Кіріспе
Монро – Мичиган штаты, АҚШ, Монро окруғының ең ірі қаласы және округ орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 20 462 адамды құрайды. Қаланың оңтүстігінде Монро Чартер қалашығы орналасқан, бірақ екеуі де дербес басқарылады. Монро – Монро қалалық аймағының орталық қаласы, ол Монро округымен шектеседі және 2020 жылы 154 809 адам тұрады. Эри көлінің батыс жағасында, Огайо штатының Толедо қаласынан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 20 миль (32 км), ал Детройттан оңтүстік-батысқа қарай 40 миль (64 км) қашықтықта орналасқан қала, Детройт–Энн Арбор–Флинт біріктірілген статистикалық аймағының құрамына кіреді. Монро аймағы 1812 жылғы Ұлыбританияға қарсы соғыс кезінде бірнеше әскери қақтығыстардың ошағы болды және Френштаун шайқасымен танымал. 1817 жылы Рейн өзенінің жағасындағы Френштаун елді мекенінің бөліктері жоспарланып, сол кездегі президент Джеймс Монроның құрметіне "Монро" деп аталды. 1837 жылы Мичиган штаты құрылғанда Монро қала ретінде тіркелді. Монро Джордж Армстронг Кастердің және оның отбасы мүшелерінің, оның ішінде ағасы Бостон Кастер мен әйелі Элизабет Бэконның балалық шағындағы туған жері ретінде белгілі. Кастер әуежайы сияқты бірнеше нысан Кастердің есімімен аталады. 1928 жылы құрылған La Z Boy компаниясының әлемдік штаб-пәтері Монро қаласында орналасқан.
Тарих
Көп уақыт бойы түрлі халықтардың мәдениеттерімен байланысты болған, Раузин өзені маңындағы аймақты француз саяхатшылары мен отарлаушылары 17 ғасырдың соңында жеткенге дейін жүздеген жылдар бойы Потаватоми тайпасы мекендеген. Роберт де ЛаСалл 1679 жылы «Гриффон» экспедициясынан кейін бұл аймақты Жаңа Францияның құрамына қосты. 1784 жылы, Америка Тәуелсіздік соғысынан кейін, Канадалық Франсис Наварреге Потаватоми тайпасы Раузин өзенінің оңтүстігіндегі жердің бір бөлігін сыйлады. Одан кейін колонистер Френчтаунды қоныстандырды, ол 19 ғасырдың басында Мичиган штатының үшінші еуропалық қауымдастығы болды. Шамамен сол кезде француз канадалық Джозеф Порлиер Бенек Френчтаунның солтүстігінде Сэнди-Крик елді мекенін құрды. Детройтке жақын орналасқандықтан, бұл аймақ 1812 жылы АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы соғыс кезінде стратегиялық маңызға ие болды, әсіресе 1812 жылдың тамызында Форт-Детройт британдықтарға берілгеннен кейін. Детройтті қайтарып алуға бет алған американдық әскерлер 1812-13 жылдары Раузин өзені маңында лагерь құрды. 1813 жылдың 18 қаңтарында Джеймс Винчестердің басшылығымен 600 Кентукки ополченешісі мен 100 француз Рейзин өзенінен солтүстікке қарай 600 америкалық және 63 канадалық ополченешінің күштерін шегінуге мәжбүр етті. Бұл шайқас кейін «Раузин өзенінің бірінші шайқасы» деп аталды. 