе жануарларды қозғауға арналған құрылғы
Device used to make cattle or livestock move
Малды қозғалту таяғы, сондай-ақ мал тігізіп қозғалтқыш немесе ыстық таяқ деп те аталады, малды немесе басқа жануарларды оларға тиістіру арқылы қозғау үшін қолданылатын қолға ұсталатын құрылғы. Электрлік мал қозғалту таяғы – бұл ұшында электродтары бар таяқ, ол малды салыстырмалы түрде жоғары кернеулі, төмен токпен соққы беру арқылы қозғау үшін қолданылады. Электрлік мал қозғалту таяғын 1930 жылы Техас штатының мал шаруашылығының ірі кәсіпкері Роберт Дж. Клеберг, Кинг ранчосының кіші ұлы ойлап тапқан деседі, бірақ оның алғашқы үлгілері 1917 жылдан бері сатылып келген.
A cattle prod, also called a stock prod or a hot stick, is a handheld device commonly used to make cattle or other livestock move by striking or poking them. An electric cattle prod is a stick with electrodes on the end which is used to make cattle move via a relatively high voltage, low current electric shock. The electric cattle prod is said to have been invented by Texas cattle baron Robert J. Kleberg, Jr. of the King Ranch around 1930, although versions were sold as early as 1917.
Электрлік шұңқырлар
Ыстық ұшқыш әдетте цилиндр тәрізді болып табылады және қосылған кезде "соққы ұшында" ашық электр тогын өткізе алады. Электр тогы екі металл электрод арқылы өтеді. Электр тогына тиетін кез келген нәрсе жоғары кернеулі, төмен ток соққысын алады, ол адам немесе сиыр, қой сияқты ірі жануарды қысқа мерзімде өлтіруге жеткіліксіз, бірақ айқын ауырсыну тудырады. Электрлік шопан малға ауырсыну тигізу арқылы оларды қозғалысқа итермелейді; ауырсыну қозғалысты ынталандырады. Кейбір жоғары кернеулі шопандар қосылған кезде радио және CB радио байланысын бұза алады. Электрлік шопандардың түрлі конструкциялары бар. Олардың пішіні көбінесе оңай пайдалану мен ұстау мүмкіндігіне байланысты болады. Ұзындығы алты дюймнан (әдетте, стангер сияқты тікбұрышты призма пішіндес) алты футқа дейін жетеді. Стундердің алдағысы ретінде, шопандар да адамдарға қарсы стундер сияқты жұмыс істеуге жеткілікті кернеу диапазонына ие. Оны шопан немесе стундер деп атағанмен, екеуі де оңай тасымалдау үшін жасалған және жануарлар мен адамдарға қарсы бірдей әрекет етеді. Көбінесе 9 вольттық немесе басқа батареялардың комбинациясымен жұмыс істейтін қарапайым конструкциялар болып табылады. Бұл диапазоннан тыс кез келген құрылғы әдетте тым ауыр болып, практикалық қолдануға қолайсыз. Тағы бір кең таралған конструкция – тұтқа бөлігінде үлкен батарея (немесе батарея жинағы) және фиберглас таяқшаға енгізілген сымдардан тұратын қорап, ал ұшында екі электрод орналасқан. Бұл конструкция малға қолдану үшін өте ыңғайлы. Электрлік шопандарды қолдану мәселесі көптеген адамдар тарапынан талқыланған. PETA сияқты ұйымдар шопандарды қолданудың физикалық зиянмен қатар, психикалық зиян да келтіретінін мәлімдейді. Көптеген фермерлер қысқа соққының аздап сезіліп, тез ұмытылатынын айтады.
A hotshot is typically cylindrical, and can carry an open electric current at the "shock end" when activated. The electric current at the shock end runs through two metal electrodes. Anything that touches the electric current receives a high voltage low current shock, not strong enough to kill a human or a large animal such as a cow or sheep from short term exposure, but strong enough to cause significant pain. The electric cattle prod is designed to inflict a painful shock to cattle, and thus "prod" them along; the pain stimulates movement. Some higher voltage prods can interfere with radio and CB radio reception when activated. There are various designs of electric cattle prods. Their shape is often subject to guidelines of what can easily be used and handled. They range in length from six inches (usually of a more encased rectangular prism design like a stun gun), to up to six feet. As the precursor of stun guns, cattle prods also have a wide range of voltage with enough current to operate in the same manner as a stun gun does against humans. Whether it is called a cattle prod or a stun gun, both units are shaped for easy carry and function in the same manner against animals or humans. Most are simple designs powered by 9 volt or a combination of other types of batteries. Anything out of that range is usually too heavy and unwieldy for practical use. Another typical design is a box containing a large battery (or battery pack) at the handle end and wires embedded in a fibreglass rod, ending with two electrodes in a rubber tip. This design is well suited for use as a regular cattle prod. The use of electric cattle prods has been debated by many people. Organizations such as PETA contend that the use of cattle prods is as much mentally harmful as it is physically. Most farmers contend that the short shock is minutely felt, and soon forgotten.
