Кіріспе
Rc класы – Швецияда ең көп пайдаланылатын электр локомотиві. Rc – жүк және жолаушылар пойыздарында қолданылатын универсал локомотив. Ең ірі операторы Green Cargo, алайда SJ, Tågab, Hector Rail және Швеция көлік басқармасы да оны пайдаланады. Бұрынғы операторлардың қатарында Veolia Transport та болды.
The Rc class is the most used electric locomotive in Sweden. Rc is a universal locomotive used both in freight and passenger trains. The largest operator is Green Cargo, although SJ, Tågab, Hector Rail and the Swedish Transport Administration operate it as well. Previous operators include Veolia Transport.
Тарих
Rc моделі 1960 жылдары ASEA компаниясында пайда болды. Ол алғаш рет 1967 жылы ескі D локомотивтерін ауыстыру мақсатымен қолданысқа енгізілді. ASEA зауытының бас инженері және менеджері Торе Нордин Rc локомотивін жобалау мен дамытуға тікелей қатысты. Алғашқы Rc модельдері ескі, релелік жүйе орнына тиристорларды қолдануымен ерекшеленеді.
Қолданылуы
2020 жылға қарай Rc локомотивтері Швецияның барлық аймақтарында жолаушылар және жүк тасымалы бағыттарында қолданылып келеді, алайда жолаушылар пойыздарында олар ER1 сияқты жаңа электропоезд (ЭМУ) түрлерімен бірте-бірте алмастырылуда.
Нұсқалар
Швецияда Rc локомотивінің жалпы сегіз нұсқасы болды, оның ішінде темір руда пойыздарын тартуға арналған Rm жүк локомотивтері де бар. Rc1, Rc2, Rc4 және Rc5 локомотивтерінің ең жоғары рұқсат етілген жылдамдығы 135 км/сағ. Rc3 және Rc6 локомотивтерінің ең жоғары рұқсат етілген жылдамдығы 160 км/сағ. Rc7 – X 2000 пойыздары тоқтатылған немесе кешіктірілген жағдайда қажетті алмастыру пойыздарын тарту үшін қайта жаңартылған Rc6 локомотиві. Rc7 локомотивінің ең жоғары рұқсат етілген жылдамдығы 180 км/сағ. Дегенмен, апаттық электромагниттік рельсті тежегіштерсіз рұқсат етілген ең жоғары жылдамдық 160 км/сағ құрайды, ал қосымша вагондарды ұстау өте қымбат деп есептелді. Сондықтан барлық Rc7 локомотивтері кейіннен Rc6 локомотивтеріне қайта жаңартылды. Rc1–Rc7 локомотивтерінің барлығы 75-80 тонна салмақта, ал Rm локомотиві 90 тонна салмақта. Rm локомотивтерінің ең жоғары жылдамдығы сағатына 100 км ғана, бірақ олар күшті локомотивтер болып табылады.
Экспорт
Rc дизайны негізінде жасалған локомотивтер басқа елдерге сатылды. ÖBB альпілік жағдайларға арналған қосымша тежегіштері бар 10 Rc2 локомотивін сатып алды, бұл ÖBB 1043 класы болып белгіленді. Бір локомотив апатта қирап қалды, ал қалған тоғызын швед компаниясы Tågåkeriet i Bergslagen AB (TÅGAB) сатып алып, Швецияға қайтарды. Норвегия мемлекеттік темір жолдарына El 16 деп аталған, сәл өзгертілген Rc4 локомотиві сатылды. RAI 40 700 класы (Иран темір жолдары RC4-ке қараңыз) сегіз локомотиві 1980-ші жылдардың басында сол кездегі Совет шекарасына жақын электрленген учаскелерде пайдалану үшін Иранға экспортталды; олар Rc4 негізінде жасалған, бірақ Rm типті доңғалақ жинағымен, құм өткізбейтін ауа сүзгілерімен және бүйірлерінде дөңгелек терезелері болмады. 1977 жылы Rc4 локомотиві Amtrak жолаушылар пойыздарында пайдалану үшін АҚШ-та сынақтан өтті және X995 деп белгіленді. Rc4 локомотиві табысты болып шықты және AEM 7 локомотивтерінің негізіне айналды.