1813 жылдың 22 қаңтарында Генри Проктордың басшылығымен 800 түпкілікті американдық және 597 британдық күші 1000 американдықтан басым түсіп, Френчтаунды басып алды. Көптеген американдық милициялар тәжірибесіз, нашар даярланған және жабдықталмаған. Олардың 397-сі қаза тапты, 547-сі тұтқынға алынды. Британдықтар мен олардың одақтастары аз шығынға ұшырады. Британдықтар тұтқындарды алып кеткен кезде, жараланған американдықтарды Френчтаун тұрғындарының үйлерінде, шағын британдық жасақ пен Потаватоми тайпасының күзетінде қалдырды. Шайқастан кейін ертесі күні басқа да түпкілікті американдықтар Френчтаунға оралды. Олар үйлерді тонап, өртеп, қалған американдық тұтқындардың көптерін өлтіріп, бас терілерін алып, қалғандарын құлдарға айналдырды. АҚШ-тың ресми мәліметтері бойынша, осы оқиғадан кейін қаза тапқандардың саны онға жуық, ал тағы 30-ға жуық адамның қаза болғаны күдікті. Британдықтар алты американдық қаза тапқанын хабарлады. Бұл оқиға АҚШ-та «Раузин өзенінің қырғыны» деп белгілі болды. Ол сондай-ақ Френчтаун шайқасы (немесе Раузин өзенінің екінші шайқасы) деп те аталды. Бүгінде шайқас орны 2009 жылы құрылған Раузин өзені ұлттық шайқас алаңы паркі ретінде сақталған. Бұл 1812 жылғы соғысқа арналған алғашқы және қазірге дейін жалғыз ұлттық шайқас алаңы. Паркте кішкентай келушілер орталығы бар. Френчтаун қауымдастығы 1812 жылғы соғыстан кейін Монро ауылы деп аталды және 1817 жылы Мичиган аумағына сапар шеккен президент Джеймс Монроның құрметіне құрылды. Сол жылы Монро қаласы жаңадан құрылған Монро округінің орталығы болып тағайындалды. Монро 1837 жылы қала ретінде қайта құрылды. Кастердің есімі көшелерге, тарихи белгілерге, ғимараттарға, мектептерге және аймақтық Кастер әуежайына берілді. Монро қаласының кіреберіс тақталарында қала «генерал Кастердің үйі» деп көрсетілген. 1927 жылы Монрода құрылған «La Z Boy» жиһаз компаниясы еңкеймелі креслоларымен танымал болды. Олардың әлемдік штаб-пәтері Монро қаласында, Ла З Бой бульвары мен Стюарт жолының қиылысынан оңтүстікке қарай орналасқан. Бұл жаңа нысан Телеграф жолындағы бастапқы орнынан шамамен жарты миль шығысқа қарай орналасқан; ескі ғимарат 2021 жылы бұзылды және оның орнында жаңа құрылыс жүріп жатыр. 1974 жылы Монро электр станциясы ашылды. Ол АҚШ-тағы көмірмен жұмыс істейтін үшінші ірі станция болып табылады, қуаты 3280 мегаватт. Биіктігі 805 фут (245 м) болатын екі түтіншік 25 миль (40 км) қашықтықтан көрінеді және штаттың ең биік құрылымдарының бірі болып табылады. 1989 жылдың желтоқсан айында зебралы моллюскалар мен мұз Монро су тазарту зауытының жалғыз құбырын бітеп тастады, нәтижесінде қаланың мектептері, өнеркәсіптері мен бизнесі екі күнге жабылды.
