Кіріспе
Бұрынғы Рим-католик шіркеуі Лорето часовнясы - АҚШ-тың Нью-Мексико штатындағы Санта-Фе қаласында орналасқан бұрынғы Рим-католик шіркеуі, қазір мұражай және үйлену салтанаты өткізілетін часовня ретінде пайдаланылады. Ол өзінің ерекше спиральді сатысы ("Ғажайып баспалдақ")мен танымал. Ол аңыздың тақырыбы болды, және оның құрылысы мен оның құрылысшысын қоршаған жағдайлар Лореттоның бауырлары керемет деп санайды, олар оны салумен киелі Жүсіпті құрметтеді.
The Loretto Chapel is a former Roman Catholic church in Santa Fe, New Mexico, United States, that is now used as a museum and a wedding chapel. It is known for its unusual helix shaped spiral staircase (the "Miraculous Stair"). It has been the subject of legend, and the circumstances surrounding its construction and its builder were considered miraculous by the Sisters of Loretto, who credited St. Joseph with its construction.
Тарих
Шатырды Лореттоның қарындастары 1873 жылы қыздар мектебіне, Лоретто академиясына тапсырды. Архиепископ Жан Батист Лами екі француз сәулетшісін, Антуан Мули мен оның ұлы Проектисті, Сент-Франциск соборының жобасында жұмыс істеуге әкелді және Сестралар олардың қызметтерін академия үшін өте қажетті часовня салу үшін пайдалана алады деп ұсынды. Жобаның басты сәулетшісі болып, Готикалық жаңғыру дизайнын негізге алды - мұнаралар, бекіністер және Санта-Фе жолы арқылы Франциядан әкелінген витраж терезелері - Париждегі атақты Сент-Шапельде. Шатыр жергілікті жерде алынған құмтастан салынған және оны аяқтау үшін бес жыл қажет болды, ол ресми түрде 1878 жылы бағышталды. Лоретто шіркеуі 1968 жылы мектеп жабылғанға дейін Лоретто академиясының студенттері мен монахтар күнделікті пайдаланатын болды. Кейін ол жеке меншік мұражайға айналды және үйлену тойы өтті, ал академияның қалған бөлігі қиратылды.
Сипаттама
Лоретто часовнясы спираль тәрізді баспалдағы (көрнекі баспалдақ) үшін танымал, ол хордың төбесінен 20 фут (6 м) жоғары көтеріледі, екі толық айналым жасағанда, барлығы жаңа немесе орталық бағананың қолдауысыз. Саты негізінен ағаштан салынған және желім, шеге немесе басқа жабдықтарсыз ағаш тіректермен біріктірілген. Ішкі жиекті ілмектермен біріктірілген жеті ағаш сегменттен тұрады, ал сыртқы жиекті тоғыз сегменттен тұрады. Сатыны салу үшін пайдаланылған ағаш Нью-Мексикода өспейтін және ғылыми тұрғыдан әлемнің басқа ешбір жерінде анықталмаған қарағайдың түрі екені расталды. Бұл - Мәсіхтің өлген кездегі жасы. Кейіннен, 1887 жылы, бағанаға қол ұстағыш орнатылды, ал кейіннен қосымша тірек ретінде бағанаға темір тірек орнатылды. Саты ішкі ағаштан жасалған тірекпен бекітіледі. Оның керемет екеніне қарамастан, баспалдақ ағашпен жасалған керемет іс ретінде сипатталған. Вашингтон Пост тілшісінің бір мақаласында Тим Картер: "Бұл керемет өнер туындысы, ол мені шебер ағаш ұстасы ретінде кішірейтеді. Қазіргі заманғы құралдарды пайдаланып, осындай баспалдақ жасау - үлкен жетістік. Мұндай ғажайып құрылысты қолмен жасалған қарапайым құралдармен, электр қуатысыз және аз қаражатпен салуды ойлаудың өзі таңғаларлық". Бен Радфордтың "Тарихи Нью-Мексико" атты кітабында сұхбат алған тағы бір ағаш ұстасы былай дейді: "Аталған жазалар таңғаларлық. Бұл теорияны қалай жасау керек, оны екі бұрылыс спиральмен бүктеу, бұл қиын арифметика". Лоретттоның бауырлары берген оқиғалардың нұсқасына сәйкес, бірнеше құрылысшылармен