Кіріспе

Сам аға – DC Comics баспасынан шыққан американдық комикстерде кездесетін суперқаһарман. Америка Құрама Штаттарының ұлттық бейнесі Сам ағаның негізінде жасалған бұл кейіпкер алғаш рет 1940 жылғы шілдеде шыққан National Comics #1 комиксінде пайда болды және оның авторы Уилл Эйснер.

Сапалы комикстер

Сэм аға алғаш рет National Comics #1 (1940 жылдың шілдесі) комиксінде пайда болды, оны комикс кітаптарының алтын дәуірі кезінде Quality Comics баспасы жариялаған. Ол Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде қаза тапқан патриот әскердің рухы ретінде суреттелген, және қазір елге қажет болғанда ғана әлемге көрінеді. Бұл кейіпкер 1940 жылдан 1944 жылға дейін бірнеше жыл бойы қолданылды, тіпті қысқа мерзімге өзінің жеке сериясы – «Сэм аға тоқсан сайын» жарық көрді. Осы кезеңде оның Бадди Смит есімді, костюмсіз жас серігі болды. Джесс Невинстің «Алтын ғасыр супербатырлары энциклопедиясы» бойынша, «ол Қара Легионнан бастап, профессор Накадзиманың қысқарту сәулесін пайдаланатын қылмыскерлеріне дейін, адам және адамнан артық күштерге ие, әр түрлі Оське қатысты агенттермен күреседі. Сэм аға сондай-ақ ақылсыз ғалым доктор Дирге, патша өлтіруші және ақылды жоғалтуға себеп болатын ақындармен де күреседі».