География
Монро қаласы Монро округінің шығысында орналасқан, оның қала шекарасы қала орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай 3 миль (5 км) Эри көліне дейін созылады. Қаланың орташа биіктігі 594 фут (181 м), ал Эри көліне қарай төмендеп 571 футқа (174 м) жетеді. Эри көлі Мичиган штатындағы ең төменгі нүктеде орналасқан. Монро порты – Эри көліндегі Мичиган штатының жалғыз порты, ал Стерлинг мемлекеттік паркі, қала шегінің ішінара бөлігінде орналасқан, Мичиганның 103 мемлекеттік паркінің ішінде Эри көлінде немесе оның жанында орналасқан жалғыз парк. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 10.21 шаршы миль (26 км²), оның ішінде 9.05 шаршы миль (23 км²) құрлық және 1.17 шаршы миль (3 км²), немесе 11.44% су алабын құрайды.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 20 733 адам, 8 238 үй шаруашылығы және 5 277 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 9158 тұрғын үй бірлігі орташа тығыздықпен орналасқан. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 88,4% ақ нәсілді, 6,2% афроамерикалық, 0,4% американдық үндістер, 0,7% азиялық, 1,2% басқа нәсілдерден және 3,0% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 4,1% құрады. 8238 үй шаруашылығының 34,7% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 41,7% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 17,1% -ында күйеуі жоқ әйелдер, 5,3% -ында күйеуі жоқ ерлер және 35,9% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 30,6% жеке адамдардан тұрады, ал 10,9% -ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,44 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,05 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 36,3 жасқа тең. Тұрғындардың 26,2% -ы 18 жасқа дейін, 9% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 25,9% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 25,4% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 13,3% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 47,0% ер адам және 53,0% әйел адам.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақта қалада 22 076 адам, 8594 үй шаруашылығы және 5586 отбасы болды. Халық тығыздығы көрсетілмеген, 9107 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Халықтың нәсілдік құрамы: 90,87% ақ нәсілді, 5,07% афроамерикалық, 0,24% американдық үндістер, 0,84% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,90% басқа нәсілдер және 2,06% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 2,76% құрады. 8594 үй шаруашылығының 33,6% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 46,6% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 14,3% -ы күйеуі жоқ әйел басқаратын үй шаруашылығы, ал 35,0% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 30,7% жеке адамдардан тұрды, ал 12,7% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,47 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,10 адамды құрады. Қала тұрғындарының 26,9% -ы 18 жасқа дейінгілер, 8,7% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 29,3% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 20,1% -ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 15,0% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 35 жас. Әр 100 әйелге 90,2 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 85,2 еркек шақ келді. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 41 810 доллар, ал отбасының орташа табысы 51 442 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 42 881 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 25 816 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 19 948 доллар болды. Отбасылардың 9,0% және халықтың 12,6% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 15,0% және 65 жастан асқандардың 16,1% -ы.
Спорт
Монро – Оңтүстік Мичиган Тимберволвс жартылай кәсіби футбол командасының туған қаласы, бұл команда Ұлы көлдер футбол лигасынде бақ сынасады. Тимберволвс лига чемпионатында төрт рет жеңіске жетті, оның үшеуі Mid Continental Football League (1996, 1997 және 1999) ал 2016 жылы Minor League Football Alliance чемпионатында жеңімпаз атанды.
