Кіріспе

Бурла – Үндістанның Одиша штатындағы Самбалпур қаласындағы жергілікті мекен. Бұрын 2014 жылға дейін оған хабарламалы аудан кеңесі (NAC) болған, содан кейін Самбалпур қалалық корпорациясы (SMC) құрамына енді. Бұл жер бұрын Маханади өзенінің жағасындағы шағын қала болған. Хазира мен Калькутта қалаларын байланыстыратын, Үндістандағы ең жұмырбақты магистральдық жолдардың бірі – 6-шы ұлттық тас жол арқылы осы жерге баруға болады. Хиракуд теміржол станциясы қаланың бір шетінде орналасқан және Маханади көмір компаниясынан (MCL) жаяу арақашықтықта.

География

Бурла қаласы орналасқан. Оның орташа биіктігі 173 метрді (567 футты) құрайды. Бұл елді мекен Хиракуд бөгетінің бір шетінде, қаладан шамамен 2 км батысқа қарай орналасқан. Жавахар минары Хиракуд бөгетін, көлді және Барапахадтың (Он екі төбе) айналасындағы орманды бақылайды. Бөгеттің екінші жағында Хиракуд кенті орналасқан.

Шолу

Бурла Орталық Самбалпурден жарты сағат, ал Баргархтан бір сағаттық қашықтықта орналасқан. Екеуі де 6-шы ұлттық тас жол арқылы байланысқан. Бурлада Одишаның үш жетекші мекемесі орналасқан: Самбалпур университеті және Ақпараттық технологиялар институты (SUIIT), Вир Сурендра Саи медициналық колледжі және Вир Сурендра Саи технология университеті (VSSUT) (бұрынғы Университеттік Инженерлік колледж UCE). Қала аттың подкова тәрізді пішіндес, ортасында жасанды көл орналасқан және NH6 жолы бір шетінен өтеді. Қала орталығы кішкентай, ол "Какча базары" және "Пукка базары" деп бөлінген, көптеген шағын дүкендер мен сауда орындары бар, олар көбінесе отбасылық шағын бизнес кәсіпорындары болып табылады. "Самбалпури" – одия тілінің диалектісі, және осы Самбалпури диалектісі дәстүрлі түрде Бурла қаласында қолданылады, алайда жергілікті тұрғындар одия және хинди тілдерін де жақсы біледі. Автор Равиндр Сингх Бурланың тумасы.

Демография

2001 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Бурланың халқы 39 188 адамды құрады. Халықтың 52% еркектер, ал 48% әйелдер. Бурланың орташа сауаттылық деңгейі 74%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (59,5%) жоғары; еркектердің сауаттылығы 81%, әйелдердің сауаттылығы 66%. Халықтың 11% 6 жасқа дейінгі балалар.

Экономика

Бұл аймақтың экономикасы білім беру, медицина, азаматтық және электр инженерлік салаларымен қозғалтылады. Вир Сурендра Саи медициналық колледжі Батыс Одишадағы ең ірі аурухана. Вир Сурендра Саи технологиялық университеті Одишадағы ең көне инженерлік колледж. Самбалпур университеті Одишадағы ең көне үш университеттің бірі, ал қалған екеуі – Уткал және Берхампур университеттері. Осы жоғары оқу орындарының барлығы Бурланы әр оқу жылы мыңдаған студенттер үшін басты оқу орнына айналдырады. Әлемдегі ең ұзын топырақтан жасалған бөгет – Хиракуд бөгеті, штаттың гидроэлектр қуатын өндіру қажеттіліктерін қанағаттандырады. Бурлада көптеген азаматтық және электр инженерлері тұрады. Mahanadi Coal Fields Ltd. (Coal India Limited еншілес компаниясы) штаб-пәтері Бурла қаласында орналасқан. Сонымен қатар, бұл қалашада Indian Institute of Management Sambalpur аталған IIM институты құрылды.

