Кіріспе

1930 жылдардың соңынан 1950 жылдардың ортасына дейінгі комикстер дәуірі. Комикстердің Алтын ғасыры – американдық комикстер тарихындағы 1938 жылдан 1956 жылға дейінгі кезеңді сипаттайды. Осы кезеңде заманауи комикстер алғаш рет жарық көрді және олардың танымалдылығы жылдам өсті. Супергерой архетипі қалыптасты және Супермен, Бэтмен, Робин, Капитан Марвел, Капитан Америка және Wonder Woman сияқты көптеген белгілі кейіпкерлер енгізілді.

Этимология

"Алтын ғасыр" терминін алғаш рет Ричард А. Лупофф 1960 жылғы сәуір айында Comic Art фанзин журналының бірінші санында жарияланған "Re Birth" атты мақаласында қолданған.

Тарих

Көптеген адамдардың пікірінше, Алтын ғасырдың басталуын белгілеген оқиға – 1938 жылы «Детектив Комикс» (DC Comics-тің алдыңғысы) баспасынан шыққан «Action Comics» №1 журналында Суперменнің алғашқы пайда болуы болды. Суперменнің үлкен танымалдылығы комикс кітаптарын баспа индустриясының маңызды бір бөлігіне айналдырды, соның нәтижесінде, бәсекелес компаниялар да Суперменнің жетістігін қайталау үшін өздерінің супер қаһармандарын жасауға тырысты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 және 1941 жылдар аралығында Detective Comics және оның серік компаниясы All American Publications, Бэтмен мен Робин, Ғажайып әйел, Флэш, Жасыл фонарь, Доктор Тағдыр, Атом, Хокман, Жасыл жебе және Аквамен сияқты танымал супергеройларды таныстырды. 1940-шы жылдарда Marvel Comics-тің алдағысы Timely Comics, Адам отшары, Су асты мекеншісі және Капитан Америка сияқты миллиондаған дана сатылған комикстер шығарды. DC және Timely кейіпкерлері бүгінге дейін жақсы есте сақталғанымен, таралым көрсеткіштері сол дәуірдегі ең көп сатылған супергерой комиксінің Fawcett Comics-тің «Капитан Марвелдің оқиғалары» болғанын көрсетеді, ол бір санына шамамен 1,4 миллион дана сатылды. Комикстің танымалдылығын арттыру үшін ол бір кезде екі апта сайын жарық көрді. Тағы бір ерекше серия – Уилл Эйснердің «Рухы», ол сол кезеңдегі дәстүрлі басылым үлгісінен өзгеше болды, себебі ол Register және Tribune Syndicate газеттеріндегі апталық көп беттік қосымша ретінде жарық көрді, ал Эйснер оның авторлық құқығын иеленді, бұл сол кезеңдегі авторлар үшін сирек кездесетін жағдай еді. 1940 жылы «Қалқанның» тұңғыш рет пайда болуынан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызыл, ақ және көк түстердегі патриоттық супергеройлар ерекше танымал болды. Осы кезеңнің көптеген супергеройлары Остік державалармен күресті, мысалы, «Капитан Америка комиксі» №1-нің (1941 жылғы наурыз айында шыққан) мұқабасында бас кейіпкердің нацистік басшы Адольф Гитлерге соққы бергені бейнеленген. Комикстердің танымалдылығы артып келе жатқанда, баспагерлер түрлі жанрларды қамтитын жаңа комикстерді шығара бастады. Dell Comics-тің супергерой емес кейіпкерлері (әсіресе лицензияланған Уолт Диснейдің анимациялық кейіпкерлері) сол кездегі супергерой комикстерінен көп сатылды. Баспагерлікте Микки Маус, Дональд Дак, Рой Роджерс және Тарзан сияқты лицензияланған фильмдер мен әдебиет кейіпкерлері пайда болды. Осы дәуірде белгілі Дональд Дак жазушысы және суретшісі Карл Баркс танымал болды. Сонымен қатар, MLJ-дің «Pep Comics» №22-ге (1941 жылғы желтоқсан) Арчи Эндрюсті енгізуі жасөспірімдерге арналған юмор комикстерін дамытты, ал Арчи Эндрюс кейіпкері 21-ғасырға дейін басылымда қалды. Сол уақытта Канадада американдық комикстерді импорттауға тыйым салынды, себебі War Exchange Conservation Act заңы негізгі емес тауарларды импорттауды шектеді. Канадалық баспагерлер бәсекелестіктің болмауына жауап ретінде өз комикстерін шығарды, олар бейресми түрде «Канадалық ақтар» деп аталды. Бұл комикстер соғыс кезінде өркендегенмен, содан кейін сауда шектеулері алынғаннан кейін жойылды.