DC Comics-тің баспасы

DC Comics 1950 жылдары сапалы кейіпкерлерді сатып алудың бір бөлігі ретінде осы кейіпкерді сатып алды, ал 1970 жылдары ол «Американың Әділет Лигасында» көмекші кейіпкер ретінде пайда болды. Бұл Сэм-ағаны бұрынғы сапалы кейіпкерлер тобы – «Бостандық Күрескерлерінің» жетекшісі ретінде орнықтырды, олар қысқа ғана уақытқа өз атағын алды. Бұл команда бастапқыда Екінші дүниежүзілік соғыс 1970 жылдарға дейін жалғасқан «Жер X» деп аталатын параллель әлемде құрылды (Marvel Comics ғаламындағы осы аттас әлеммен ешқандай байланысы жоқ). «Спектр» кітабында Сэм-ағаның шығу тегі жаңадан жазылды, онда Сэм-аға Құрылтайшы Әкелер жасаған эзотерикалық ритуал арқылы жаратылған рухани мән ретінде сипатталды. Бұл «Америка Рухы» бастапқыда күшті талисманмен байланысты болды және өліп бара жатқан патриотпен бірігіп, денеге ие болар еді. Жаңа шығу тегінде Америка Рухы Революциялық соғыс кезінде «Минутты Адам» кейпінде, кейінгі қақтығыстарда «Жонатан Бауыр» және Азамат соғысы кезінде «Джонни Реб» және «Билли Янк» болып екіге бөлінді. Рух алғаш рет 1870 жылы қазіргі танымал Сэм-аға кейпінде пайда болды, ол Босс Твид өлтірген саяси карикатурашыны қайта тірілтті. Сэм-ағаның екінші ұлы Бірінші дүниежүзілік соғыста соғысқан. Үшіншісі (кейіпкердің Алтын ғасырындағы нұсқасы) Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде супербатыр болды, бірақ соғыс аяқталғанда жоғалып кетті, DC Ғаламның тарихынан кейінгі барлық көріністерін жойды (олардың көпшілігі бұрыннан «Жоқсыз Жерлердегі Дағдарыспен» жойылған еді). «Спектрде» Рух «Патриот» деп аталатын жаңа костюмді түрінде қайта тірілді, бірақ кейіннен «Супермен» комиксінде Сэм-ағаға қайта оралды. 1997 жылғы Vertigo сериясында кейіпкер көшеде тіршілік ететін адам бейнесінде бейнеленді. Осыған ұқсас идея Алан Мур өзінің 1980 жылдардағы кроссовер ұсынысында «Супербатырлардың Көрінуі» атты туындысында ұсынылды; бұл түсіндіру Роберт Кувердің «Халықтың Жануы» атты сатиралық романынан шабыттанды, онда да Сэм-ағаның супербатырлық нұсқасы бар. «Infinite Crisis» #1 комиксінде «Бостандық Күрескерлеріне» «Супер зұлымдардың құпия қоғамы» шабуыл жасайды. Шайқаста үш «Бостандық Күрескері» – «Адам бомбасы», «Фантом ханым» және «Қара Кондор» қаза табады. Сэм-ағаның өзі де Синестроның қолынан қаза тапқандай көрінеді. Басқа команда мүшелері ауыр жарақат алады, бірақ аман қалады. Сэм-аға жаңбыр суында бетімен жатыр. 2-ші комиксте өлген батырлар Вашингтон монументіне асылып табылғанда, Сэм-аға жоғалып кеткен. Кейіпкердің соңғы нұсқасы «Сэм-аға мен Бостандық Күрескерлері» сериясының бірінші санында пайда болады және осы жаңа серияның алғашқы бірнеше санында «Бостандық Күрескерлерінің» жаңа құрамын құруға тырысады. Бұл жаңа Сэм-аға Миссисипи өзенінен шығады, ал Әке Уақыт басқа жерде Ш.А.Ш.А.Д.Е. болашағын жоспарлап жатыр. «Фантом ханымның», «Адам бомбасының», «Қуыршақ Адамның» және басқалардың жаңа нұсқалары қолданған қауіпті күш-жігерге алаңдаған Сэм-аға бұл метаадамдарды өзінің жаңа «Бостандық Күрескерлері» командасына сәтті жұмылдырады, нәтижесінде Әке Уақыт қалған Ш.А.Ш.А.Д.Е. қызметкерлеріне Сэм-аға мен оның командасын қууға және өлтіруге бұйрық береді. Сам-аға кісі өлтіруге қарсы болса да, әсіресе, Кукша жігітті қылмыс әміршісін оның жас немересінің алдында өлтіргені үшін айыптаған (№1 комиксте), Сам-аға қажет болған жағдайда қауіпті күш қолдануға қарсы емес. Ол сондай-ақ «Final Crisis» #4 комиксінде пайда болады және Алан Скотт Дарксейдтің күштеріне қарсы күресу үшін қалған супер адамдарды іздегенде «Сыбайлас» деп саналады. Сэм-аға «Қара Түн» комиксінде пайда болады, көптеген басқа супербатырларға қайтып келген өлгендермен күресуге көмектеседі. Бұл «Бостандық Күрескерлерінің» қаза тапқан нұсқасын да қамтиды. «The New 52» жаңадан құрылған DC сабақтастығында, «Адам бомбасы» комиксінде африкалық американдық адам кейіпінде пайда болады. Ол ШАҚ-тың бір басшысы Майкл Тейлорды тұтқындау туралы бұйрық береді.

Күштері мен қабілеттері

Сэм аға түрлі күш-қуаттарды көрсетті, оның ішінде үлкен күш, зақым келтірмейтін қасиет, дене мөлшерін өзгерту қабілеті, жоғары жылдамдық және белгілі бір деңгейде болжам жасау. Ол өзін және басқаларды "Жүрек елі" деп аталатын шағын өлшемге көшіре алады; ол мұны "Сэм аға және бостандық күрескерлері" #2 комиксінде қуыршақ адамға жасады. Дағдарысқа дейінгі нұсқада Сэм аға параллель әлемдерге саяхаттай алатын, ол бостандық күрескерлерімен бірге Екінші Жерден X Жерге осылай сапар шеккен, бірақ басқа бір жағдайда Сэм аға мен басқа бостандық күрескерлері Бір Жерге саяхаттау үшін ғалымның машинасының көмегіне мұқтаж болды. Оның күші адамдардың АҚШ-ты "Төбедегі қала" ретінде қабылдауына тікелей байланысты делінеді. "Сэм аға және бостандық күрескерлері" комиксінде Әке Уақыт Сэмнің адам, метаадам немесе сиқырлы емес екенін көрсететін сынақтардың нәтижелерін айтады, ал оның кім екендігі туралы ақпаратты белгісіз деп санауға болады. Сэм аға өзінің ұша алмайтынын мәлімдеді.

