Кіріспе

Набарғанпур – Үндістанның Одиша штатындағы Набарғанпур ауданындағы қала және муниципалитет. Ол Набарғанпур ауданының әкімшілік орталығы болып табылады.

География және климат

Набарангпур 19.23° солтүстік ендікте және 82.55° шығыс бойлықта орналасқан. Теңіз деңгейінен биіктігі 582 метр. Набарангпурдың климаты, Одиша штатының қалған бөліктері сияқты, тропикалық муссондық климат. Муссон маусымы негізінен шілде, тамыз, қыркүйек және қазан айларында болады, бірақ штаттың басқа аймақтарына қарағанда бұл жерде жауын-шашын орташа деңгейде болады. Набарангпурдағы жаз айлары сәл ыстық, бұл маусым наурыз, сәуір, мамыр және маусым айларында жалғасады. Жаз айларында орташа температура шамамен 31.0°C, ең төменгі температура 24.9°C және ең жоғары температура 37.1°C құрайды. Қыс айларында орташа температура шамамен 19.2°C, ең төменгі температура 12°C, ал ең жоғары температура 26.5°C болады.

Демография

2011 жылғы Индия халық санағы бойынша, Набарангпурдың халқы 1 220 946 адамды құрады. Халықтың 49,53% еркектер, ал 50,47% әйелдерді құрайды. Набарангпурдағы сауаттылық деңгейі 82,4%, бұл жалпыұлттық орташа көрсеткіштен (74,0%) жоғары.

Білім

RCD орта мектебі – 1934 жылы ұлдар мен қыздарға арнап Набарнгпурдағы ең көне мектеп. Ол Патан көшесіндегі Мәсжид жолында орналасқан. Мектеп Одиша мемлекеттік орта білім беру кеңесінің басқаруында. Набарнгпурда ғылым, гуманитарлық және экономика бағыттары бар жоғары орта білім беретін мемлекеттік колледж де бар. Набарнгпурда сонымен қатар ғылым, гуманитарлық және экономика бакалаврларын ұсынатын мемлекеттік жоғары оқу орны бар. Хирли Донгри жолында гуманитарлық пәндерді оқытатын әйелдер колледжі де бар.

Мәдени мұра

Набарангпур ауданында ежелгі өнер мен мәдениет дәстүрі бар, бұл дәстүр бұрынғы Корапут ауданында кеңінен танымал болған. Көптеген қолөнершілер, көбінесе Набарангпур қаласының бір көшесінде тұрады, және олар осы көне қолөнерді жалғастырып келеді. Олар қораптар, ойыншықтар, таяқтар, тізбектер, индуист құдайлары мен құдайшалардың тұғырлары, басқа да құдайлар мен құдайшалардың мүсіндері, құлшынға арналған заттар және осы аймаққа тән, шеберліктің үлгісін көрсететін әртүрлі сәндік бұйымдар жасайды. «Дхания Лакшми» (тұғыры бар Лакшми) – ауданның Дабугаон аймағындағы қолөнершілер жасап келе жатқан күріштен жасалған ерекше туынды. Пападахандиге жақын орналасқан Тонда ауданындағы топырақтан жасалған бұйымдар да ең жоғары шеберліктің дәлелі. Набарангпур ауданында одия, бхотра, гонд, канда, паража және хинди тілдері кеңінен қолданылады. Ауданның тайпалары ринжоди, дхемша, саилоди, гонд, гит кудия, гумура, мадхья сияқты халық билерін орындайды. Еркек және әйел тайпа өкілдері ән мен барабан соққысының ырғағымен бірге биге құлшыныспен қатысады. Ойыншықтар, қораптар, индуист құдайлары мен құдайшалардың тұғырлары, құлшынға арналған заттар және басқа да сәндік бұйымдар жергілікті қолөнершілердің қолынан шығады. Набарангпурдағы Маа Бхандарғарани – жергілікті жұртшылықтың қадірлі құдайы. Бұл атау байлықты сақтаушы және өмірді қорғаушы екенін білдіреді. Оған жақын ауылдарда да табынады. Сейсенбі және сенбі күндері арнайы құлшын өткізіледі. Көптеген ізбасарлар құдайдың батасын алу үшін әртүрлі жағдайларда ғибадатханаға жиналады. Көптеген ізбасарлар барып қанатын Умеркотедегі Маа Пендрани туралы аңыз бар. Умеркоте қаласына жақын Пендра (Пендраханди) ауылы Пендрани есімді таза жанға табынады, ол өзінің ағаларының құпиясынан туған қайғыға ұшыраған үйленген қыз.

Мондей

Мондей – Набарангпур ауданында кеңінен тойланатын жергілікті мереке. «Мондей» сөзі «Монди» деген хинди сөзінен шыққан, ол «кішкентай базар» деген мағынаны білдіреді. Бұл мерекеде көптеген адамдар ежелгі дәуірдегі қалыптасқан рәсімдерге сәйкес ортақ құдайға табынады. Мереке бойы халық билері мен тайпалық опералар, сондай-ақ жәрмеңкелер ұйымдастырылып, көңіл көтеріледі. Мондей әдетте егін жинаудан кейін тойланады. Мереке ауданның әртүрлі танымал жерлерінде өтіп, жергілікті тұрғындар мен алыс-жақтан келген адамдарды біріктіреді. Набарангпур ауданының мәдени шараларын ұйымдастырумен бірнеше әлеуметтік-мәдени ұйымдар айналысады.

Рат-Ярта

Набарғанпур қаласында Ратха-ятра мерекесі зор қуаныш пен шабытпен тойланады. Көршілес қалалар мен ауылдардан адамдар келіп, осы мерекені бірге атап өтеді.

Дурга Пуджа

Дурга Пужа Набарнгпур қаласындағы ең атаулы мейрамдардың бірі. Қаланың түкпір-түкпірінде көптеген Дурга Пужа пандалдары орнатылған.

Тамақ пен асхана

Набарангпур өзінің одия ас тағамдарымен және сондай-ақ Оңтүстік Үндістан ас тағамдарымен танымал. Қаладағы көптеген Оңтүстік Үнді, Гужарат және Раджастхан халқының болуына байланысты тағамға Гужарат және Раджастхандық ықпал бар. Соңғы жылдары көптеген көп ұлттық асханалар ашылды, сонымен қатар қалада көптеген көшедегі тағам сатушылар жұмыс істейді. "Prakash Family Restaurant by Pooja Food" – атақты мейрамхана.

Саясат

Набарангпур Одишаның бұрынғы бас министрі және азаттық күрескері, марқұм Садашив Трипатидің жері ретінде жиі аталады. Ол Одиша штатының заң шығарушы жиналысына қатарынан төрт мәрте сайланды: алғаш 1951 жылы, содан кейін 1957, 1961 және 1967 жылдары. Ол ұзақ жылдар бойы Одишаның кіріс министрі қызметін атқарды. 1965 жылдың 21 ақпанынан 1967 жылдың 8 наурызына дейін Одишаның бас министрі болды. 1977, 1980, 1985, 1990, 1995, 2000 және 2004 жылдары Хабибулла Хан Набарангпур сайлау округінен депутат болып сайланды. 1980 жылғы сайлауда INC (I) партиясынан өтті. Қазіргі депутат – (БЖД) партиясынан сайланған Садасива Прадхани, ол 2019 жылы сайланды. Азаттық күрескері Жаганнат Трипати да Набарангпурдың депутаты болған.