Соғыстан кейінгі кезең және супербатырлардан ауысу

Соғыстан кейінгі, 1950 жылдардың ортасына дейінгі қысқа мерзімді кейде комикстердің атомдық дәуірі деп атайды. Кейбір авторлар осы кезеңді аралық кезең немесе жеке дәуір деп есептейді, бірақ көпшілігі оны әлі де Алтын ғасырдың бір бөлігі санайды. Осы уақыт ішінде супергерой комикстерінің танымалдылығы төмендеді. Оқырманның қызығуын сақтау үшін комикс басылымдары басқа жанрларға – соғыс, вестерн, ғылыми фантастика, махаббат, қылмыс және қорқыныш – көшті. Көптеген супергерой тақырыптары тоқтатылды немесе басқа жанрларға ауыстырылды. 1946 жылы DC Comics-тің Superboy, Aquaman және Green Arrow комикстері More Fun Comics-тен Adventure Comics-ке көшірілді, ал More Fun юморға көбірек назар аудара бастады. 1948 жылы All American Comics, Green Lantern, Johnny Thunder және Dr. Mid Nite комикстері All American Western болып өзгерді. Келесі жылы Flash Comics және Green Lantern комикстері жабылды. 1951 жылы All Star Comics, Американың Әділет лигасы, All Star Western болып аталды. Келесі жылы Робин туралы Star Spangled Comics комиксі Star Spangled War Stories деп қайта аталды. 1953 жылы Wonder Woman комиксі жарияланатын Sensation Comics комиксі тоқтатылды. 1950 жылдардың бойында үздіксіз жарық көрген жалғыз супергерой комикстері – Action Comics, Adventure Comics, Batman, Detective Comics, Superboy, Superman, Wonder Woman және World's Finest Comics болды. Plastic Man 1950 жылға дейін Quality Comics-тің Police Comics комиксінде пайда болды, содан кейін комикс детективтік әңгімелерге көшті; оның жеке комиксі 52-ші санына дейін екі айда бір рет шығарыла берді, мұқабасы 1955 жылғы ақпанға дейін жаңартылды. Timely Comics-тің The Human Torch комиксі 1949 жылғы наурызда (#35 санымен) жабылды, ал Human Torch комиксі жарияланған Marvel Mystery Comics комиксі 1949 жылғы тамызда (#93 санымен) Marvel Tales деген қорқынышты комикске айналды. Sub Mariner Comics комиксі 1949 жылғы маусымда (#42 санымен) жабылды, ал сол кезде Captain America's Weird Tales аталған Captain America Comics комиксі 1950 жылғы ақпанда (#75 санымен) жабылды. Harvey Comics-тің Black Cat комиксі 1951 жылы жабылды және сол жылы қорқынышты комикс ретінде қайта іске қосылды – комикстің атауы Black Cat Mystery, Black Cat Mystic болып өзгерді, ал соңғы екі санында Black Cat Western аталды, онда Black Cat туралы әңгімелер жарияланды. Lev Gleason Publications-тің Daredevil комиксі 1950 жылы Little Wise Guys комиксімен ығыстырылды. Fawcett Comics-тің Whiz Comics, Master Comics және Captain Marvel Adventures комикстері 1953 жылы, ал The Marvel Family комиксі келесі жылы жабылды. Осы кезеңде теледидардың пайда болуымен бірге бұқаралық ақпарат құралдары медиа компанияларын сол заманның танымал мәдениетін көрсететін комикстер шығаруға мәжбүр етті. Комикстер ғарыш, құпия және күмән туралы тақырыптарға назар аударды, ал теледидар мен басқа да ақпарат құралдары ғылыми прогреске қарай бет бұрды. Тарихшы Майкл А. Амундсонның сөзіне сәйкес, комикстердегі тартымды кейіпкерлер жас оқырмандардың ядролық соғысқа деген қорқынышын жеңілдетуге және атом энергиясы туралы сұрақтарға байланысты алаңдаушылықты азайтуға көмектесті. Осы кезеңде EC Comics-тің Mad және Dell-дің Uncle Scrooge (екеуі де 1952 жылы) сияқты ұзақ жылдар бойы жарық көрген юмор комикстері дебют жасады.

Ераның соңы

1953 жылы АҚШ Сенатының жасөспірімдер қылмысы жөніндегі кіші комитеті құрылғанда комикс индустриясы соққыға ұшырады, бұл комитет жасөспірімдердің қылмыстық әрекеттерін зерттеу мақсатымен құрылды. Келесі жылы Фредерик Вертамның "Бәласыздарды азғыру" кітабы жарық көргеннен кейін, комикстердің кәмелетке толмағандардың арасында заңсыз мінез-құлықты қоздырады деген талаптар айтылды, соның салдарынан EC компаниясының Уильям Гейнс сияқты комикс баспагерлері жазайымдық тыңдауларда куәлік беруге шақырылды. Осының нәтижесінде Комикс журналы баспагерлерінің қауымдастығы Комикстер кодексін құрды, ол комикс баспагерлерінің өзін-өзі цензуралауын енгізуге бағытталған болатын. Осы кезде EC қылмыс және қорқыныш жанрындағы комикстерін тоқтатып, негізінен Mad журналына көшті. Дегенмен, кейбір зерттеушілер Алтын ғасырдың аяқталуы ретінде 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуын, немесе 1948 жылы Фредерик Вертамның алғашқы наразылығын көрсетеді.