Білім

Бурла – университет қаласы, онда Самбалпур университеті, Вир Сурендра Саи медицина ғылымдары және зерттеу институты, сондай-ақ Вир Сурендра Саи технология университеті орналасқан. Одан басқа, қалада көптеген мектептер мен колледждер бар, сондықтан оқу жылының ең жақсы кезеңінде студенттердің саны көп. Жоғары оқу орындарының әрқайсысының жақсы жабдықталған актілер залы бар. Самбалпур университеті штаттың ең көне университеттерінің бірі және оның қарауында көптеген колледждер бар. Аймақта «Университет» деп танылатын бұл оқу орны төбешік таулардың арасында орналасқан керемет кампусқа ие және ол өз алдына жеке қауымдастық сияқты. Университет «Жоти Вихар» деп аталады, ал университеттің негізгі ұраны – «SA Vidya Ja Vimuktaye», яғни «Білім – бостандыққа апарар жол». 2010 жылы Самбалпур университетінің құрамында автономды ақпараттық технологиялар институты ашылды, ол Самбалпур университетінің ақпараттық технологиялар институты деп аталды. Одиша үкіметі академиялық ғимаратты құрылысқа 10 крор қаржы бөлсе, Батыс Одиша даму кеңесі институтқа 50 лакх рупий бөлді. Институт ақпараттық технологиялар институттарының үлгісімен салынды және электрондық және коммуникациялық инженерия, компьютерлік ғылымдар бойынша екі B.Tech бағдарламасын, компьютерлік ғылымдар, биоинформатика және электроника бойынша үш M.Sc бағдарламасын, сондай-ақ МСА және кіріктірілген жүйелер мен компьютерлік ғылымдар бойынша екі M.Tech бағдарламасын ұсынады. Қазіргі уақытта Самбалпур университетінің CCNA ғимаратында орналасқан институт үш толық жабдықталған компьютерлік ғылымдар зертханасына және бір электроника және физика зертханасына ие. Студенттер 2013 жылдың тамызына дейін жаңа академиялық ғимаратқа көшуі жоспарланған. Бұл институттың идеясы Самбалпур университетінің бұрынғы вице-канцлері Арун К. Пуджариге тиесілі. ВСС медициналық колледжі штаттың жетекші медициналық колледждерінің бірі және қаланың орталық бөлігінде орналасқан. Онда ICMR-дің безгек зерттеу орталығы орналасқан. Одиша үкіметі бұл колледжге дербес мәртебе беру туралы принципиалды шешім қабылдады, осылайша оны Вир Сурендра Саи медицина ғылымдары және зерттеу институты (VIMSAR) деп атады. Университет инженерлік колледжі (UCE) – Үндістандағы ең көне инженерлік колледждердің бірі. Ол 2006 жылы алтын мерейтойын атап өтті. Колледжді мемлекеттік унитарлық университет ету туралы заң жобасы штаттық мәжілісте қабылданды және ол Вир Сурендра Саи технология университеті болып қайта аталды. Бұл колледж инженерлік секторда мемлекеттік және жеке сектордағы интеллектуалдық капиталдың мол көзі болып табылады. Бурла NAC колледжі, Университет жоғары орта мектебі және ДАВ мемлекеттік мектебі жоғары орта (10+2) білім береді. Қалада көптеген мектептер бар. Бұрла ұлдар орта мектебі, Бұрла қыздар орта мектебі, ДАВ, Сатья Саи мектебі, Университет орта мектебі, Шри Ауробиндо мектебі, Сарасвати Шису Видья Мандир, Сент-Люкс мектебі, Ксавьер мектебі және Офицерлік колонияның жоғарғы бастауыш (UP) және орта мектептері ерекше көзге түседі. Білім беру мекемелері арасында түрлі шаралар ұйымдастырылып, Бурладағы оқу орындарының мүшелерінің академиялық тәжірибесін байытады. Бурлада университет, медициналық колледж және инженерлік университеттің командалары бар, соның ішінде крикет, футбол және бадминтоннан жергілікті командалар өте дамыған. Жыл сайын спорттық турнирлер өткізіледі.

