Кіріспе

Schelomo: Rhapsodie Hébraïque for Violoncello and Orchestra композитор Эрнест Блохтың еврей циклының соңғы туындысы болды. 1915-1916 жылдары жазылған "Шеломо" (иврит тіліндегі "Соломон") әні 3 мамырда 1917 жылы премьерасы болып, оны виолончельші Ханс Киндлер орындады. Карнеги залында өткен концертті Артур Боданцкий жүргізді. Бұл концертте Блохтың еврей циклынан басқа да шығармалар, соның ішінде Блохтың өзі жетекшілік еткен Израиль симфониясы да болды. Концертте "Үш еврейлік өлең" де болды, бірақ ол екі ай бұрын Бостонда премьерасы болды.

Яһуди циклы

Цикл Блохтың өз музыкалық өзіндік ерекшелігін табуға тырысқан композициялардың сериясына қатысты. Бұл Блохтың еврей музыкасының қандай болуы керектігі туралы жеке түсінігі мен түсіндіруінің жолы болды, өйткені бұл Киелі кітаптан рухтандырылған шығармалар жазылған кезде еврей ұлттық мемлекеті әлі қалыптаспаған еді. Бұл шығармаларға мыналар жатады: Үш еврейлік тоналық өлеңдер (1913), Сопрано мен оркестр үшін 114 және 137-Псалтырдың прелюдиясы мен псалтыры (1912-1914), Баритон мен оркестр үшін 22-Псалтыр (1914), Израиль: дауысты симфония (1912-1916), Шелломо: Виолончель мен оркестр үшін еврейлік рапсодия (1916).

Өмірбаян

Шелмо - Блохтың 1916 жылы Америкаға келгенге дейінгі соңғы жұмысы. Бастапқыда Екклесиаст кітабындағы мәтінді дауыстық шығарма ретінде ойлап тапқан композитор қандай тілді қолдану керектігін шешуде қиындыққа тап болды. Блох пен виолончельші Александр Барянскийдің арасында сәтті кездесу болды, ол Блохты өзінің аспапты меңгергенімен таң қалдырды, ол Шелмо үшін күткен дауысты сапаға ие болды. Шелмо деген сөз Сүлейменнің еврейше аты, ол виолончельді Сүлеймен патшаның дауысына теңеу үшін қолданады. Блох бұл композиция үшін Киелі кітаптан шабыт іздегенмен, оның орнына Кэтрин Барянский, Блохтың досы, виолончельші Александр Барянскийдің әйелі жасаған Сүлеймен патшаның балауыз мүсіні болды.

Талдау

Блох 1932 жылы өзінің санасыз шығармашылық процесінің "психоанализі" деп сипаттаған жұмысына тоқталып, Шелломодағы соло виолончель Сүлеймен патшаның инкарнациясы екенін және оркестр оның айналасындағы әлемді, сондай-ақ өмірдегі тәжірибесін білдіретінін айтады. Сонымен қатар, ол оркестр кейде Сүлейменнің ойларын білдірсе, соло виолончель оның сөздерін білдіреді деп айтады. Schelomo үш бөлімге бөлінеді, әр бөлім циклдік түрде әртүрлі текстуралар мен тақырыптарды қолдану арқылы бөлінеді. Шелломо үш флейта, екі гобой, ағылшын мүйіз, екі кларнет B, бас кларнет, екі фасон, контрафасон, төрт мүйіз F, үш керней C, үш тромбон, туба, тимпани, домбыра, созық барабан, бас барабан, сымбалдар, там там, селеста, екі арфа, скрипкалар (кем дегенде он екі ойыншы), виолалар (кем дегенде он), виолончельдер (кем дегенде алты), бастар (кем дегенде төрт).

Бірінші бөлім

Бірінші бөлімде оркестрдің пішіні мөлдір. Оркестр мен виолончельдің солистері композиция бойына естілген негізгі тақырыптық материалды таныстырады және дамытады. Осы бөлімде алты негізгі тақырыптық идеялар келтірілген. Бұл шығарма Соломон патшаның "Ешбір нәрсе өзінен болатын қайғыға тұрарлық емес" деген мәтіннен басталған соло виолончель үшін жырлаумен басталады. "Барлығы да бекершілік" Келесі тақырып, еркін ағып, ырғақты жылауды ырғақты би мотивіне айналдырады, алғаш рет соло виолончельмен таныстырылады. Бұл мотив бүкіл шығармада, соло виолончельде де, оркестрде де пайда болады, бұл оқиғалық рөлдердің өзара әрекеттесуін көрсетеді. Кіріспедегі осы екі тақырып аяқталғаннан кейін, каденцаның бірінші пайда болуы соло виолончельде пайда болады. Бұл сазды үш рет үзіп, Сүлейменнің дүниедегі бос нәрселерді қабылдамағанын білдіреді. Блох бұл бөлімді Сүлейменнің әйелдері мен кәнизактары оны ойларынан аластатуға тырысқан деп сипаттайды. 2-ші репетицияда соло виолончель би тақырыбына қарай түрлендіруді бастайды. Бұл бөлім шығыс мотивтерінің сериясынан кейін, келесі бөлім басталғанға дейін, Сүлейменнің жеккөрінісін бейнелейтін, кадензаның тағы бір мәлімдемесімен аяқталады.

Екінші бөлім

Екінші бөлімде шофар сияқты тақырып пен текстура алғаш рет келеймен ойналатын шығармада таныстырылады. Содан кейін батионға бағыт беріледі. Бұл жаңа тақырып енгізілгеннен кейін, соло виолончель дереу кадензаның мотивіне оралады. Бұл қайталау каденсаның соло және оркестр арасындағы қақтығысты көрсетеді. Жаңа тақырыпқа қарама-қайшы қойылып, соло виолончель оркестрдің бағытына қарсы күреседі. Оркестрдің агрессивті қойылымы соло виолончельді де қосылуға мәжбүр етеді, бұл да тақырыпты одан да жылдам темппен талап етеді. Бұл бөлім жалғасады және жылдамдығы өседі, сонда шығарманың ең үлкен кульминациясы пайда болады. Бұл туралы Сүлеймен былай деп жазды: "Арсыз құдайлардың ішіндегі бекершілік - түкке тұрғысыз нәрсе! Ешнәрсе! Оркестрдің әуре-құлағы бірден басылып, алысқа қарай жоғалып кетеді.

Соңғы бөлім

Schelomo-ның соңғы бөлімі andante moderato деп белгіленеді және жаңа тақырыптық материал енгізбейді, керісінше, текстура өзгерісі және алдыңғы бөлімдегі негізгі тақырыптар аяғына дейін айтарлықтай дамытылады. Ол қатты оркестрленген болса да, соло виолончельдегі тақырып айналадағы әсерлерге әсер етпейді, оны жұмыстың бұрынғы мәлімдемелерінен ерекшелендіреді. Сонымен қатар, бұрын өте түсті болған негізгі тақырыпта үлкен секундтар енгізілгені, кернеуді жеңілдетеді. Әннің соңғы мерейлері каденсаның тақырыбын қайталайды. Бұл соңғы әрекеті cadential мотив көрсетеді Соломонның соңғы құлдырау үнсіз.

Қабылдау

1921 жылы итальяндық сыншы Гвидо Гатти Шелмо туралы жазғандай, Блох "өз музыкасының кемелдікке жеткені" туралы жазды. Виолончель өзінің кең ауқымды сөз тіркесімен, қазір әуенді және керемет лирика сәттерімен, қазір декламациялық және күшті драмалық жарықтар мен көлеңкелермен, Сүлейменнің реинкарнациясына және оның барлық даңқына лайық.