Кіріспе

Британдық корольдік отбасының атағы

Шотландияның Принці және Ұлы Стюарды – британдық тәждің мұрагерінің атақтарының бірі. 2022 жылдың 8 қыркүйегінен бері бұл атақты принц Уильям иеленеді, ол сонымен қатар Ротсей герцогы, Каррик графы, Аралдар лорды және Ренфрю бароны атақтарын да алып жүреді.

Шотландия княздігі

Шотландия княздігі 1707 жылы Англиямен саяси одақ құрғанға дейін, Шотландия жеке патшалық болған кезде пайда болды. Бұл атақ Шотландия тағының мұрагеріне тиесілі болды және қазірге дейін Ұлыбритания тағының мұрагеріне берілген. Қазіргі заманда князь осы жерлерде жоғары билікке ие (ал қалған Шотландияда бұл рөлді Король атқарады). Алайда, 2000 жылғы «Феодалдық иелікті жою және т.б.» (Шотландия) заңы княздыққа байланысты қалған көптеген феодалдық міндеттер мен жеңілдіктерді жойды, князьдің мәртебесін көбінесе номиналды қылды. 2000 жылғы заңға дейін княздық толығымен жалға беріліп, шағын кіріс әкелді. Айршир және Ренфрюширдегі барлық құжаттар князьдің мөрімен расталуы тиіс. Феодалдық мәмілелерден түскен кіріс монархтың үлкен ұлының, сонымен қатар мұрагерінің иелігіндегі Корнуолл герцогтығының табысы ретінде есептелді.

Ұлы үй басқарушы

Шотландияның Ұлы басқарушысы, сондай-ақ Шотландияның Жоғары басқарушысы деп те аталады, корольдік үйдің ішкі істерін басқаратын лауазым иесі. 12 ғасырда Шотландия королі Дэвид I бұл титулды бретондық дворян Уолтер Фиц Аланға берді, оның ұрпақтары "Стюард" тегін қабылдады, кейін "Стюарт" деп өзгертілді және кейіннен Стюарт әулетін құрды. Стюарт әулетінің кіші тармағы, Шотландияның 4-ші Жоғары басқарушысы Александр Стюарттың (1283 жылы қайтыс болған) кіші ұлынан, атап айтқанда "Дарнли Стюартынан" тарады. Олар король Джеймс I және VI-ның әкесінің әкелері болып табылады және бірнеше буын бойы Францияда өмір сүрді, сол кезде олардың есімі француз тілінде "Стюарт" және "Дернеле" деп жазыла бастады. 1371 жылы Шотландияның 7-ші Жоғары басқарушысы Роберт Стюарт анасы арқылы Шотландия тағына мұрагерлік алып, Шотландияның Роберт II королі болды, осы кезде Жоғары басқарушының титулы немесе лауазымы тәжбен біріктірілді. Бірақ ол монархтың үлкен ұлы мен мұрагеріне, 1398 жылы құрылған Ротсе герцогі, 1404 жылы құрылған Ренфрю бароны, 1186 жылы құрылған Кэррик графы және шамамен 875 жылы құрылған Аралдардың иесі атақтарымен бірге қайта берілді. Осылайша, қазіргі таңда Уэльс принці Шотландияның Ұлы басқарушысы болып табылады, кейде Шотландияның Принці және Ұлы басқарушы деп те аталады.

Атауларды қолдану

1603 жылы Джеймс VI Англия мен Ирландияның королі болғаннан кейін, бұл атаулар жиі қолданылмайтын болды, содан бері иеленушісі әдетте Корнуолл герцогы, Уэльс принці және Ротсей герцогы болды, олар басымдыққа ие болды, және қазірде Уэльс принцінің атақтарының тізіміндегі соңғысы ретінде сирек айтылады. Тақ келісіміне ұқсас, Парламент Шотландияның принці мен Ұлы Стюардының жеке мүлігіне немесе мүдделеріне (тікелей немесе жанама түрде) әсер ететін заң жобасын қабылдау немесе бекіту туралы талқыламауы керек, егер Парламент отырысында осы шараларға келісім білдірілмесе. Шотландия Парламентінде мұндай келісімді Шотландия Үкіметінің өкілі көрсетеді.