Білім
Монро қаласына бір мемлекеттік мектеп ауданы, Монро мемлекеттік мектептері (МПС) қызмет көрсетеді, онда шамамен 6700 оқушы оқиды. МПС-те бес бастауыш мектеп, бір орта мектеп, бір жоғары мектеп, бір баламалы жоғары мектеп және екі мамандандырылған білім беру орталығы жұмыс істейді. Монро жоғары мектебінде 2100-ге жуық оқушы оқиды, ол штаттағы ең ірі жоғары мектептердің бірі. Монроға Монро округінің орта мектептер округі де қызмет көрсетеді, ол басқа мектептерге арнайы білім беру қызметтері, көмекші персонал, ауыстырушы мұғалімдер және білім беру технологиясы (мысалы, компьютерлер және қашықтықтан оқыту) түрінде қызмет көрсетеді. Монродағы оқушылар екі мемлекеттік жарғылық мектептің біріне қатыса алады. Монро және оның айналасында оннан астам түрлі шіркеулік мектептер жұмыс істейді. 2012 жылы үш ірі шіркеулік бастауыш мектеп (Архангел Михаил, Әулие Мария және Әулие Иоанн Баптист) бірігіп, Монро католик бастауыш мектептерін құрды, ол нәрестелерден бастап 8-сыныпқа дейінгі оқушыларға қызмет көрсетеді. Сент-Майкл кампусы нәрестелерден бастап 1-сыныпқа дейінгі оқушыларға қызмет көрсетеді, ал Сент-Джон 2-ден 4-сыныпқа дейін, ал Сент-Мария 5-8 сыныптар үшін орта мектеп ретінде қызмет етеді. Шіркеулік мектептердің ең үлкені - жыл сайын 400-ден астам оқушы оқитын Сент-Мария католик орталық жоғары мектебі. Онда басқа мемлекеттік мектептермен бәсекелесетін толық спорт бағдарламасы бар. Сион лютеран мектебі - Монродағы Висконсин евангелистік лютеран синодының сыныптық мектебі (Pre K-8). Ата-аналар балаларын үйде оқытуға да мүмкіндік алады. Мэригроув колледжі, жергілікті Әулие Марияның Таза Жүрегі қызметкерлерінің (IHM) демеушілігімен, 1905 жылы Монро қаласында католик либералды өнер колледжі ретінде құрылды. Колледж 1927 жылы Детройтке көшірілді. IHM сонымен қатар 1918 жылдан 1980 жылға дейін Монро қаласында "Илаһи Балалар залы" деп аталатын мектеп-интернатты басқарды. Монро округінің қоғамдық колледжі 1964 жылы Монроның батысында құрылды. Бұл Монро округінің жалғыз жоғары білім беру мекемесі.
Медиа
Монро Ньюс – Монро қаласының күнделікті газеті, ол Монро округінің жаңалықтарын жариялайды. Газет 1825 жылы құрылған және көп жыл бойы «The Monroe Evening News» деп аталды. Оны 2015 жылдың күзінде GateHouse Media сатып алды, ал оған дейін «The Monroe News» 20 жылға жуық уақыт бойы қызметкерлерінің меншігінде болды. Nielsen компаниясы Монроны Детройт DMA аймағына жатқызады, бірақ Толедо қаласының станциялары да Монро округін қамтиды және оны Солтүстік-Батыс Огайо мен Оңтүстік-Шығыс Мичиганның өздерінің таралу аймағының бір бөлігі деп есептейді. «Only in Monroe» атты ай сайынғы қоғамдық теледидар бағдарламасы тек Монро қаласында ғана Монро аймағының жаңалықтарын жарыққа шығарады. Оны Кей Лань Ра Рафко мен Мишель Боуман жүргізеді. Комедияшы және жалпыұлттық деңгейде танымал ток-шоу жүргізушісі Стивен Колберт 2015 жылдың 1 шілдесінде осы бағдарламаның арнайы қонағы болды. Колберт музыкант Эминеммен сұхбаттасты. «Only in Monroe» және басқа да қоғамдық бағдарламаларды Монро қалалық кабельдік теледидарынан табуға болады. Rewind 94.3 WERW – Монро қаласындағы аз қуатты білім беру FM жиілігі, бұл станция бір кезде Монро мемлекеттік мектептеріне тиесілі болған, қазіргі уақытта Монро қалалық кабельдік теледидары басқарады. Монро округі радиосы – 2012 жылдың күзінде құрылған интернет-радио станциясы, студиясы Монро қаласында орналасқан, жаңалықтар мен спорттық жаңалықтары Монро округіне бағытталған. Nash Icon WMIM 98.3 – бұл аймақтағы Cumulus радиостанциясы, студиясы Монро қаласының орталық бөлігінде орналасқан. Қазіргі музыка форматы – кантри. Cumulus компаниясы станцияға ие болғанға дейін ол жеке меншікте болды. Детройт және Толедо қалаларының радиостанцияларын да қабылдауға болады.