Полиция қызметкерлері мен азаптау кезінде адамдарда қолдану
Қазіргі уақытта мал тігу құралдары жоғары кернеу және ток диапазонымен жасалған. Егер күштірек тігу құралын теріге үздіксіз тигізсе, ток тігізген жерде қызу, күйіп, жара және тырнақалды іздер пайда болады. Электр тігу құралдары азаптаушылардың арасында танымал болған. Электр шок таяқтары мен тазерлер ойлап табылғанға дейін, адамдарға әртүрлі деңгейде электр тігу құралдары қолданылған. Олардың адамдарға алғаш рет қолданылуы 1960 жылдардағы Азаматтық құқықтар қозғалысы кезінде болды; тігу құралдарын Алабама штатының полицейлері наразылық білдіргендерге қолданды, ал басқа да агенттіктер одан кейін осыны қабылдады. Кейін Hotshot электрлік полицей таяғын жасады. Пикана – бұл мал тігу құралының негізінде жасалған, бірақ адамдарды азаптау үшін арнайы дайындалған электр тігу құралы. Ол өте жоғары кернеу және төмен токпен жұмыс істейді, ауырсынуды барынша арттырып, құрбанның денесіндегі физикалық іздерді азайту үшін. Оның басқа азаптау құралдарынан артықшылығы – оны тасымалдау оңай, қолдануға ыңғайлы және азаптаушыға электр тогын дененің ең сезімтал жерлеріне бағыттауға мүмкіндік береді, онда қайталап болатын қатты ауырсыну тудырады. Электр тогын соққысымен әсер ететін құралдар, соның ішінде мал тігу құралдары, аутистік және психикалық мүкіяттігі шектеулі адамдарға қатысты мәжбүрлеу құралы ретінде қолданылған. Бұл практиканы қолдаушылардың ішінде Мэттью Израиль және Ивар Ловаас бар. Осылайша электр тогының соққысын қолдану Біріккен Ұлттар Ұйымының арнайы хабаршысы тарапынан азаптау ретінде айыпталды, ал АҚШ Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы 2020 жылы мұндай барлық электр тогын соққысымен әсер ететін құралдарға тыйым салды. 2013 жылдың 14 тамызында Нью-Джерси штатының Лейквуд қаласындағы қылмыстық топтың басшысы Мендель Эпштейн екі жасырын ФБР агентіне әйелдеріне діни ажырасу рәсімін беруге мәжбүрлеу үшін мал тігу құралын қолданғанын айтты, нәтижесінде баспасөз оны "Продфедэр" деп атады. Ол малға тиімді болғандықтан, Эпштейн азаптау құралы ретінде мал тігу құралын жақсы көретін. Ол ұрлық жасауға қатысқандығы үшін айыпталды және 10 жылға бас бостандығынан айырылды.
Cattle prods today are designed with a high range of voltages and currents. If more powerful prods are applied continuously to the skin, the current eventually causes heating, searing, burning, and scarring of skin at the contact point. Electric prods have found favour with torturers. Prior to the development of stun batons and the taser, electric cattle prods were also used on people in varying degrees. Their first common usage on people occurred during the Civil Rights Movement of the 1960s; prods were first adopted by police officers in Alabama to use on protesters and agencies elsewhere followed; Hotshot later developed an electric police baton. The picana is an electric prod based originally on the cattle prod but designed specifically for human torture. It works at very high voltage and low current so as to maximize pain and minimize the physical marks left on the victim. Among its advantages over other torture devices is that it is portable, easy to use, and allows the torturer to localize the electric shocks to the most sensitive places on the body, where they cause intense pain that can be repeated many times. Electric shock devices, including cattle prods, have been used as a means of coercive control on autistic and mentally handicapped people. Famous proponents of this practice include Matthew Israel and Ivar Lovaas. The use of electric shocks in this way has been condemned as torture by the United Nations special rapporteur, and the United States Food and Drug Administration issued a ban on all such electric shock devices in 2020. On August 14, 2013 in Lakewood Township, New Jersey, gang leader Mendel Epstein told two undercover Federal Bureau of Investigation agents that he used a cattle prod to coerce Jewish husbands to grant religious divorces to their wives, leading the press to nickname him "The Prodfather". The cattle prod had been favored as a torture device by Epstein due to its effectiveness when used on cattle. He was convicted of conspiring to commit kidnapping, and sentenced to 10 years in prison.
Баламалар
Малды әр түрлі себептермен жылжыту және бағыттап тұру қиын болуы мүмкін. Шолақтар (проды) жануарлардың сорлы немесе агрессивті мінез-құлқына ие болғанда жылжытуға көмектесе алады, бірақ көбінесе мал қорқыныштан кейбір нәрсені көрген, естіген немесе иіскеген кезде алға жылмайды. Осындай алаңдатушы факторларды жою немесе оларды жасыру, мысалы, толық қабырғалармен бөлу, жануарларды ұстау кезіндегі қиындықтарды едәуір азайта алады. Дегенмен, мал өсірушілер жануардың алға жылмау шешімін толығымен жеңе алмайды. Жануарлардың психологиясын зерттеу және жұмыс ортасын жаңадан жобалау арқылы, көп жағдайда, бірақ әрқашан емес, жануарларға күш қолданусыз және ауырсыну мен азап шектірмейтіндей етіп ұстауға болады. Осы бағытта Колорадо штаты университетінің профессоры Темпл Грандин малдың айналағы ортаны қалай сезінетінін зерттеу және мал сою комбинатында жануарлардың қорқуын тудырмайтын жақсы жүйелерді жасау үшін маңызды жұмыстар жасады.
Cattle can be difficult to move and direct for a variety of reasons. Prods can be useful for moving stubborn or aggressive animals, but often cattle will not move forward when they are fearful of something they see, hear, or smell. Removal of these distractions or hiding them, such as with solid wall partitions, can greatly reduce animal handling problems, however, cattle handlers cannot completely overcome the animal's decision not to move forward. By studying the psychology of the animals and redesigning the working environment it is possible to handle the animals without the need for brute force and causing pain and suffering to the animal in many, but not all, cases. Significant work in this regard has been done by Colorado State University professor Temple Grandin to study how cattle perceive the environment around them and to design better livestock slaughterhouse handling systems that do not induce fear into the animal.