Басқа нұсқалар

1998 жылы DC өзінің ересектерге арналған Vertigo баспасында екі нөмірлі беделді форматтағы комикс сериясын, «Сэм аға» атты туындысын жариялады. Оны Стив Дарналл жазды, ал суреттерін Алекс Росс салған. Серия стандартты DC ғаламында (Universe) орналасқан сияқты емес (әйтсе де, Сэм аға еш жерде орналасқан дүкенді тапқанда Суперменнің суретін көруге болады). Сэм аға – тарихи оқиғалар мен АҚШ-тың ең жаман тұстарындағы қазіргі заманғы жайттардан мазасы қалған, шаршаған қарт кісі ретінде бейнеленеді. Сэм аға жемқорлық, алдау және зорлық-зомбылыққа негізделген, өзінің қараңғы көлеңкесімен күресуге мәжбүр болады, мұнда АҚШ-тың өзі қауіпте. «Супермен/Бэтмен» комиксіндегі балама DC уақыт жолында Супермен мен Бэтменді Космикалық Патша, Шаңқайнай Иесі және Сатурн Королевасы – Супер зұлымдар легионының үш негізгі мүшесі тәрбиелеп өсірген, олар Жерді тоталитарлық мемлекетке айналдырған. Осы шындықта Хэл Джордан қайтыс болғандықтан, Сэм аға Абин Сурдың жүзігін алғанда Жасыл Фонарь болады. Әсем әйел алғаш рет осы Сэм ағамен кездескенде, ол Алекс Росс мини-сериалындағы Сэм ағаға өте ұқсас; ол өзіне шындықты ашу үшін сиқырлы ласосын қолданғаннан кейін, классикалық бейнесі мен костюміне қайта оралады. «52» комиксінің соңғы санында бастапқыда 52 бірдей шындықтан тұратын жаңа көпқабатты әлем (мультивұлт) ашылады. Көрсетілген параллель шындықтардың бірі – Жер 10. Мистер Майнд осы шындықтың кейбір аспектілерін «жегеннен» кейін, ол Кризиске дейінгі Жер X-ке ұқсас визуалды ерекшеліктерге ие болады, оның ішінде «Сапалы» кейіпкерлер де бар. Грант Моррисонның пікірлері мен комиксте нацистік Суперменнің бейнеленгеніне сүйенсек, бұл баламалы ғалам Кризиске дейінгі Жер X емес. Жер 11-де, жыныстары ауысқан әлемде, Сэмнің әйел нұсқасы – Колумбия, Бостандық күрескерлерін басқарады. «Жаңа Супермен» комиксінде Сэм ағаның аналогы ретінде Ұшқан Аждаһар Генералы кейіпкері бейнеленген.

Теледидар

Сэм аға "Бэтмен: Батыл және әйбары" эпизодында "Азаттық күрескерлері! " атты бөлімде Питер Ренадей дауысымен пайда болады. Осы нұсқасы патриоттық рухтан күш алып, одан айырылса жоғалып кетеді, бірақ жеткілікті энергиямен қайта тірілтуге болады. Ол сондай-ақ Капитан Американың алғашқы қалқанына ұқсас күштік өрістерді құра алады және басқаларға өз күшін сыйлап, оларға патриоттық киім кигізеді. Ол және басқа Азаттық күрескерлері Бэтменмен және Пластик Адаммен бірлесіп, Квардтың Жоғарғы Төрағасының күштеріне қарсы күреседі. Жоғарғы Төраға жеңілген соң, Сэм аға Пластик Адамды Барак Обаманың оған көрсеткен қызметі үшін алғыс айтқан хабарламасымен байланыстырады.

Әр түрлі

Америкалық аға "Әділет лигасы" 17-шы санында пайда болады.