Автомобиль жолдары мен автобустар
Монро қаласына Эри көлінің транзиттік қоғамдық көлік автобус жүйесі қызмет көрсетеді. 1975 жылы құрылған Lake Erie Transit қазіргі уақытта 31 автобустан тұратын паркі бар және жыл сайын шамамен 400,000 жолаушыға қызмет көрсетеді. 2008 жылы жүйе 764,000 мильді (1,2 миллион шақырымнан астам) жүріп өтті. Жүйе Монро қаласында және оның айналасындағы сегіз тұрақты бағытта автобустарды іске қосады. Сонымен қатар, жолаушы алдын ала тапсырыс берген жағдайда, жүйе әдеттегі бағыттарынан тыс, бірнеше көршілес елді мекендерге де қызмет көрсетеді. Бедфорд елді мекенінен Огайо штатының Толедо қаласындағы екі сауда орталығына және кері бағытта көлік қызметін ұсынады. Бұл жүйе Монро қаласы арқылы өтеді және Толедо мен Детройтке қатынауға мүмкіндік береді. Монро қаласында және оның маңында бес қосылыс бар: ЛаПлейсанс жолы (11-ші шығу), Фронт көшесі (13-ші шығу), Элм көшесі (14-ші шығу), Солтүстік Дикси тас жолы (15-ші шығу) және Надо жолы (18-ші шығу). Оның оңтүстік соңғы нүктесі Монродан солтүстікке қарай 7 миль (11 км) жерде орналасқан. I-75 тас жолынан бөлініп шығатын I-275 тас жолы Детройт қаласының айналасындағы батыс айналма жолы болып табылады. I-75 тас жолынан басқа, Монро қаласына 24 АҚШ тас жолы (Telegraph Road) арқылы 2-ші шығу арқылы қол жеткізуге болады. Бұл тас жол Монро қаласында аяқталады және Дунди, Джексон және одан әрі тікелей бағытты ұсынады. Монро қаласында M-50 тас жолы жергілікті тұрғындар арасында Оңтүстік Кастер жолы деп белгілі. Оның бұрынғы соңғы нүктесі I-75 тас жолының 15-ші шығуында орналасқан. Бұл тас жол Монро қаласы арқылы өтеді және Толедо мен Детройттың батыс бөліктеріне қатынауға мүмкіндік береді. Жергілікті тұрғындар бұл тас жолды Солтүстік Телеграф және Оңтүстік Телеграф деп атайды. 24 АҚШ тас жолы Монро қаласының солтүстігінде I-275 тас жолымен де жалғасады. Бұл тас жол Монро қаласының солтүстігіндегі 24 АҚШ тас жолына қосылғанға дейін қаланың орталық бөлігі арқылы өтеді. Қала орталығынан оңтүстікке қарай, Джонс даңғылынан кейін бұл тас жол Оңтүстік Дикси тас жолы деп аталады. Қала орталығында ол Оңтүстік Монро көшесі деп белгіленген, ал Раузин өзенінің солтүстігінде Солтүстік Монро көшесі деп аталады. M-130 тас жолы 1930 жылдан 1955 жылға дейін болған мемлекеттік тас жол және Рейн өзенінің солтүстік жағалауымен өтеді. M-130 тас жолының шығыс соңғы нүктесі 24 АҚШ тас жолында орналасқан және 9 мильден (14 км) астам қашықтықты құрайды. 1955 жылы тас жолдың басқару құқығы қайтадан округке берілді. Бүгінде бұл тас жол Солтүстік Кастер жолы деп аталады. Дикси тас жолы 1915 жылға дейін Монро қаласы арқылы өтіп, Флорида сияқты жерлерге жетудің негізгі жолдарының бірі болды. Алайда, 1960 жылдардан бастап бұл тас жолдың орнын I-75 тас жолы басты. Бүгінде тас жолдың аты екі байланыссыз тас жолында (оның бірі M-125) қолданылады, бірақ бастапқы тас жолдың маршруты мен қалдықтары ұзақ уақыттан бері жоғалып кеткен. US-25 тас жолы Синсинатиден солтүстікке қарай орналасқан Дикси тас жолының бөлігі болды, оның ішінде Монро қаласы арқылы өтетін бөлігі де бар. Дикси тас жолы сияқты, US-25 тас жолы да кеңінен ауыстырылды және қазіргі тас жол Синсинатиде қысқартылды. Кастер әуежайы 1946 жылы салынды және бұрынғы M-130 тас жолының орнында орналасқан. Бұл өте кішкентай және сирек пайдаланылатын әуежай. Кастер әуежайынан коммерциялық немесе жолаушылар рейстері жоқ. Бұл жерде кішкентай жеке ұшақтар пайдаланатын бір тас төселген ұшу-қону жолағы бар. Сондай-ақ, бұл жерде шағын авиациялық мектеп жұмыс істейді. Аймақтағы барлық әуе қызметтерінің басым бөлігі Уэйн округіндегі метро әуежайы арқылы жүзеге асырылады.