Мәдениет

Жергілікті жерде жыл бойы бірнеше фестиваль ұйымдастырылады, ең бастысы – Ратха-ятра, Дурга-пужа, Висвакарма-пужа, Раван-пода, Ганеш-пужа, Сарасвати-пужа және Шиваратри. Дурга-пужа кезінде қаланың түгелдей мерекелік көрініске ие болып, үш түрлі пужа комитеті ұйымдастырған үш негізгі орталық (жергілікті тұрғындар пандал дейді) безендіріледі. Дивали да әдеттегідей салтанатты түрде тойланады, ал Холи де маңызды мереке. Шиваратри кезіндегі ерекше той тау басындағы Шива ғибадатханасында өтеді. Бұл тау басындағы Шива ғибадатханасы жыл бойы бос тұрады, тек Шиваратри мерекесіндегі екі күн бойы ғана толады. Жоғары білім беретін үш оқу орны – Самбалпур университеті, ВСС медициналық колледжі және Вера Сурендра Саи технология университеті студенттік жәрмеңкелер мен жыл сайынғы мерекелер ұйымдастырады. Дурга-пужа фестивалінде Раванпода (Рамаянда сипатталған Раван демонды өртеу) соңғы 55 жылдан бері қаланың түрлі діндер мен секта өкілдері, әсіресе сикхтер ұйымдастырып келеді. Бұл шара Шандли Дунгри тауының етегіндегі үлкен алаңда өткізіледі. Нұақай – халықтың маңызды фестивалі, ол жаңа егістікті Құдайша Самалешвариге арнап тойланады. Мереке кезінде барлық отбасы мүшелері бірге болып, ақсақалдардың батасын алып, қуанышпен тойлайды. Өнер мен мәдениетті дамыту мақсатында жыл сайын «Нұқай Бхетгхат» фестивалі өткізіледі, ол 28 жылдан бері үздіксіз ұйымдастырылып келеді. «Бурла Утсав» фестивалі 3-4 жылда бір рет ұйымдастырылады. Бұл Утсавқа Үндістанның әртүрлі аймақтарынан келген мәдени ұжымдар қатысады. 2013 жылы «Амар Утсав» желтоқсан айында Батыс Одишаның мәдени би бағдарламасын «Бхарати» клубы алаңында өткізді. «Амар Утсав» Батыс Одиша халқының дәстүрімен байланысты діни, мәдени билер, музыка және тайпалық әскери билерді көрсетеді.

Табиғат

Бурла Маханади өзенінің жағасында орналасқан, айналасы таулар мен жасыл ормандармен қоршалған. Хиракуд бөгетінің құрамында пайда болған үлкен көл қыс айларында түрлі құстарды тартады, ал төңіректегі ормандарда гиеналар, пілдер, барыстар және бұғылар сияқты жануарлар кездеседі. Жазда температура 50 градусқа дейін көтеріледі, ал қыста 5 градусқа дейін төмендейді. Ормандар, өзен төсегі және бөгеттің өзі жыл сайын қалаға мыңдаған туристерді әкеледі. Қыс мезгілінде, көптеген Сибір құстары Хиракуд бөгеті құрған көлге ұшып келеді.

Қызықты орындар

Хиракуд бөгеті бас қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Бұл әлемдегі ең ұзын топырақтан жасалған бөгет. Су қоймасы Одиша штатының суару мақсатындағы ең ірі су ресурсы болып табылады. Бөгетке жататын гидроэлектр станциялары Одишаның электр қуатының ең ірі көзі. Хиракуд бөгетінен бастау алатын канал Чипилимаға электр энергиясын өндіру үшін салынған. Бөгет келушілерге ашық. Бөгет үстінен тек ресми көліктер ғана жүруге рұқсат етіледі. Жаңбыр маусымында бөгет шлюздерін ашады, сонда судың күшін тамашалауға болады. Оң жақ жағалау Маханади өзені бойымен 11 км-ден астамға созылады. Жағалау бойында орман қаптап, қыс айларында пикниктерге және табиғатты жақсы көретін адамдарға қолайлы орын болып табылады. Үндістанның тұңғыш премьер-министрі Джавахарлал Нерудің құрметіне аталған Джавахар минары бөгеттің басты орнының жанында орналасқан. Минарда оның құрылысы кезінде қаза тапқан барлық жұмысшылардың құрметіне арналған тақта орнатылған. Джавахар минарынан бөгеттің, орманның және үлкен көлдің әдемі көрінісі ашылады. Күннің шығысы мен батуы Минардан тамаша көрінеді. Гхантесуари ғибадатханасы – Чипилимадағы Маханади өзенінің жағасында орналасқан тағы бір көрікті жер.