кеңестер жүргізілді, бірақ шектеулі бөлмелерге байланысты жұмыс істейтін шешім таба алмады. Бұған жауап ретінде монахтар тоғыз күн бойы ағаш ұсталарының қамқоршысы - Қасиетті Жүсіпке дұға етті. Новенаның соңғы күні бір ғажайып бейтаныс адам пайда болып, баспалдақ салуды ұсынды. Ол бірнеше қарапайым қол құралдарды пайдаланып, жалғыз жұмыс істеді және ақысын алмай, не оның кім екенін білмей жоғалып кетті. Бұл оқиғаның фантастикалық нұсқалары бойынша, жұмыс бір түнде жүргізілген, ал басқалары бойынша алты айдан сегіз айға дейін созылған. Аяқталған баспалдақ таңғажайып ұсталық жұмысынан жасалды, ол физикалық тұрғыдан қарама-қайшы болып көрінді, өйткені ол 20 фут (6 метр) жоғары көтерілді, ешқандай айқын қолдау жоқ. Лоретоның абысыны оның құрылысын керемет деп санады және құпия құрылысшы - Иосифтің өзі болуы керек деп сенді. Бұл оқиғаның таралуымен баспалдақ Санта-Федегі ең танымал туристік нысандардың біріне айналды. Кук сондай-ақ, 1881 жылы "ағаш" үшін Рохасқа 150 АҚШ доллары төленгенін (1881 жылы 150,0 АҚШ доллары соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең) растайтын, ол үшін балташылық жұмыстың бір түрін жасағанын растайтын, Сестралардың журналында жазылған жазбаны тапты. Өлген кезде Рохас ағаштар жасау құралдарының үлкен жиынтығына ие болды: "бес пішін, пішін тұтқасы мен жинағы, тоғыз жазық, он тоғыз қалыптау жазық, екі квадрат, бес өлшегіш, алты кесу, екі шүберек, тарту пышағы, тіреу, үш шүберек, он шүберек біт, шүберек, екі тұтқа және бір жұп торқақ (үлкен шеңберлерді салу үшін) " Басқалары Кук теориясына қарсылық білдірді. Жазушы Джон Кларк журналдағы жазбада "Ағаш үшін төленген Мистер Рохас N. Мектеп" деп жазылған және бұл бауырластар оны салу үшін жалдаған жақын маңдағы мектепті білдіреді және журналда баспалдақ туралы ештеңе айтылмаған деп мәлімдейді.
Others have disputed Cook's theory. Writer John Clark stated that the memo in the logbook read "Paid for wood — Mr. Rochas for N. School" and contends this refers to a nearby school the sisters hired him to build, and that the logbook makes no mention of a staircase.
Ұқсас баспалдақтар
Лореттто баспалдағының дизайны өте ерекше болғанымен, орталық тіректері жоқ басқа да спиральді баспалдақтар бар екені белгілі. Бір мысалды Невада штатының Вирджиния қаласында орналасқан Old Washoe клубында табуға болады, ол да 1870-жылдарға жатады. Бұл баспалдақ "Риплидің сенесіз бе, жоқ па!" "Қосымша бағанасы жоқ ең ұзын" деп аталады, бірақ оның Лорретто сатысынан аз бұрылысы бар.
Лорето академиясы
Лорето академиясы 1853 жылы құрылған және 1968 жылға дейін жұмыс істеді. Кейіннен, бұрын тек ерлер оқыған Сент-Михаил орта мектебі академияның қыз оқушыларын қабылдау үшін аралас мектепке айналды.
Танымал мәдениетте
Бұл оқиға 1998 жылы Барбара Херши мен Уильям Петерсеннің қатысуымен түсірілген "The Staircase" телефильміне айналды. Бұл жағдай тергеліп, кейіннен "Шешілмеген құпиялар" эпизодындағы "Көремет баспалдағы" эпизодында қайтадан ойнатылды. Жас ересектер авторы Энн Ринальди өзінің "Лоретто шіркеуіндегі баспалдақ" кітабын негізге алды. Теледидар шоуы "The UnXplained" "Сырлы құрылымдар" эпизодында спиральді баспалдақты зерттеді.
Young adult author Ann Rinaldi based her book The Staircase on the Loretto Chapel. Television show The UnXplained Investigated the spiral staircase in episode "Mysterious Structures".