terminates in Monroe at US 24 and provides a direct route to Dundee, Jackson, and further. In Monroe, M 50 is known locally as South Custer Road. Its former terminus used to be I 75 at exit 15.
travels through Monroe and provides access to Toledo and western portions of Detroit. The road is known locally as North Telegraph and South Telegraph — divided at the River Raisin. US 24 also connects to I 275 just north of Monroe. travels directly through the downtown area before merging into US 24 north of Monroe. South of downtown after Jones Avenue, it is called South Dixie Highway. In the downtown area, it is South Monroe Street. North of the River Raisin, it is North Monroe Street. was a state highway existing from 1930 until 1955 and ran along the northern banks of the River Raisin. M 130 had its eastern terminus at US 24 and ran for just over 9 mile (14 km). In 1955, control of the highway was transferred back to the county. Today, it is called North Custer Road. The Dixie Highway ran through Monroe in as early as 1915. It was originally one of the few ways to reach places like Florida, but the highway was largely replaced by I 75 beginning in the 1960s. Today, the namesake of the highway is used for two non connecting highways (one being M 125), although the same route and remnants of the original highway are long gone. was the designated name for the portion of the Dixie Highway north of Cincinnati, including the portion running through Monroe. Like the Dixie Highway, US 25 was largely replaced, and the existing highway was truncated at Cincinnati. Custer Airport was built in 1946 and is located on the former M 130. It is a very small and seldom used airport. There are no commercial or passenger flights departing from or arriving at Custer Airport. There is one paved runway used by small personal airplanes. There is also a small aviation school on the site. All air services in the area are primarily through the Metro Airport in Wayne County.
Қалааралық жолдар
1900 жылдан 1930 жылдарға дейін электрлік Детройт Біріккен темір жолы (кейін Шығыс Мичиган темір жолы аталды) Монро қаласы арқылы Детройт пен Толедо арасында сағат сайын қалааралық жолаушылар тасымалын жүзеге асырды. DU/EM құнды және үнемі жолаушылар тасымалын қамтамасыз етті, сондай-ақ жолдардың нашар және сенімсіз болған кезінде жүк тасымалын да жүргізді. 1920 жылдары Мичиган және Огайо штаттары мен олардың қалалары тас жолдарды салуды бастағаннан кейін бизнес аяқталды, сонымен қатар 1930-1932 жылдардағы Ұлы депрессияның экономикалық салдарынан болған бизнестің күрт төмендеуі 1932 жылы қалааралық тасымалдарды тоқтатуға әкелді. Шығыс Мичиган темір жолы Детройттен Кливлендке көп мөлшерде жүк пен жолаушыларды тасыды, оларды Толедодағы Көл жағалық электр темір жолымен алмастырды. Сол сияқты, ол Детройттен Дейтон, Колумб және Цинциннати қалаларына жүк пен жолаушыларды тасыды, оларды Толедодағы Цинциннати және Эри көлі қалааралық темір жолымен алмастырды.